فرصت انتخابات کنگره را دریابیم

اقتصاد ایران:

این دو رویداد که تنها نشانه های انگشت شماری است، بیش از هر نظرسنجی نشان می دهد که جنگ کنونی برای ترامپ چه هزینه ای دارد و او حاضر است در آستانه انتخابات چه چیزی را فدای آرا کند. بسیاری از مردم می پرسند که آیا قیمت سوخت در کالیفرنیا به عدد خاصی می رسد یا اینکه محبوبیت ترامپ تا درصد خاصی کاهش می یابد. این چه ربطی به ایران داره؟ پاسخ این است که دارد، اما نه آنطور که برخی فکر می کنند. برخی معتقدند حفظ و یا حتی تشدید این وضعیت تا انتخابات میان دوره ای ضروری است تا پس از شکست ترامپ، در مسیر تشدید تنش ها علیه ایران و حتی استیضاح با موانع جدی مواجه شود. در این استدلال یک خطای شناختی جدی وجود دارد. البته کنترل حزب جمهوری خواه بر کنگره کمتر خواهد بود. می توان با اطمینان نسبی گفت که ترامپ مجلس نمایندگان را از دست خواهد داد و حتی ممکن است اکثریت مجلس سنا را از دست بدهد.

در نظرسنجی اخیر نیویورک تایمز از شش نظرسنجی پیشرو، چهار دموکرات پیش بینی کردند هر دو مجلس را برنده خواهند شد. شکی نیست که کار برای ترامپ سخت خواهد بود و او دو سال آخر عمر خود را زیر هدف تحقیقات کنگره و پرونده های متعدد سپری خواهد کرد. شاید مجلس نمایندگان بخواهد او را برای سومین بار استیضاح کند، اما موفقیت در استیضاح مستلزم تایید دو سوم سنا است که عملا در هر سناریویی غیرممکن است. برکناری ترامپ از قدرت منتفی است. رهبران دموکرات همچنین اعلام کرده اند که در صورت تسلط بر پارلمان، اولویت اول آنها تحقیق و صدور احضاریه خواهد بود، نه اقدام فوری برای استیضاح.

بنابراین ما فقط می توانیم امیدوار باشیم که کنگره قدرت جنگ افروزی رئیس جمهور را محدود کند. بی شک چنین تلاش هایی صورت خواهد گرفت. همانطور که در گذشته نیز چنین بوده است. اما هر کسی که تاریخ آمریکا را خوانده باشد می‌داند که قطعنامه قدرت‌های جنگی که کنگره در نوامبر 1973 بر سر وتوی نیکسون تصویب کرد، هرگز آنطور که طراحان آن قصد داشتند عمل نکرد. از آن زمان تاکنون، هر رئیس‌جمهوری بخش‌هایی از آن را نادیده گرفته یا آن را خلاف قانون اساسی اعلام کرده است.

کنگره ابزار واقعی تری دارد و آن اختیار بودجه است. اما قطع بودجه برای یک جنگ در حال انجام از نظر سیاسی برای دموکرات ها پرهزینه است و زمان بیشتری می برد. بنابراین شاید میان مدت آن چیزی نباشد که ما به آن امیدواریم. دردسر برای ترامپ و نارضایتی رای دهندگان به معنای بهبود وضعیت ایران نیست. اما در این چند هفته باقیمانده، این وضعیت از دو جهت به طور مستقیم بر ثروت ترامپ تأثیر می گذارد: اقتصادی و سیاسی. به عنوان مثال، در بعد اقتصادی، قیمت بالای انرژی منجر به اثر تورمی در بسیاری از بخش‌های اقتصاد آمریکا شده است. قیمت گازوئیل در آمریکا برای اولین بار در تاریخ از شش دلار در هر گالن گذشت و چون گازوئیل سوخت ناوگان حمل‌ونقل جاده‌ای و ماشین‌آلات کشاورزی است، تأثیر آن مستقیماً به جدول خانوارها رسیده است. شاخص اعتماد مصرف کننده دانشگاه میشیگان در ماه سپتامبر به 47.8 کاهش یافت و انتظارات تورمی به 4.6 درصد افزایش یافت. حتی اگر قیمت انرژی کاهش یابد، نمی توان تصور کرد که این اثر تورمی تا زمان انتخابات از سبد رأی دهندگان آمریکایی پاک شود.

