چرا هرگز نباید نور لیزر را به سمت هیچ هواپیمایی نشانه بگیرید؟

برای درک خطر این موضوع، نیازی به یادگیری جزئیات پیچیده فیزیک لیزر نیست. با این حال، دانستن اینکه چگونه پرتو باریک یک دستگاه 10 دلاری می تواند پرواز هواپیما را مختل کند و فرد خاطی را به زندان بفرستد خالی از لطف نیست.

از یک پرتو کوچک تا نوری به اندازه شیشه جلوی هواپیما

در فواصل معمولی، پرتو لیزر بسیار باریک به نظر می رسد، گویی عرض آن تغییر نمی کند. اما در واقع نور لیزر با حرکت به تدریج منبسط می شود. در فاصله حدود 1.6 تا 3.2 کیلومتری، نقطه کوچکی که در فاصله چند متری دیده می شود ممکن است به پرتویی به عرض چند متر تبدیل شود.

شاید تصور کنید که خلبان فقط یک نقطه روشن و ناراحت کننده در کابین می بیند که خیلی خطرناک نیست. اما واقعیت بسیار نگران کننده تر از این ایده خواهد بود. ترکیبی از انتشار پرتو لیزر با شیشه جلوی منحنی و خراشیده هواپیما می تواند باعث شود که خلبان ناحیه وسیعی از نور را در میدان دید خود مشاهده کند. برای درک بهتر این وضعیت، تصور کنید که مستقیماً به سمت یک غروب آفتاب روشن و درخشان در یک منطقه بیابانی رانندگی می کنید. حال شرایطی را در نظر بگیرید که باید هواپیما را با چنین آشفتگی فرود بیاورید و جان صدها مسافر به تصمیم شما بستگی دارد.

این اتفاقات معمولا در بدترین زمان ممکن رخ می دهد. لیزرهای دستی عمدتاً برای هواپیماهایی در ارتفاع پایین که در حال برخاستن یا فرود هستند، هدف قرار می گیرند. این حوادث اغلب در شب اتفاق می افتد. زمانی که مردمک چشم خلبان از قبل گشاد شده و به نور حساس تر است. تابش ناگهانی لیزر به داخل کابین می تواند باعث کوری موقت ناشی از نور شدید برای چند ثانیه یا حتی بیشتر شود. آن هم در لحظاتی که کوچکترین خطا می تواند عواقب جبران ناپذیری داشته باشد.

هلیکوپترها می توانند حتی خطرناک تر باشند. هلیکوپترهای پلیس، پزشکی و خبری اغلب بر فراز مناطق مسکونی پرواز می کنند و گاهی اوقات ماموریت های شبانه انجام می دهند. این باعث می‌شود با وجود قضاوت ضعیف، آنها را به هدفی آسان برای افرادی تبدیل کند که از نشانگر لیزری استفاده می‌کنند. پس هرگز اینگونه رفتار نکنید و جان دیگران را به خطر نیندازید.

یک پرتو لیزر می تواند نور خود را در فواصل طولانی متمرکز کند و تنها به تدریج گسترش یابد. حتی یک نشانگر لیزری ضعیف نیز می تواند دید خلبان را از فاصله 3.2 کیلومتری مختل کند. از طرفی نور چراغ قوه از لحظه خروج از دستگاه به صورت مخروطی پهن پخش می شود.

بنابراین، تابش نور یک چراغ قوه معمولی بر روی هواپیما تأثیر قابل توجهی بر دید خلبان نخواهد داشت. اما لیزر داستان کاملاً متفاوتی است.

مجازات سنگین و امکان شناسایی افراد خاطی

با وجود خطرات جدی، بسیاری از مردم هنوز لیزر را به سمت هواپیما نشانه می گیرند. تنها در سال 2025، خلبانان نزدیک به 11000 مورد قرار گرفتن در معرض لیزر با هواپیما را به اداره هوانوردی فدرال ایالات متحده گزارش کردند. این سازمان کاهش 14 درصدی آمار نسبت به سال قبل را نشانه بهبود وضعیت می داند. تا زمان انتشار این گزارش، نزدیک به 6000 حادثه مشابه در سال 2026 ثبت شده بود.

با توجه به خطری که تشعشعات لیزر برای همه مسافران هواپیما ایجاد می کند، قوانین سختگیرانه با این رفتار است. از سال 2012، تابش عمدی نور لیزر به هواپیما یک جرم فدرال در ایالات متحده است که مجازات آن تا پنج سال زندان و 250000 دلار جریمه است. اداره هوانوردی فدرال همچنین می تواند برای هر تخلف بیش از 30000 دلار جریمه مدنی اعمال کند. علاوه بر این، قوانین ایالت ها نیز مجازات های جداگانه ای برای چنین عملی در نظر گرفته اند.

برخی افراد ممکن است فکر کنند که احتمال شناسایی آنها بسیار کم است. اما دستگیری متخلفان آنقدرها هم که فکر می کنند سخت نیست. هلیکوپترهای پلیس مجهز به دوربین های مادون قرمز هستند که می توانند مسیر پرتو را تا نقطه انتشار آن دنبال کنند. در واقع، نور لیزر به عنوان یک خط روشن عمل می کند که مستقیماً به سمت شخصی که دستگاه را در دست دارد، اشاره می کند.

همین امسال، مردی در نیویورک به دلیل استفاده از لیزر در پرواز خطوط هوایی دلتا به 18 ماه زندان محکوم شد. همچنین یکی از ساکنان ایالت آریزونا به دلیل هدف قرار دادن لیزر به جنگنده های F-35 نیروی هوایی آمریکا به 10 ماه زندان محکوم شد. در مورد دوم، یک هواپیمای تجسسی اداره تحقیقات فدرال آمریکا (FBI) موفق به ضبط تصاویر ویدئویی از تابش لیزر از محل اقامت این فرد شد.

بنابراین، بهتر است استفاده از نشانگر لیزری را به بازی با گربه ها، ارائه های تجاری و آزمایش های علمی محدود کنید. اگر قرار است کارهای بی پروا انجام دهید، راه های زیادی برای سوزاندن انرژی و تفریح ​​بدون به خطر انداختن جان خلبانان، مسافران و دیگران وجود دارد.