
پوکی استخوان زمانی اتفاق میافتد که بدن استخوان را سریعتر از آن چیزی که بتواند جایگزین آن کند، از دست میدهد. در نتیجه اسکلت بدن در برابر شکستگی آسیب پذیرتر خواهد بود.
درمان با سلول های بنیادی می تواند یک راه حل پیشرفته برای جلوگیری از شکستگی و حتی بازگرداندن مقداری از تراکم استخوان از دست رفته باشد. سلول های بنیادی (MSCs) پیش سازهای استئوبلاست ها هستند. سلول های مسئول ساخت و ترمیم استخوان ها. این سلول ها را می توان از مغز استخوان، بافت اسفنجی در مرکز استخوان ها استخراج کرد و سپس در آزمایشگاه به تعداد زیادی تکثیر کرد.
دانشمندان مدتهاست که مجذوب پتانسیل این روش شدهاند، اما یک مشکل بزرگ وجود دارد: وقتی سلولهای بنیادی مزانشیمی دوباره به جریان خون موشها تزریق میشوند، تعداد بسیار کمی از آنها به محل مورد نظر میرسند. اکنون، نتایج اولین کارآزمایی بالینی روی انسان که در مجله سل منتشر شده است، راه حل امیدوارکننده ای برای این مشکل ارائه می دهد.
محققان اسپانیایی نشان دادهاند که میتوان سلولهای مزانشیمی را طوری مهندسی کرد که جهت خاصی برای بازگشت به مغز استخوان داشته باشند. روشی که احتمال رشد مجدد استخوان را افزایش می دهد. در این کارآزمایی 10 زن بالای 50 سال مبتلا به پوکی استخوان پیشرفته مورد بررسی قرار گرفتند.
پس از دریافت تنها یک تزریق از سلول های مزانشیمی مهندسی شده خودشان که با یک قند مخصوص پوشانده شده بودند، میزان شکستگی های شکنندگی در این افراد طی دو سال آینده به طور دائمی 94 درصد کاهش یافت.

به طور کلی، میانگین تعداد شکستگی ها از 8 شکستگی در سال در طول دو سال قبل از تزریق به 0.5 در سال در طول دو سال پس از درمان افزایش یافت. کاهش شکستگی های ناشی از شکنندگی استخوان مهمترین هدف تمام درمان های فعلی پوکی استخوان است. اما این روش سلول های بنیادی مزایای دیگری نیز نشان داده است.
چهار ماه پس از تزریق، نمونهبرداری از استخوان نشانههای امیدوارکنندهای را نشان داد. این یافته ها این امکان را فراهم می کند که روش جدید استفاده از سلول های مزانشیمی به جای اینکه فقط روند تحلیل استخوان را کند کند، بتواند بخشی از آسیب های ناشی از پوکی استخوان را نیز جبران کند.
در مطالعه حاضر، محققان مسیر حرکت سلول های مزانشیمی در بدن بیماران را پس از تزریق دنبال نکردند. با این حال، نشانگرهای مربوط به تشکیل استخوان شش ماه پس از دریافت درمان بالا باقی ماندند. دو سال پس از تزریق، شرکت کنندگان کاهش 34 درصدی درد استخوان و 30 درصد بهبودی در نمرات ناتوانی جسمی را گزارش کردند.
رابرت ساچستاین، یکی از نویسندگان این مطالعه، مالک حقوق معنوی فناوری مهندسی سلول مورد استفاده در این کارآزمایی است. او و همکارانش قبلا نشان داده بودند که سلول های مزانشیمی مهندسی شده در موش های دیابتی می توانند به پانکراس برسند و بیماری را معکوس کنند.
نتایج امیدوار کننده و سوالات باقی مانده
در آزمایشهایی که روی موشها انجام شد، دانشمندان نشان دادند که پوشاندن سلولهای مزانشیمی با لایه خاصی از قند به آنها کمک میکند تا دوباره وارد بافت استخوانی شوند و در نهایت منجر به تولید بافت جدید شود.

