خریداران آنلاین طلا حتما این خبر را مطالعه کنند

اقتصاد ایران:

اصلاح دستورالعمل خرید و فروش اینترنتی طلا و نقره تحول مهمی در روند فعالیت پلتفرم های معاملاتی ایجاد کرده است. بر اساس متن اصلاحی، شرط دریافت تاییدیه بانک مرکزی برای صدور، تمدید و لغو مجوز این پلتفرم ها حذف شد. با این حال، نقش بانک مرکزی در زمینه هایی مانند پرداخت، حفظ ذخایر فیزیکی و تعیین حدود نقل و انتقالات همچنان ادامه دارد.

این اصلاحیه علاوه بر تغییر فرآیند صدور مجوز، سازوکار مدیریت و نظارت بر «سامانه ناظر» و نحوه تبادل اطلاعات کاربران و تعهدات طلایی پلتفرم ها را نیز تغییر داده است.

حذف تاییدیه بانک مرکزی از فرآیند صدور مجوز

بر اساس ماده 2 بخشنامه اولیه، اتحادیه مشاغل مجازی پس از انجام استعلامات مورد نیاز و اخذ موافقت بانک مرکزی، موظف به صدور، تمدید و ابطال مجوز فعالیت بسترهای خرید و فروش اینترنتی طلا و نقره شد.

در اصلاحیه جدید عبارت مربوط به دریافت تاییدیه بانک مرکزی از این ماده حذف شده است. در نتیجه تایید این بانک دیگر به عنوان شرط صریح برای صدور، تمدید و ابطال مجوز پلت فرم ها در متن دستورالعمل درج نشده و فرآیند صدور مجوز بر اساس ضوابط مصوب هیات مقررات زدایی و بهبود فضای کسب و کار و از طریق اتحادیه کسب و کارهای مجازی انجام خواهد شد.

این تغییر به معنای حذف کامل بانک مرکزی از تنظیم بازار آنلاین طلا نیست. بلکه نشان می دهد که فرآیند صدور مجوز کسب و کار از وظایف بانکی و نظارتی این موسسه بیشتر جدا شده است.

بخشنامه اولیه چه زمانی تصویب شد؟

دستورالعمل اولیه خرید و فروش اینترنتی طلا و نقره در جلسه 6 مهر 1404 هیئت وزیران تصویب و در 23 آبان همان سال ابلاغ شد.

بانک مرکزی در چارچوب اولیه علاوه بر ایفای نقش در زیرساخت های پرداخت و نظارت بر موجودی طلا و نقره، در فرآیند صدور مجوز پلت فرم نیز نقش مستقیم داشت. اصلاحیه جدید برخی از این اختیارات را تغییر داده و سازوکار جدیدی برای مدیریت نظام نظارتی ارائه کرده است.

سیستم نظارت چه تغییری خواهد کرد؟

یکی دیگر از تغییرات مهم اصلاحیه مربوط به سیستم نظارت است. سامانه ای که در دستورالعمل اولیه تطبیق تعهدات سکوها به مشتریان با میزان طلای موجود در خزانه و همچنین نظارت بر معاملات پیش بینی شده بود.

در متن اولیه، بانک مرکزی موظف بود ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ بخشنامه، سامانه نظارتی را طراحی و استقرار کند. همچنین قرار شد دستورالعمل مربوط به ضوابط اقدامات نظارتی و نحوه استفاده از این سامانه پس از تصویب در هیات مقررات زدایی و بهبود فضای کسب و کار ابلاغ شود.

در اصلاحیه جدید عبارت مربوط به طراحی و ایجاد سامانه نظارت و بخشی از فرآیند تهیه و ابلاغ دستورالعمل آن تغییر یافته است. بر اساس متن اصلاحی، آیین نامه مربوط به سامانه نظارت توسط کارگروه موضوع ماده 17 بخشنامه ابلاغ می شود.