اما در بعد سیاسی، حل این اختلاف می تواند تاثیر بسزایی در ثروت ترامپ داشته باشد. رفتار حزب جمهوری خواه خود گویاترین گواه است. در اولین گردهمایی میان‌دوره‌ای تاریخ این حزب در دالاس، سخنرانان به جز شخص ترامپ، عملاً از پرداختن به جنگ ایران و هزینه‌های اقتصادی آن اجتناب کردند و تعدادی از نامزدهای حوزه‌های رقابتی اصلاً در این گردهمایی حاضر نشدند. طرفی که نمی تواند در مورد جنگ خود صحبت کند، به خوبی می داند که این جنگ برایش چه هزینه ای دارد. برای روشن شدن بحث می توان مثال زد. ترامپ مشتاق این نمایش است. اما چه نمایشی؟ سال 2017 اوج تنش بین واشنگتن و پیونگ یانگ بود. سالی پر از آزمایش های موشکی، تشدید تحریم ها و تهدیدهای متقابل. اما در آغاز سال 2018، کیم جونگ اون با زیرکی دیپلماتیک مسیر «مماشات هسته ای» را در پیش گرفت و راه را برای نشست سنگاپور در ژوئن همان سال هموار کرد. آنچه در آن جلسه امضا شد بیانیه ای کوتاه و کلی بود بدون اشاره به برخی جنبه های نظامی برنامه های کره شمالی. هیچ مکانیزم تاییدی در آن پیش بینی نشده بود.

از سوی دیگر، ترامپ در آنجا اعلام کرد که رزمایش های سالانه بین آمریکا و کره جنوبی را متوقف خواهد کرد. این دیگر یک تعریف دیپلماتیک نبود. این یک امتیاز واقعی نظامی بود که در ازای یک بیانیه اصولی واگذار شد. نتیجه عملی چه بود؟ بر اساس برآوردهای سازمان های اطلاعاتی آمریکا و تجزیه و تحلیل تصاویر ماهواره ای، کره شمالی برنامه هسته ای خود را در یک سال پس از اجلاس پیش برد. تحریم های سازمان ملل بر روی کاغذ برداشته نشد، اما اجرای آن کاهش یافت و پیونگ یانگ عملا از زیر فشار خارج شد و هیچ امتیازی نداد. ترامپ یک روز پس از نشست سنگاپور اعلام کرد که تهدید کره شمالی را حل کرده است. نکته اینجاست. “روایت” برای ترامپ مهمتر از “واقعیت” است زیرا روایت چیزی است که به رای دهندگان فروخته می شود. این فقط چند نمونه از خروار است.

یک نمونه جدیدتر در این ماه رخ داد. در کنوانسیون دالاس، او قول داد که به هر آمریکایی بالغ پنج هزار دلار پول نقد بپردازد، مشروط بر اینکه جمهوریخواهان کنترل هر دو مجلس را حفظ کنند. طرحی با هزینه تخمینی 1.2 تا 1.35 تریلیون دلار، بدون منبع بودجه مشخص و لایحه ای در کنگره. مردی که حاضر است چنین چهره‌ای را برای ساختن روایت انتخاباتی روی میز بگذارد، حاضر است با روایتی بسیار ارزان‌تر معامله کند. و چه نمایشی بهتر از حل بحران ایران قبل از انتخابات میان دوره ای؟

اما چرا بعد از 12 نوامبر دیر است؟ آیا می توان برای ترامپ روایتی تهیه کرد که بتواند به رای دهندگانش بدهد؟ در اینجا باید به تفاوت فشار اقتصادی و فشار سیاسی توجه کرد. یکی از انگیزه های اصلی ترامپ برای کنترل تنش در ماه های اخیر، انتخابات میان دوره ای بوده است. اما زمانی که انتخابات تمام می شود و آرا ریخته می شود، فشار اقتصادی اهمیت سیاسی خود را برای او از دست می دهد. تورم و قیمت بالای سوخت ممکن است تا سال 2027 ادامه داشته باشد، اما رای دیگری برای از دست دادن وجود ندارد. آنچه امروز او را پای میز مذاکره می کشاند، نیاز به نتیجه ای است که بتواند قبل از 12 نوامبر به رای دهندگان نشان دهد، نه صرفاً رهایی از فشار اقتصادی.

اکنون ترامپ هم انگیزه کنترل تنش و هم انگیزه مذاکره و امتیاز دادن را دارد. این انگیزه ها پس از یک میان دوره ای ضعیف می شود و ما از ثمره ضرباتی که به موقعیت حزب جمهوری خواه وارد شده است، محروم می شویم. زیبایی روایت این است که لزومی ندارد درست باشد. اگر نمی توان در زمینه هسته ای امتیاز داد، می توان در حوزه دیگری امتیاز داد که ترامپ نمی تواند آن را نادیده بگیرد. شاید بتوان روایتی ساخت که ترامپ به رای دهندگان کم سواد خود بدهد تا بتواند از این «خواننده» دوری کند. اکنون زمان مذاکره است.

کسری غفوری / روزنامه نگار