
یکی از اهداف بلند مدت ناسا جمع آوری نمونه هایی از سیاره سرخ با کمک فضاپیمای روباتیک و انتقال آنها به زمین بوده است.
ناسا برنامه جدیدی را برای پیشبرد پروژه چالش برانگیز بازگشت نمونه مریخ (MSR) به نام معماری بازیابی نمونه مریخ استقامتی یا PSRA راه اندازی کرده است. هدف از این ابتکار ایجاد یک استراتژی جدید برای جمع آوری نمونه های گرفته شده توسط مریخ نورد Endurance و انتقال آنها به زمین است.
تیفانی مورگان، مدیر برنامه اکتشاف مریخ ناسا، در 9 نوامبر در نشست مجازی گروه تحلیل برنامه اکتشاف مریخ (MEPAG) به این طرح اشاره کرد.
استراتژی PSRA شامل موارد زیر خواهد بود:
- توسعه پیشنهادهای بی طرفانه برای بازیابی نمونه های جمع آوری شده توسط مریخ نورد استقامت و انتقال آنها به زمین.
- ارزیابی الزامات ماموریت های پیشنهادی
- بررسی درس های آموخته شده از برنامه های قبلی
- ارزیابی قابلیت های فعلی و گزینه های موجود برای تهیه تجهیزات و اجرای ماموریت
مورگان اعلام کرد که تیم استراتژیک PSRA کار خود را در ژانویه 2027 آغاز خواهد کرد و گزارش نهایی آن در زمستان 2027-2028 ارائه خواهد شد.
نمونه های ارزشمند مریخ نورد استقامتی
زمینه اجرای پروژه PSRA، فعالیت پر مشغله مریخ نورد در سیاره سرخ است که در حال حاضر مشغول جمع آوری و ذخیره نمونه است.
مریخ نورد استقامتی ناسا پس از فرود در فوریه 2021 به کاوش در دهانه جزر و مد ادامه می دهد. این ربات به اندازه یک خودرو، نمونه های انتخابی را از نقاط مختلف منطقه جمع آوری می کند و با دقت آنها را در ظروف مهر و موم شده روی سطح مریخ قرار می دهد. برخی از نمونه ها نیز در داخل خود مریخ نورد نگهداری می شوند.

این نمونه ها ممکن است حاوی نشانه هایی از زندگی باستانی در سیاره سرخ مرموز، غبارآلود و خشن باشد.
برای سالها، ناسا و آژانس فضایی اروپا در حال بررسی طرحهایی برای ارسال فضاپیمای آینده به مریخ برای بازگرداندن قطعات سنگ، خاک و نمونههای جوی جمعآوریشده توسط Endurance هستند. دانشمندان قصد دارند با استفاده از پیشرفته ترین تجهیزات زمینی این مواد را به دقت بررسی کنند.
هزینه های گزاف بازگرداندن نمونه ها
با این حال، چندین بررسی مستقل از پروژه بازگشت نمونه مریخ ناسا در سال های گذشته به هزینه های بالای آن اشاره کرده است.
یکی از برآوردهای نهایی هزینه این ماموریت را حدود 11 میلیارد دلار عنوان کرده و بازگشت نمونه ها به زمین را در سال 2040 پیش بینی کرده است. ناسا این طرح را بسیار گران می داند و اجرای آن را در بازه زمانی قابل قبولی ارزیابی نکرده است.
گروه ارزیابی دیگری به این نتیجه رسیدند که نمونههای مریخ را میتوان در اوایل سال 2035 به زمین بازگرداند. آن هم با هزینه کمتر در حدود 8 میلیارد دلار برای ساخت فضاپیما و عملیات پرتاب.
اینکه بررسی PSRA چگونه به هزینه های پروژه و انبوهی از نگرانی های دیگر رسیدگی می کند، باید دید.
چرا باید نمونه ها قبل از ارسال انسان برگردانده شوند؟
چرا باید نمونه های مریخ با روش های رباتیک به زمین منتقل شوند؟ چرا ماموریت های سرنشین دار مستقیماً این مواد را به زمین باز نمی گرداند؟ بروس جاکوفسکی از آزمایشگاه فیزیک جوی و فضایی در دانشگاه کلرادو بولدر و دپارتمان علوم زمین و فضایی در دانشگاه واشنگتن نیز در نشست MEPAG سخنرانی کردند.

