یاسمن بلواردی; گروه کشاورزی: حمید بهانگر، رئیس هیئت مدیره انجمن فناوری اطلاعات و ارتباطات در گفتگو با خبرنگار بازار، با اشاره به فاصله قابل توجه کشاورزی ایران با فناوری های روز، اظهار داشت: با وجود پیشرفت های چشمگیر فناورانه در حوزه کشاورزی، هنوز بخش بزرگی از فعالیت های کشاورزی کشور نه تنها به شیوه های سنتی انجام می شود، بلکه دلیل این امر فقدان نقش آفرینی مجموعه ای از فناوری است.
وی افزود: فناوری های مورد نیاز برای هوشمندسازی کشاورزی در کشور وجود دارد و در برخی بخش ها توسعه یافته است اما باید بسترهای لازم برای استفاده گسترده از این فناوری ها فراهم شود. بنابراین اگر بخواهیم دلیل عقب ماندگی کشاورزی ایران در استفاده از فناوری را بررسی کنیم، علاوه بر موضوع فناوری، باید به سیاست، زیرساخت، سرمایه گذاری و نیروی انسانی نیز توجه کنیم.
زیرساخت های ضعیف، یکی از موانع اصلی توسعه کشاورزی هوشمند
بهگر با اشاره به اهمیت زیرساخت های ارتباطی در توسعه کشاورزی هوشمند گفت: یکی از ساده ترین زیرساخت هایی که در این زمینه حائز اهمیت است شبکه های مخابراتی است. در حال حاضر هنوز مناطقی از روستاهای کشور هستند که از پوشش ارتباطی مناسبی برخوردار نیستند و همین موضوع استفاده از فناوری های دیجیتال را محدود می کند.
وی ادامه داد: کشاورزی هوشمند نیازمند زیرساخت های ارتباطی، پردازشی و داده ای است. نمی توان انتظار داشت که فناوری هایی مانند اینترنت اشیا، هوش مصنوعی، سیستم های نظارتی و تجزیه و تحلیل داده ها به طور گسترده در بخش کشاورزی مورد استفاده قرار گیرد، در حالی که زیرساخت های لازم در بسیاری از مناطق کشور به اندازه کافی توسعه نیافته است.
به گفته این فعال حوزه فناوری، ضعف زیرساخت ها تنها به شبکه ارتباطی محدود نمی شود و دسترسی به توان پردازشی کافی نیز از دیگر نیازهای این حوزه است. توسعه راه حل های مبتنی بر هوش مصنوعی و تجزیه و تحلیل داده ها نیازمند ظرفیت پردازش و زیرساخت دیجیتال مناسب است.
مهاجرت نخبگان، تهدیدی برای توسعه فناوری کشاورزی
رئیس هیات مدیره انجمن فناوری اطلاعات و ارتباطات، مهاجرت نخبگان را یکی دیگر از چالش های جدی در مسیر توسعه فناوری در کشور دانست و گفت: یکی از سرمایه های اصلی اقتصاد دیجیتال نیروی انسانی متخصص است و خروج نیروهای نخبه از کشور به طور طبیعی ظرفیت توسعه فناوری را تحت تاثیر قرار می دهد.
وی تاکید کرد: زمانی که برای توسعه فناوری در حوزه هایی مانند کشاورزی به متخصص، محقق، برنامه نویس، تحلیلگر داده ها و کارشناسان هوش مصنوعی نیاز داریم، از دست رفتن این سرمایه انسانی می تواند حرکت کشور را به سمت کشاورزی هوشمند کند کند.
بهگر افزود: بنابراین توسعه فناوری در کشاورزی تنها به خرید تجهیزات یا تولید نرم افزار محدود نمی شود و باید مجموعه ای از عوامل از جمله نیروی انسانی متخصص، زیرساخت ها، سرمایه و سیاست ها را همزمان در نظر گرفت.
سرمایه گذاری در تحقیق و توسعه ضروری است
وی با اشاره به اهمیت تحقیق و توسعه در توسعه فناوری کشاورزی گفت: تحقیق و توسعه نیازمند سرمایه گذاری است و نمی توان انتظار داشت که فناوری های مورد نیاز برای حل مشکلات بخش کشاورزی بدون تخصیص منابع مالی کافی توسعه یابد.
بهگر ادامه داد: در ایران برخی از بخشهای اقتصاد و مدلهای کسبوکار برای سرمایهگذاران جذابتر هستند و میتوانند با سهولت بیشتری سرمایه را جذب کنند. اما صنایع زیرساختی و حوزه هایی مانند تحقیق و توسعه معمولا در جذب سرمایه با مشکل بیشتری مواجه هستند.
اگر قرار است کشاورزی کشور به سمت فناوری های نوین حرکت کند، باید منابع مالی بیشتری به تحقیق و توسعه اختصاص یابد و سرمایه گذاری در فناوری های کشاورزی به عنوان یک ضرورت اقتصادی تلقی شود.
وی تصریح کرد: اگر قرار است کشاورزی کشور به سمت فناوری های نوین حرکت کند باید منابع مالی بیشتری به تحقیق و توسعه اختصاص یابد و سرمایه گذاری در فناوری های کشاورزی به عنوان یک ضرورت اقتصادی مورد توجه قرار گیرد.
