
سال ها قبل از فاجعه تایتانیک، معروف ترین کشتی غرق شده آمریکایی SS Central America نام داشت.
این کشتی بخار چوبی نقش مهمی در اتصال سانفرانسیسکو به نیویورک قبل از ساخت خط راه آهن ملی داشت. اما در سال 1857 در سواحل کارولینای جنوبی غرق شد و 425 نفر کشته شدند. امروزه بسیاری از مردم حتی نام این کشتی را نشنیده اند.
تلفات انسانی به تنهایی برای ماندگاری نام این کشتی در تاریخ کافی به نظر می رسد. اما اس اس آمریکای مرکزی نیز محموله ای به ارزش 1.2 میلیون دلار طلا حمل می کرد. بر اساس پرونده قضایی مربوط به این کشتی در سال 92، ارزش امروز این مقدار طلا با احتساب قیمت فعلی آن، حدود 236 میلیون دلار برآورد شده است. البته این رقم فقط مربوط به طلاهای ثبت شده در اسناد است. چندین مسافر ثروتمند نیز در هواپیما بودند که احتمالاً طلای خود را حمل می کردند. بنابراین، ارزش کل محموله می تواند بسیار بیشتر باشد.
کشتی پر از طلا که بیش از یک قرن در اعماق دریا گم شده بود. با این حال، نام آن به اندازه تایتانیک شناخته شده نیست. داستان عجیبتر هم میشود: غرق شدن کشتی به یک رکود اقتصادی عظیم کمک کرد، و پس از اینکه شکارچیان گنج لاشه آن را در دهه 1980 کشف کردند، دههها دعوی قضایی دنبال شد.
کشتی گرفتار طوفان
فرض کنید قرار بود در دهه 1850 از سانفرانسیسکو به نیویورک بروید. سفر زمینی بسیار سخت بود. هنوز حدود نیم قرن از ورود خودروها به زندگی مردم فاصله داشت و جاده های زیادی وجود نداشت. حتی یک راه آهن برای اتصال دو ساحل آمریکا ساخته نشد. بهترین راه این بود که با کشتی به پانامای کنونی بروید، با قطار از نوار باریک خشکی عبور کنید و سپس با کشتی دیگری به نیویورک بروید.

SS آمریکای مرکزی بخش اقیانوس اطلس این مسیر را پوشش داد. این کشتی در 3 سپتامبر 1857 با 592 مسافر ساحل شرقی پاناما را ترک کرد. تنها توقف آن در راه بندر هاوانا در کوبا بود. بر اساس گزارش منتشر شده توسط موسسه نیروی دریایی ایالات متحده، زمانی که کشتی در تاریخ 8 سپتامبر بندر را ترک کرد، شرایط آب و هوایی کاملا مساعد به نظر می رسید.
اما اوضاع خیلی زود تغییر کرد و بادهای شدید طوفان بدنه چوبی کشتی را در هم کوبید. در 11 سپتامبر، خدمه شروع به تخلیه آب کرده بودند و تا ظهر آن روز، همه افراد حاضر در کشتی به کمک آنها شتافتند. تلاش ها کافی نبود. ساعت 2 بعد از ظهر آب به دیگ های بخار رسید و باعث شد کشتی در امواج سرگردان شود.
تخلیه آب در طول شب ادامه داشت و برای مدتی به نظر می رسید که شرایط جوی آرام باشد تا امکان تخلیه کامل مسافران فراهم شود. اما این امید دوام نیاورد و طوفان از نیمه صبح دوباره شدت گرفت. کاپیتان به یک کشتی مجاور به نام Marine علامت داد تا کمک کند. تنها 100 نفر از جمله 59 زن و کودک توانستند سوار بر مارین شوند.
حوالی ساعت 8 شب به وقت محلی، کاپیتان به همراه اکثر مردانی که هنوز در کشتی بودند به زیر آب رفتند. جریان مکش ناشی از غرق شدن کشتی، بسیاری از آنها را به قعر دریا کشاند. چند مرد با چسبیدن به درها، صندلی ها و هر وسیله شناوری که می توانستند پیدا کنند زنده ماندند تا اینکه کشتی دیگری به نام الن آنها را پیدا کرد. در مجموع 425 نفر جان خود را از دست دادند.
تلفات انسانی فاجعه بار بود، اما پیامدهای اقتصادی آن نیز بسیار گسترده بود. طبق مقاله ای در سال 1992 توسط لارنس دی استون که تحقیقاتش منجر به کشف مجدد کشتی شکسته شد، قرار بود طلای موجود در کشتی به چندین بانک که در آستانه ورشکستگی بودند کمک کند. کمتر از یک ماه بعد، تقریباً همه بانکهای آمریکایی مبادله طلا با اسکناس را متوقف کردند.
کشف کشتی با کمک ریاضیات
طبیعی بود که یک کشتی با چنین شهرت و چنین محموله ای با ارزش تبدیل به یک افسانه در بین جویندگان گنج شود. افراد بیشماری برای یافتن لاشه کشتی تلاش کردند، اما هیچکس موفق نشد تا اینکه اکسپدیشن کلمبوس-ایالات متحده آمریکا از ایالت اوهایو کشتی را در دهه 1980 پیدا کرد. این گروه توسط شکارچی گنج معروف تامی گریگوری تامپسون رهبری می شد.
این کشف به لطف فناوری های پیشرفته از جمله سونار و زیردریایی های کنترل از راه دور مجهز به فناوری مدرن امکان پذیر شد. اما ریاضیات نیز نقش اساسی در موفقیت عملیات داشت.

