اتفاق تلخی که بازنشستگان را شوکه کرد!

اقتصاد ایران:

بیماری هایی مانند فشار خون بالا و دیابت از شایع ترین عوارض در بین افراد بالای 60 سال و بازنشستگان است. این در حالی است که طی هفته های اخیر قیمت داروهای مربوط به این دو بیماری در بازار افزایش چشمگیری داشته و رشد قیمت برخی اقلام به 50 درصد رسیده است.

داروهایی مانند انسولین برای بیماران دیابتی، لوزارتان برای بیماران فشار خون و تامسولوسین برای مشکلات پروستات که در گروه داروهای پرمصرف قرار می گیرند، طی یک ماه گذشته گران شده اند. این افزایش قیمت در شرایطی رخ داده است که بر اساس مطالعه موسسه STEPS در سال 1400 حدود 60 تا 72 درصد ایرانیان بالای 60 سال از دیابت، پیش دیابت و فشار خون رنج می برند و داروهای مربوط به این بیماری ها جزو پرمصرف ترین اقلام دارویی است.

گرانی داروهای پرمصرف در شرایطی اتفاق افتاده است که طبق قانون اجباری، دارو و درمان بازنشستگان سازمان تامین اجتماعی باید به صورت رایگان در اختیار بیمه شدگان قرار گیرد. اما شواهد میدانی و تماس های مکرر مستمری بگیران حاکی از عدم دسترسی به اکثر این داروها در مراکز تامین اجتماعی است.

از سال 1401 به تدریج مراکزی به نام «کلینیک های تخصصی دیابت و فشار خون» در داخل یا خارج از مراکز درمانی خصوصی تأمین اجتماعی ایجاد شد تا بیماری های شایعی که به عنوان «بیماری» سایر عوارض قلبی، عروقی، بینایی و مانند آن به شمار می روند، به صورت ویژه ای درمان می شوند. اما افزایش مداوم قیمت داروها، ادامه درمان و کنترل این بیماری ها را دشوارتر کرده است. موضوعی که مسئولین پزشکی و سازمان تامین اجتماعی باید پاسخگوی آن باشند.

داروهای برخی از بیماری ها از تامین اجتماعی رد شد

حسن صادقی، یکی از اعضای هیات مدیره کانون بازنشستگان تامین اجتماعی استان تهران و رئیس اتحادیه پیشکسوتان جامعه کارگری، توضیح داد: افزایش قیمت دارو توسط سازمان تامین اجتماعی انجام نمی شود، بلکه شورای عالی خدمات درمانی کشور مسئول افزایش قیمت دارو است. مشکل اینجاست که سازمان مجبور به رعایت مصوبات شورای عالی خدمات درمانی و بیمه است. تامین اجتماعی نمی تواند داروهایی را که امروز با افزایش شدید قیمت مواجه شده اند، بر اساس نرخ های ماه های اول سال محاسبه و در اختیار متقاضیان قرار دهد. به همین دلیل مراکز درمانی و تامین اجتماعی نیز ناچارند افزایش هزینه ها را در محاسبات خود اعمال و کسری بودجه جدید را اعلام کنند تا در نیمه دوم سال متمم بودجه برای تامین هزینه های جدید دریافت کنند.

وی ادامه داد: اما سازمان نباید هزینه این افزایش قیمت را از بیمه شدگان و بازنشستگان دریافت کند و تنها باید میزان کسری بودجه خود را افزایش دهد. در این بین قرار بود ارز ترجیحی دولتی برای برخی داروها تخصیص داده شود تا کنترل قیمت در برخی حوزه های ضروری تا حدودی ادامه یابد. اما آنچه در عمل مشاهده می شود وجود مشکلات جدی حتی در زمینه تهیه دارو برای برخی بیماری هاست. دیابت و بیماری های فشار خون نیز که شیوع بالایی دارند نیز با همین وضعیت روبرو هستند. مردم و بازنشستگان سرگردان هستند و برای تهیه داروهای مورد نیاز خود بین داروخانه های هلال احمر و 13 آبان تهران سرگردان هستند.