کشاورزی دقیق می تواند مصرف منابع را کاهش دهد
رئیس هیئت مدیره انجمن فناوری اطلاعات و ارتباطات با اشاره به ظرفیت کشاورزی دقیق و کشاورزی هوشمند گفت: این دو مفهوم با یکدیگر متفاوت هستند اما هر دو می توانند به افزایش بهره وری در بخش کشاورزی کمک کنند.
وی افزود: در برخی نقاط کشور استفاده از فناوری های نوین و راهکارهای هوشمند توانسته مصرف منابع را کاهش دهد. برآوردهای موجود نشان می دهد که در شرایط مناسب، میزان صرفه جویی و افزایش بهره وری می تواند قابل توجه باشد و حتی در برخی زمینه ها به اعداد بالایی برسد.
بهگر تاکید کرد: زمانی که استفاده از فناوری بتواند بین 10 تا 17 درصد در مصرف منابع یا بهره وری اثر بگذارد، این میزان دیگر عدد کمی نیست و می تواند زمینه لازم برای سرمایه گذاری در فناوری را از نظر اقتصادی فراهم کند.
یارانه ها انگیزه استفاده از فناوری را کاهش داده است
وی ساختار یارانه ای اقتصاد را یکی از مهم ترین موانع نفوذ فناوری در کشاورزی ایران دانست و گفت: از آنجایی که کشاورزی و به طور کلی اقتصاد ایران از یارانه بهره می برد، در بسیاری از موارد سود دریافتی از یارانه برای ادامه فعالیت کافی است و در نتیجه انگیزه کافی برای حرکت به سمت فناوری وجود ندارد.
بهگر ادامه داد: زمانی که کشاورز بتواند با روش فعلی و با استفاده از حمایت های دولتی به فعالیت خود ادامه دهد، طبیعی است که در سرمایه گذاری روی فناوری و اتخاذ روش های جدید دقت بیشتری داشته باشد.
وی خاطرنشان کرد: یارانه ها می تواند یکی از عوامل اصلی کاهش ضریب نفوذ فناوری در کشاورزی باشد، چرا که فناوری زمانی مورد استقبال قرار می گیرد که استفاده کننده احساس کند استفاده از آن برایش سود اقتصادی به همراه دارد.
دولت باید زیرساخت ها را فراهم کند
بهگر با تاکید بر ضرورت تقسیم نقش بین دولت، بخش خصوصی و بهره برداران، گفت: در صورت دستیابی دولت به حوزه زیرساختی، بخش خصوصی می تواند راهکارهای فناورانه را توسعه دهد و بهره بردار در صورت توجیه اقتصادی این راهکارها، آماده استفاده از آن خواهد بود.
وی افزود: یکی از راهکارهای موثر می تواند حرکت به سمت اقتصاد پلت فرمی باشد. در این مدل هزینه استفاده از خدمات فناوری بین تعداد بیشتری از کاربران توزیع می شود و سهم هزینه تحمیل شده بر هر کشاورز می تواند به میزان قابل توجهی کاهش یابد.
رئیس هیئت مدیره انجمن فناوری اطلاعات و ارتباطات تاکید کرد: اگر کشاورز مطمئن باشد که فناوری منجر به کاهش هزینه، افزایش بهره وری، مدیریت بهتر منابع و افزایش درآمد وی می شود، مقاومت در برابر فناوری کاهش می یابد.
کشاورزی ایران چاره ای جز دیجیتال شدن ندارد
بهگر در پاسخ به این سوال که آیا کشاورزی ایران بدون دیجیتالی شدن می تواند دوام بیاورد، گفت: معتقدم کشاورزی ایران اساسا چاره دیگری ندارد و باید به سمت دیجیتالی شدن حرکت کند. اگر این مسیر طی نشود در آینده با افزایش وابستگی به واردات مواد غذایی مواجه خواهیم شد. این موضوع علاوه بر اینکه امنیت غذایی را تحت تاثیر قرار می دهد، می تواند بر منابع ارزی کشور فشار بیشتری وارد کند.
بهانگر ادامه داد: از سوی دیگر اگر اقتصاد کشور و بخش کشاورزی نتواند خود را با فناوری های جدید تطبیق دهد، نیروی انسانی متخصص فرصت بیشتری برای کار در کشورهای دیگر پیدا می کند و این موضوع می تواند منجر به تشدید خروج نخبگان در حوزه فناوری شود.
ادامه مسیر فعلی تضمین کننده بقا نیست
وی در پایان با اشاره به آینده کشاورزی ایران تصریح کرد: تا زمانی که دولت بتواند با تکیه بر نظام یارانه ای شرایط موجود را حفظ کند، امکان ادامه فعالیت کشاورزان با همین مدل وجود خواهد داشت. اما این آینده کشاورزی را تضمین نمی کند.
بهگر تاکید کرد: اقتصاد ایران یا باید هوشمند شود و فناوری را در بخش های مختلف به ویژه کشاورزی به کار گیرد و یا در سال های آینده برای حفظ تولید و تامین نیازهای غذایی با چالش های جدی تری مواجه خواهد شد.
وی خاطرنشان کرد: دیجیتالی شدن دیگر یک انتخاب لوکس یا یک موضوع صرفاً فناوری نیست. بلکه افزایش بهره وری، حفظ منابع، تقویت امنیت غذایی و ادامه فعالیت اقتصادی بخش کشاورزی به یک ضرورت تبدیل شده است.
گفتگو در مورد این post