استون که قبلاً به تحقیقاتش اشاره شد، روش خود را در مقاله ای در سال 1992 توضیح داد. او از نظریه جستجوی بیزی استفاده کرد. این روش با ایجاد فرضیه هایی در مورد محل احتمالی لاشه شروع می شود. سپس احتمال صحت هر یک از فرضیه ها ارزیابی شده و در نهایت نقشه ای تهیه می شود که احتمال حضور کشتی در مناطق مختلف را نشان می دهد. مسیر جستجو نیز از مناطقی با بیشترین احتمال شروع می شود و سپس به مناطق با احتمال کمتر گسترش می یابد.
عملیات بررسی 40 روز به طول انجامید و مساحتی به وسعت حدود 3626 کیلومتر مربع از آبهای ساحلی کارولینا را پوشش داد. کشتی غرق شده در منطقه ای با احتمال نسبتا کم واقع شده است. اگرچه این محدوده از ابتدا در مسیر جستجو قرار گرفته بود. در سال 1988، یک وسیله نقلیه زیر آب با کنترل از راه دور توانست تصویری از غرق شدن کشتی را ثبت کند.
استون در مورد نتیجه این عمل نوشت:
نتیجه مورد انتظار در یک داستان ایده آل این خواهد بود که آمریکای مرکزی در اوایل عملیات و در منطقه ای با احتمال بالای کشف پیدا شود. با توجه به نتیجه واقعی، در مورد ارزش روش های مورد استفاده برای طراحی برنامه جستجو چه می توان گفت؟ واضحترین پاسخ این است که آن روشها جواب دادند.
احتمالات همیشه واقعیت را پیشبینی نمیکنند و محتملترین گزینه لزوماً چیزی نیست که در نهایت اتفاق بیفتد. با این حال، محاسبه احتمال ارزشمند باقی می ماند و می تواند منجر به نتایج موفقیت آمیز شود.
اما طلا چه شد؟ طی چند سال بعد، تیم اکتشاف بیشتر محموله طلای تجاری را از آب بازیابی کرد. یک قاضی فدرال در سال 1993 ارزش شمش های طلا را حدود 21 میلیون دلار تخمین زد. اما سکه ها و شمش های متعلق به یک کشتی غرق شده برای کلکسیونرها بسیار بیشتر از طلای خام ارزش دارند. در سال 2000، بیشتر این گنج به قیمت حدود 50 میلیون دلار فروخته شد. امروزه بیشتر طلا در اختیار کلکسیونرهای خصوصی است.
چهار دهه دعوی قضایی
معمولاً انتظار می رود که داستان در این نقطه به پایان برسد: گنج پیدا می شود، کاشفان پاداش می گیرند و همه خوشحال می شوند. اما سرنوشت این کشف متفاوت بود.
تا سال 1989، شرکتهای بیمهای که محمولههای SS آمریکای مرکزی را در دهه 1850 بیمه میکردند، ادعای طلا را داشتند. استدلال آنها ساده بود: ما به مشتریان برای طلای از دست رفته غرامت داده ایم، بنابراین اکنون مالک آن هستیم. شرکت های بیمه این پرونده را باختند، اما این تازه شروع کار بود.
تامپسون برای تامین مالی عملیات جستجو 12.5 میلیون دلار از سرمایه گذاران دریافت کرده بود. این سرمایه گذاران در سال 2005 از وی شکایت کردند و مدعی شدند که با وجود فروش طلا در سال 2000، هیچ سهمی از عواید دریافت نکرده اند. چند نفر از اعضای گروه اکتشاف نیز در سال 2006 از او شکایت کردند.
تامپسون در سال 2012 مخفی شد و سرانجام در سال 2015 دستگیر شد. او تا مارس 2026 آزاد نشد. سرنوشت حدود 500 سکه طلا هنوز مشخص نیست. این داستان یادداشتی عجیب در پایان داستانی جذاب درباره تاریخ، ریاضیات و علوم است. چه کسی می داند شاید صد سال دیگر هنوز از این کشتی و سرنوشت گنج آن صحبت کنند.
البته ممکن است داستان اس اس آمریکای مرکزی هنوز هم قسمت های ناگفته ای داشته باشد. در یک عملیات اکتشافی در سال 2018، طلای بیشتری از یک گاوصندوق در محفظه مسافران کشتی کشف شد. شاید هنوز گنجینه های دیگری در اعماق دریا در انتظار کشف باشند.
















گفتگو در مورد این post