صادقی تاکید کرد: از ابتدای سال داروهای مربوط به بیماری های خاص از انبارها به داروخانه های مراکز سازمان تامین اجتماعی در دسترس نیست. این وضعیت برای مدت طولانی ادامه دارد. سهمیه دریافتی از تامین اجتماعی بسیار کاهش یافته و داروهای مورد نیاز در این حوزه به ندرت به دست بیمه شدگان می رسد. طی سه ماه گذشته این وضعیت شدیدتر شده است. تصور من این است که پس از بحث محاصره دریایی، فشار بر بخش واردات مواد اولیه برای تولید دارو و داروهای خاص به اقلام پرمصرف مانند فشار خون و داروهای قندی نیز کشیده شده است.

قیمت دارو بدون کنترل رها شده است

علی اکبر عیوضی از فعالان حقوق بازنشستگان و دبیر کانون بازنشستگان استان تهران نیز در این باره توضیح داد: متاسفانه شرایط به گونه ای شده که حوزه دارو و درمان از سوی سازمان تامین اجتماعی و دولت رها شده است. به ویژه اینکه اجرای قوانین درمان سازمان تامین اجتماعی به دلیل پولی شدن حوزه درمان عملا بدون سرپرست مانده است. روند حذف داروها از فهرست داروهای تحت پوشش شورای عالی بیمه همچنان ادامه دارد و اکنون به پرمصرف ترین داروها رسیده است. برخی از داروهای مربوط به فشار خون و قند خون نیز در این گروه قرار می گیرند.

عیوضی اضافه کرد: بازنشستگان با توجه به سن و سال بیشتر در مقایسه با سایر گروه ها با مشکلات فشار خون و قند خون مواجه هستند. داروهای پروستات برای مردان نیز از جمله داروهای پرمصرف هستند که با افزایش قیمت مواجه شده اند. وضعیت برخی از بیماران بازنشسته به جایی رسیده که برخی از آنها رسما به ما اطلاع می دهند که به دلیل افزایش هزینه های درمان، تا پایان عمر از مراجعه به پزشک و دریافت دارو منصرف شده اند. رسیدن به چنین موقعیتی بسیار تلخ است.

این فعال حقوق بازنشستگان تاکید کرد: وزارت بهداشت تقریباً مسئولیت کنترل قیمت دارو را کنار گذاشته است. با وجود شرایط تورمی، پرداخت هزینه های درمانی بسیار دشوارتر از گذشته شده است. از سوی دیگر مدیران سازمان تامین اجتماعی ابزار لازم برای حل معضل دارو را ندارند و حتی کنترل کافی بر شرکت های دارویی شستا متعلق به این سازمان را ندارند. به همین دلیل به نظر می رسد هر وعده ای که به بازنشستگان داده می شود از ابتدا در عمل محقق نمی شود. سازمان تامین اجتماعی به دلیل مشکلات اقتصادی خود تقریباً توانایی مدیریت حوزه درمان را از دست داده و عملاً نظام درمان این سازمان با مشکلات جدی مواجه شده است.

دبیر کانون بازنشستگان تامین اجتماعی استان تهران در پایان وضعیت مراکز درمانی این سازمان در شهرستان ها را دشوارتر عنوان کرد و گفت: در برخی از مراکز درمانی سازمان تامین اجتماعی بیمه شدگان حتی برای تهیه اقلام ضروری و روزمره مانند سرم با مشکل مواجه هستند. این مشکلات تنها با تغییرات ساختاری قابل حل است.

بحران تامین دارو برای بیماران مبتلا به دیابت و فشار خون در کشور به ویژه در بین بازنشستگان و سالمندان در شرایطی به مرحله حاد رسیده است که سازمان تامین اجتماعی برنامه هایی را برای کنترل و پیشگیری از شیوع این دو بیماری فراگیر تدوین کرده و مراکزی را برای همین منظور ایجاد کرده است. اما نه تنها اهداف تعیین شده در این زمینه محقق نشد، بلکه مشکلات دارویی به مرور زمان افزایش یافت. اکنون بازنشستگان توان خرید داروهای مرتبط با انسولین و فشار خون را ندارند.