Jakuski خواستار یک رویکرد یکپارچه برای برنامه ریزی ماموریت های انسانی به مریخ شد. وی به توصیه های کارگاهی که اردیبهشت ماه گذشته با حضور وی و به میزبانی سازمان مریخ کاوشگر برگزار شد، اشاره کرد.
Jakuski در مصاحبه با Space.com توضیح داد که گزارش کارگاه به جای تمرکز بر جنبه های علمی، تاثیر پروژه بازگشت نمونه مریخ را بر کاهش خطرات ماموریت های انسانی بررسی کرده است. او گفت:
هدف درک خطراتی است که فضانوردان و تجهیزات با آن روبرو هستند. بخشی از این خطرات مربوط به ترکیبات موجود در خاک مریخ است که در صورت استنشاق برای فضانوردان مضر خواهد بود. از جمله این مواد می توان به پرکلرات ها و کلرومتان ها که قبلاً شناسایی شده اند اشاره کرد. همچنین باید به دنبال شناسایی سایر ترکیبات خطرناکی باشیم که ممکن است در خاک وجود داشته باشند. گرد و غبار مریخ نیز ممکن است وارد مجاری تنفسی فضانوردان شود و فرسودگی تجهیزات را افزایش دهد.
در جلسه MEPAG، جاکوسکی بر اهمیت بازگرداندن نمونه ها قبل از شروع ماموریت های انسانی به مریخ تاکید کرد و موارد زیر را برشمرد:
- شناسایی و بررسی مواد شیمیایی خطرناک شناخته شده برای اطمینان از ایمنی فضانوردان، از جمله پرکلرات ها و کلرومتان ها، و جستجو برای سایر ترکیبات بالقوه خطرناک.
- بررسی ذرات گرد و غبار بسیار ریز که ممکن است باعث ایجاد مشکلات تنفسی برای فضانوردان شود
- آشنایی با ویژگی های غبار و خاک سطحی مریخ برای طراحی لباس فضایی و بررسی الگوهای فرسایش آن
- جستوجوی نشانههای حیات قبل از ورود انسان؛ حیاتی که ممکن است با موجودات زمینی در تعامل باشد
- افزایش کارایی فضانوردان در سطح مریخ و بهبود دستاوردهای علمی ماموریت های سرنشین دار با ارائه اطلاعات اولیه و تحلیل های اولیه.
- نمایش امکان یک سفر رفت و برگشت موفق به مریخ
- اثبات موفقیت سفر رفت و برگشت شامل ورود به جو، فرود، نشستن روی سطح و برخاستن از مریخ
- نشان دادن امکان اجرای پروتکل های حفاظت از سیاره. مأموریتهای انسانی از روشهای مشابهی استفاده نخواهند کرد، اما تجربه اجرای این پروتکلها، برنامهریزی و اجرای روشهای مناسب برای سفر انسان را آسانتر میکند.
یکی دیگر از عواملی که ناسا را مجبور به تجدید نظر در پروژه بازگرداندن نمونه ها از مریخ می کند، پیشرفت چین در ماموریت Tianwen 3 برای انتقال نمونه ها از این سیاره به زمین است. طبق اعلام آژانس ملی فضایی چین، کاوشگر Tianwen 3 شامل یک فرودگر، یک پرتابگر، یک کپسول خدماتی، یک مدارگرد و یک اتاقک ورود مجدد خواهد بود.
به نظر می رسد این ماموریت طبق برنامه پیش می رود و قرار است در حدود سال 2028 با استفاده از دو موشک سنگین Long March 5 از مرکز پرتاب فضایی Wenchang در جنوبی ترین استان جزیره ای چین در Hainan پرتاب شود.
هدف از ماموریت Tianwen 3 انتقال حدود 500 گرم نمونه از سیاره سرخ به زمین در سال 2031 است.
















گفتگو در مورد این post