العربیه از پیش نویس توافقنامه ایران و آمریکا خبر داد. پای چین بالا آمد

اقتصاد ایران:

شبکه العربیه مدعی شده است به نسخه ای از پیش نویس اولیه چارچوب مذاکرات ایران و آمریکا دست یافته است که در آن موضوعاتی مانند وضعیت ذخایر اورانیوم غنی شده ایران، بازگشایی تنگه هرمز، کاهش تحریم ها و نقش احتمالی چین در تامین توافق مطرح شده است.

بر اساس گزارشی که فرارو به نقل از العربیه منتشر کرده است، این پیش نویس شامل چندین محور اصلی است و اجرای تعهدات دو طرف را به اقدامات متقابل و قابل راستی آزمایی مرتبط می کند. اما انتشار این گزارش به معنای نهایی شدن توافق یا پذیرش مفاد آن از سوی تهران و واشنگتن نیست.

بازگشایی تنگه هرمز ظرف هفت روز

یکی از مهمترین بندهای ادعایی این پیش نویس، بازگشایی تنگه هرمز به روی ترددهای دریایی بین المللی ظرف هفت روز پس از دستیابی به تفاهم اولیه است.

تنگه هرمز یکی از مسیرهای استراتژیک انتقال انرژی در جهان است و محدودیت های ترافیکی در ماه های گذشته بازار نفت و تجارت دریایی را تحت تاثیر قرار داده است. بنابراین، تعیین زمان برای بازگشت حمل و نقل عادی می تواند یکی از مهم ترین بخش های هر توافق احتمالی باشد.

تکلیف ذخایر اورانیوم ایران چه خواهد شد؟

به ادعای العربیه، در چارچوب پیشنهادی، دو گزینه برای موضوع ذخایر اورانیوم غنی شده ایران مطرح شده است:

• انتقال ذخایر اورانیوم غنی شده به کشور ثالث که مورد توافق طرفین باشد.

• کاهش سطح غنی سازی اورانیوم

این گزارش مشخص نمی کند که کدام یک از این گزینه ها در مذاکرات مورد توجه جدی تری قرار گرفته است یا اینکه آیا توافقی در مورد میزان و جزئیات اجرای آن حاصل شده است.

چین به عنوان ضامن احتمالی توافق

یکی دیگر از محورهای مطرح شده در گزارش العربیه، نقش احتمالی چین در تضمین اجرا و ثبات توافق است.

بر اساس این روایت، چین می تواند به عنوان ضامن احتمالی هرگونه توافق بین ایران و آمریکا عمل کند. البته در گزارش منتشر شده جزئیات اختیارات، تعهدات و سازوکار ایفای این نقش مشخص نشده است.

امکان انتقال مستقیم مذاکرات به دوحه

در بخشی دیگر از این پیش نویس گفته می شود که ممکن است مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا به جای استانبول در دوحه انجام شود.

در ماه‌های گذشته، قطر یکی از بازیگران فعال در میانجیگری میان تهران و واشنگتن بوده است. سفر هیات قطری به تهران و ادامه رایزنی های دیپلماتیک نیز در روزهای اخیر مورد توجه رسانه ها قرار گرفته است.

تغییر احتمالی محل مذاکرات از استانبول به دوحه، در صورت تایید، می تواند نشانه تغییر ترتیبات دیپلماتیک و نقش میانجی ها باشد. با این حال، نشست مستقیم در دوحه هنوز تایید نشده است.

کاهش تحریم ها علیه تعهدات هسته ای و امنیت دریایی

بر اساس متن منتشر شده از سوی العربیه، قرار است اقدامات ایران در پرونده هسته ای و در حوزه امنیت دریایی با اقدامات خاص آمریکا برای کاهش تحریم ها، محاصره ها و محدودیت های اقتصادی همراه باشد.

در این چارچوب، قرار نیست یک طرف بدون دریافت تعهدات متقابل و قابل اندازه گیری امتیازات مهمی را واگذار کند. به عبارت دیگر، اجرای توافق به اقدامات متناظر دو طرف بستگی دارد.

مکانیسم تأیید و حل اختلاف

پیش نویس ادعایی همچنین از ایجاد یک مکانیسم تأیید مستقل صحبت می کند. بر اساس این سازوکار، میزان پایبندی طرفین به تعهدات باید قبل از ورود به مراحل بعدی توافق مورد ارزیابی قرار گیرد.

همچنین پیش‌بینی شده است که میانجی‌گران و طرف‌های ضامن در قالب مکانیزم حل اختلاف با تاخیر یا نقض تعهدات برخورد کنند تا اختلافات منجر به تشدید درگیری‌های نظامی نشود.

آیا توافق ایران و آمریکا نزدیک است؟

گزارش العربیه در شرایطی منتشر شد که تلاش های میانجی گری برای از سرگیری مذاکرات و پایان دادن به جنگ ادامه دارد. اما اختلاف بر سر ترتیب اجرای تعهدات و موضوعات مورد مذاکره همچنان پابرجاست.

خبرگزاری رویترز پیشتر گزارش داده بود که پیشنهاد هفت روزه ایران برای بازگشایی تنگه هرمز با رفع محاصره بنادر ایران، لغو تحریم‌های صادرات نفت و پایان درگیری‌ها در جبهه‌های منطقه مرتبط است. از سوی دیگر، واشنگتن می خواهد از ابتدای مذاکرات با موضوع هسته ای ایران برخورد کند.

بنابراین آنچه العربیه از آن به عنوان چارچوب اولیه توافق احتمالی یاد کرد، همچنان به گزارش رسانه ای درباره پیش نویس مذاکرات محدود می شود و نمی توان آن را توافق نهایی یا تایید رسمی دو کشور دانست.