نویسندگان این مطالعه توضیح می دهند که کاهش موارد شکستگی در آزمایش انسانی اخیر را نمی توان به تغییرات سبک زندگی بیماران نسبت داد. آنها همچنین تأکید می کنند:
علاوه بر این، کاهش شکستگی را نمی توان در نتیجه تغییر داروهای مورد استفاده در نظر گرفت. زیرا در دوره پس از تزریق هیچ یک از این بیماران دچار شکستگی نشدند.
آجیت وارکی، پزشک و دانشمند دانشگاه کالیفرنیا در سن دیگو که در این تحقیق شرکت نداشت، در مصاحبه ای با الی دولگین مجله نیچر، نتایج را بسیار چشمگیر توصیف کرد.
وارکی گفت:
این کارآزمایی اثربخشی نزدیک به 100% را نشان داد که برای چندین سال ثابت ماند و هیچ عارضه جانبی ایجاد نکرد.
علیرغم کاهش قابل توجه شکستگی ها، این نتیجه به تنهایی ثابت نمی کند که درمان جدید می تواند علائم پوکی استخوان را معکوس کند. این روش ابتکاری تغییرات آماری قابل توجهی در نشانگرهای بازسازی استخوان، ناحیه بافت استخوانی و تراکم معدنی استخوان ایجاد کرد.
اما هنوز مشخص نیست که آیا این تغییرات واقعاً مربوط به بازگشت سلول های مزانشیمی به بافت استخوانی است یا خیر. همان چیزی که در آزمایشات موش ها مشاهده شد. در آزمایش انسانی، سلول های مزانشیمی پس از تزریق شناسایی نشدند. بنابراین مشخص نیست که چه تعداد از آنها به استخوان رسیده اند یا چه مدت در آنجا مانده اند.
ایان شفر، پزشک، این مطالعه را یک آزمایش جالب در لینکدین توصیف کرد، اما معتقد بود که برای رسیدن به نتیجه قطعی باید چند سال دیگر صبر کنیم. شفر درباره محدودیت های این روش توضیح داد:
قطر سلول های مزانشیمی بین 20 تا 30 میکرومتر است و از مویرگ های ریه بزرگتر هستند. به همین دلیل وقتی برای اولین بار از جریان خون عبور می کنند، حدود 50 تا 80 درصد آنها در ریه ها گیر می کنند.
از سلول های باقی مانده، تعداد بسیار کمی به طور طبیعی به مغز استخوان راه پیدا می کنند. یک سلول با ظرفیت درمانی بالقوه ممکن است از طریق جریان خون حرکت کند، اما تقریباً هیچ نتیجه ای به دست نمی آورد. زیرا هرگز به بافتی که قصد درمان آن را دارید نمی رسد.
همچنین ممکن است نتایج مشاهده شده در کارآزمایی اخیر اساساً با سلول های مزانشیمی ارتباطی نداشته باشد. در این تحقیق هیچ گروه کنترلی وجود نداشت و بیشتر زنان به طور همزمان داروهای دیگری را برای درمان پوکی استخوان مصرف می کردند. همچنین تمامی شرکت کنندگان هنگام ورود به مطالعه با مشکلات ناشی از شکستگی مواجه بودند.
خطر شکستگی در همه دوره ها ثابت نمی ماند. شفر استدلال می کند که انتخاب گروهی از بیماران در بدترین شرایط فیزیکی می تواند آنها را در ماه ها یا سال های بعد، حتی بدون مداخله درمانی، بهتر به نظر برساند.
اکنون دانشمندان دانشگاه مورسیا در اسپانیا در حال آماده شدن برای انجام آزمایشی بعدی با گروه بزرگتری از بیماران مبتلا به پوکی استخوان پیشرفته هستند. در این مطالعه، شرکت کنندگان به طور تصادفی به یکی از سه گروه درمانی تقسیم می شوند:
- دریافت سلول های مزانشیمی مهندسی شده استخراج شده از مغز استخوان خود بیمار.
- دریافت سلول های مزانشیمی مهندسی شده از یک اهدا کننده سالم.
- عدم دریافت هیچ درمانی مبتنی بر سلول های مزانشیمی.
به زودی اطلاعات بیشتری در مورد میزان موفقیت این روش ابتکاری برای علامت گذاری سلول های مزانشیمی در بدن انسان به دست خواهد آمد.
نتایج این تحقیق در مجله Cell منتشر شده است.
















گفتگو در مورد این post