چرا هفته اول زندگی ممکن است برای سلامت آینده کودک مهم باشد؟

محققان دریافته‌اند نوزادانی که در هفته اول زندگی پاسخ ایمنی قوی نشان می‌دهند، تقریباً سه برابر بیشتر از سایر نوزادان در معرض ابتلا به آلرژی یا اگزما در سن یک سالگی هستند. تاثیر طولانی مدت این پاسخ اولیه که اکنون برای اولین بار شناسایی شده است، به نظر می رسد به میکروبیوم روده و نوع تغذیه نوزاد مربوط باشد.

پیتر برودین از کینگز کالج لندن می گوید:

اگر از 100 ایمونولوژیست در این مورد بپرسید، پاسخ آنها این خواهد بود که رشد سیستم ایمنی از بدو تولد شروع می شود و به طور مداوم ادامه می یابد، بدون اینکه مراحل مشخص و جداگانه ای داشته باشد.

برودن در اوایل ماه جاری در یک نشست ایمونولوژی در لندن این دیدگاه را به چالش کشید. او اعلام کرد که تیم او دریافتند که اگر یک نوزاد در هفته اول زندگی یک پاسخ ایمنی قوی داشته باشد، به نظر می رسد که این پاسخ تاثیر بسیار بیشتری از انتظار بر رشد بعدی سیستم ایمنی بدن داشته باشد. پیتر برودین گفت:

این یک مفهوم جدید است.

واکنش اولیه و نقش باکتری های روده

در یک مطالعه در حال انجام، برودین و همکارانش نزدیک به 600 نوزاد را در سوئد بررسی کردند. آنها در سال اول زندگی نمونه های خون و مدفوع این نوزادان را جمع آوری و آنالیز کرده اند.

نتایج نشان داد که حدود نیمی از نوزادان در هفته اول زندگی یک واکنش ایمنی قوی را تجربه کردند که محققان آن را واکنش بذر نامیدند. این وضعیت با سطوح بالای مولکول های التهابی، از جمله گاما اینترفرون همراه است. ماده ای که سلول های ایمنی را فعال می کند. در مقابل، سایر نوزادان در همان دوره دارای مقادیر کمتری از این مولکول های التهابی بودند و تیم تحقیقاتی واکنش آنها را بذر دهی ضعیف نامیدند.

بررسی های بیشتر نشان داد که میزان باکتری Bacteroides در روده نوزادانی که واکنش تلقیح قوی داشتند به طور قابل توجهی بیشتر بود. پیتر برودین می گوید:

به نظر می رسد فراوانی بالای باکتری Bacteroides واکنش های کاشت را شدیدتر می کند.

اما احتمال دیگری نیز وجود دارد; شاید تفاوت در میزان این باکتری ها در واقع نتیجه تفاوت در شدت واکنش کاشت باشد نه علت آن. به گفته برودین، نوزادان می توانند این باکتری ها را از طریق تماس با مادر و سایر اعضای خانواده دریافت کنند.

به گفته محققان، اثر واکنش تلقیح تنها حدود یک هفته در ابتدای زندگی باقی می ماند، زیرا در این دوره روده نوزاد نفوذپذیری بیشتری دارد و باکتری هایی مانند Bacteroides می توانند وارد جریان خون شده و سلول های ایمنی را فعال کنند. برودین می گوید:

نوزادان سالم با روده نشتی متولد می شوند که پس از حدود یک هفته برطرف می شود.

ارتباط واکنش شدید با اگزما و آلرژی

اگرچه این دوره کوتاه است، اما واکنش کاشت ممکن است عواقب پایداری داشته باشد. محققان با بررسی سوابق پزشکی نوزادان دریافتند که 39 درصد از کودکانی که واکنش بذر زایی شدید داشتند تا سن یک سالگی دچار اگزما یا آلرژی غذایی شدند.

در مقابل، تنها 12 درصد از نوزادانی که واکنش تلقیح ضعیفی داشتند تا یک سالگی حداقل یکی از این دو مشکل را تجربه کردند. هر دو بیماری با التهاب بیش از حد همراه هستند. برودین گفت:

در حالت ایده آل، چیزی که ما می خواهیم یک واکنش بذر ضعیف است.