همچنین با حذف ماده 9 بخشنامه اولیه، تعداد مواد بعدی تغییر و ماده 18 سابق به ماده 17 تبدیل شد و در این ماده تشکیل کارگروهی با مشارکت نهادهای ذیربط و الحاق وزارت امور اقتصادی و دارایی و دبیرخانه ستاد هماهنگی مبارزه با مفاسد اقتصادی از دیگر متن‌های اصلاحی این بخشنامه است.

بر اساس تبصره الحاقی این ماده، نظارت بر سامانه نظارت از طریق وزارت اطلاعات بر عهده کارگروه موضوع این ماده است. بنابراین همزمان با تغییر در فرآیند صدور مجوز، ساختار پیش بینی شده برای اداره و نظارت بر نظام نظارتی نیز از چارچوب اولیه دور شده است.

اطلاعات کاربران و طلای تعهد شده پلتفرم ها کجا می رود؟

دبیرخانه هیأت عالی نظارت بر سازمان‌های بازرگانی کشور با همکاری فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران در دستورالعمل‌های اولیه موظف شد فهرست کاربران و میزان طلای وثیقه سکوها را بررسی و این اطلاعات را برای درج در سیستم نظارتی و رعایت مقررات در اختیار بانک مرکزی قرار دهد.

اصلاحیه جدید نیز این وظیفه را تغییر داده است. بر اساس متن اصلاحی، فرماندهی کل انتظامی جمهوری اسلامی ایران با همکاری دبیرخانه هیأت عالی نظارت بر تشکل‌های صنفی کشور موظف است اطلاعات مربوط به کلیه کاربران و میزان طلای وثیقه سکوها را بررسی و جهت درج در سامانه نظارت و رعایت مقررات در اختیار این سامانه قرار دهد.

به این ترتیب مقصد اطلاعات تایید شده از بانک مرکزی به سیستم نظارتی تغییر کرده است. تغییری که در راستای اصلاح سازوکار مدیریتی و نظارتی این سامانه است.

آیا نظارت بانک مرکزی بر معاملات آنلاین طلا حذف شده است؟

با وجود حذف شرط تایید بانک مرکزی برای صدور مجوز پلتفرم، برخی وظایف این بانک بر اساس دستورالعمل اولیه و مقررات مربوط همچنان پابرجاست.

• انبارهای طلا و نقره باید به تایید بانک مرکزی برسد.

• پرداخت مشتری به پلتفرم ها باید از طریق درگاه پرداخت معرفی شده و تایید شده توسط بانک مرکزی انجام شود.

• پرداخت از پلتفرم به مشتری تابع معیارهای تعیین شده در دستورالعمل است.

• سقف نقل و انتقال روزانه در سامانه ها بر اساس ضوابط اعلام شده از سوی بانک مرکزی تعیین می شود.

از سوی دیگر بانک مرکزی پیش از این ضوابط خزانه داری شمش طلا و نقره توسط اشخاص حقوقی مورد تایید خود را برای بسترهای آنلاین اعلام کرده بود.

این موارد نشان می دهد که نقش بانک مرکزی در زمینه حفظ ذخایر فیزیکی و زیرساخت های پرداخت جدا از بحث مجوز فعالیت سکوها بوده و با حذف شرط تایید مجوزها از بین نرفته است.

خلاصه اصلاحیه خرید و فروش اینترنتی طلا

در مجموع اصلاحیه ابلاغی معاون اول رئیس جمهور مصوبه بانک مرکزی را از روند صدور، تمدید و ابطال مجوز پلتفرم های آنلاین طلا و نقره حذف و در عین حال سازوکار اداره و نظارت بر نظام نظارتی را تغییر داده است.

اما برای ارزیابی میزان تغییر در نظارت عملی معاملات آنلاین طلا و نقره باید ضوابط اجرایی کارگروه و نحوه استفاده از سامانه نظارت نیز مورد توجه قرار گیرد.