بررسی‌های بعدی نشان داد که نوزادانی که واکنش شدیدی داشتند، همچنان در یکی از سه مسیر مختلف رشد سیستم ایمنی قرار می‌گرفتند. دو عامل اصلی با این مسیرها مرتبط بود: اینکه نوزاد در اصل از شیر مادر تغذیه می‌کرد یا شیر خشک، و اینکه چه مقدار باکتری بیفیدوباکتریوم در روده او وجود داشت.

به عنوان مثال، 50 درصد از نوزادانی که واکنش تلقیح شدید داشتند، از شیر مادر تغذیه می کردند و سطح بیفیدوباکتریوم روده آنها پایین بود. این گروه تا سن یک سالگی به اگزما یا حساسیت غذایی مبتلا بودند. در میان نوزادانی که واکنش‌های شدید داشتند، آن‌هایی که سطوح بالاتری از بیفیدوباکتری‌ها در روده‌شان داشتند کمتر به اگزما یا آلرژی‌های غذایی مبتلا شدند. در این گروه 25 درصد از نوزادان یکی از این مشکلات را تجربه کردند.

محققان همچنین دریافتند که 33 درصد از نوزادانی که واکنش شدید لقاح داشتند و با شیر خشک تغذیه می‌شدند تا یک سالگی دچار اگزما یا نوعی آلرژی شدند. تیم تحقیقاتی در ارائه نتایج خود در این جلسه اطلاعاتی در مورد میزان بیفیدوباکتریوم در روده این نوزادان ارائه نکردند.

امکان نقش بیفیدوباکتریوم در کاهش التهاب

برودین معتقد است که بیفیدوباکتریوم ممکن است نقش مهمی داشته باشد، زیرا این باکتری ها قندهای خاصی را در شیر مادر تجزیه می کنند که به الیگوساکاریدهای شیر انسان یا HMO معروف هستند و در این فرآیند اسیدهای چرب با زنجیره کوتاه با خاصیت ضد التهابی تولید می شوند.

به گفته وی، این مواد می توانند از واکنش بیش از حد سیستم ایمنی جلوگیری کنند. محققین قصد دارند در مطالعات آتی علت دقیق شکل گیری سایر روابط مشاهده شده در این تحقیق را بررسی کنند. لوسی کراچ از دانشگاه بیرمنگام در بریتانیا می گوید:

این تحقیق بسیار مهم است. تنها تعداد محدودی از مطالعات رشد سیستم ایمنی را در هفته اول پس از تولد بررسی کرده اند.

او معتقد است که این یافته ها ممکن است به شناسایی راه هایی برای توسعه پزشکی شخصی برای نوزادان کمک کند. کراچ گفت:

برای مثال می توان تصور کرد که واکنش بذر قوی یا ضعیف نوزاد اندازه گیری می شود و سپس با توجه به روش تغذیه او و میزان بیفیدوباکتری در روده، پروبیوتیک تقویت کننده این میکروب ها در اختیار او قرار می گیرد تا خطر ابتلا به آلرژی یا اگزما را کاهش دهد.

با این حال، کراچ تاکید می کند که تحقیقات بیشتری برای تعیین اینکه پاسخ تلقیح پس از سال اول زندگی چه تأثیری دارد مورد نیاز است. او همچنین معتقد است که تحقیقات آتی باید بررسی کند که آیا روابط مشاهده شده در این مطالعه واقعاً رابطه علت و معلولی دارند یا خیر. یکی از راه های بررسی این موضوع می تواند بررسی واکنش سلول های ایمنی در اندام های روده باشد. این سازه ها مجموعه ای از سلول های رشد یافته در آزمایشگاه هستند که برای شبیه سازی عملکرد روده استفاده می شوند. محققان می توانند پاسخ این سلول ها به باکتری ها را در حضور یا عدم حضور HMO بررسی کنند. لیندزی هال، محقق دیگری در دانشگاه بیرمنگام می گوید:

تفاوت های گزارش شده در خطر ابتلا به آلرژی و اگزما قابل توجه است، اما این یافته ها فقط ارتباط بین عوامل مختلف را نشان می دهد و ثابت نمی کند که میکروب های خاص یا واکنش های خاص سیستم ایمنی به طور مستقیم باعث پیامدهای بعدی می شوند.

هال همچنین تاکید می کند که والدین در شرایط کنونی نباید بر اساس نتایج این تحقیق نحوه تغذیه یا تعامل با نوزاد خود را تغییر دهند. او گفت:

خیلی زود است که پیشنهاد کنیم این یافته ها باید توصیه های والدین را تغییر دهند.