اظهارات یک درمانگر و پژوهشگر اعتیاد درباره وضعیت بازار مواد مخدر بار دیگر به موضوع دسترسی، تغییر الگوی مصرف و انتقال اعتیاد بین نسل های یک خانواده پرداخته است. وی در این گفتگو به نکاتی درباره قیمت ها، گروه های سنی مصرف کننده و تبعات اجتماعی این پدیده اشاره کرد.
اقتصاد ایران:
صفاتیان در گفت وگویی درباره وضعیت مصرف مواد مخدر در ایران از نقش دسترسی آسان، سابقه خانوادگی مصرف مواد مخدر و باورهای نادرست درباره خواص درمانی تریاک در ادامه مصرف این ماده گفت.
قیمت هر کیلو تریاک چقدر است؟
این پژوهشگر اعتیاد می گوید: قیمت هر کیلوگرم تریاک در بازار بسیار متغیر است و از حدود 200 تا 250 میلیون تومان شروع می شود؛ به طوری که قیمت هر کیلوگرم تریاک در بازار بسیار متغیر است. در برخی موارد ارقام بالاتر تا 500 میلیون تومان نیز پیشنهاد می شود.
به گفته صفاتیان، قیمت گذاری در نقاط مختلف متفاوت است و برخی از فروشندگان با ادعای واردات مستقیم از افغانستان یا خالص بودن محصول، قیمت بالاتری را اعلام می کنند. وی در عین حال تاکید کرد که ادعای خلوص کامل این ماده لزوما قابل اعتماد نیست.
این ارقام تخمین و روایت محققین از بازار غیرقانونی مواد مخدر است و نباید به عنوان نرخ رسمی، میانگین کشوری یا قیمت قابل تعمیم به همه مناطق در نظر گرفته شود.
چرا هنوز در ایران تریاک مصرف می شود؟
صفاتیان همسایگی ایران با افغانستان و قاچاق مواد مخدر از مسیرهای مرتبط با این کشور را از عوامل موثر بر دسترسی به تریاک می داند. وی همچنین به سابقه طولانی مصرف این ماده در بخشی از جامعه و تلقی عامیانه از خواص تسکین دهنده آن اشاره می کند.
به گفته این محقق، در گذشته به دلیل محدودیت دسترسی به پزشک، برخی افراد به توصیه دیگران برای کنترل درد از تریاک استفاده می کردند. این ایده در برخی خانواده ها باقی می ماند و ممکن است مصرف مواد مخدر را به نسل بعدی منتقل کند.
زنجیره مصرف از پدربزرگ تا نوه
یکی از محورهای گفتگوی صفاتیان، نقش الگوهای خانواده در شروع مصرف مواد است. او توضیح می دهد که گاهی پدربزرگ مصرف تریاک را با پا درد توجیه می کرد و نسل بعدی نیز با همین منطق مصرف تریاک را به درد کمر یا مشکلات جسمانی نسبت می دادند.
این نوع عادی سازی مصرف می تواند این تصور را در ذهن کودکان و نوه ها ایجاد کند که تریاک راهی برای تسکین درد است. در حالی که مصرف آن با خطر وابستگی و عوارض جسمی و اجتماعی همراه است.
کدام گروه سنی بیشتر از تریاک استفاده می کنند؟
صفاتیان می گوید مصرف کنندگان تریاک در گروه های سنی مختلف حضور دارند اما معتقد است گروه سنی 25 تا 35 سال سهم قابل توجهی در میان مصرف کنندگان دارد.
این اظهار نظر محقق در گفتگو با خبرآنلاین است و جایگزین آمارهای ملی و مطالعات جمعیت شناختی در مورد سن مصرف کنندگان نیست.
جنگ چه تاثیری بر بازار مواد مخدر داشته است؟
این محقق در بخشی دیگر از مصاحبه مدعی شده است که شرایط جنگی باعث کاهش ورود برخی مواد به ویژه مواد محرک و روانگردان شده و از سوی دیگر تریاک بیش از گذشته قابل دسترس شده است.
وی تفاوت مسیرهای قاچاق و همسایگی ایران با افغانستان را از عواملی می داند که می توانست بر این وضعیت تاثیرگذار باشد. این ارزیابی نیز از دیدگاه مصاحبه شونده است و برای تایید آن نیاز به اطلاعات مستقلی در مورد کشفیات، ورود مواد و الگوی مصرف در دوره مذکور است.
عوارض مصرف تریاک چیست؟
صفاتیان مصرف تریاک را با عوارض جسمی و پیامدهای اجتماعی همراه می داند و به مشکلات قلبی، ریوی، کبدی، پوستی و تنفسی اشاره می کند. مشکلات اقتصادی و خانوادگی و انزوای اجتماعی نیز از پیامدهایی است که ممکن است زندگی مصرف کننده و اطرافیان او را تحت تأثیر قرار دهد.
استفاده از تریاک چه دودی و چه خوراکی بی خطر نیست و نمی توان آن را جایگزینی برای درمان دارویی درد یا بیماری دانست.
اختلاف نظر درباره جایگاه ایران در مصرف جهانی تریاک
صفاتیان در این مصاحبه مدعی شده است که ایران در دهه های گذشته یکی از مصرف کنندگان عمده تریاک در جهان بوده است. اما در این گزارش به موضع متفاوت محمد ترحمی، مدیرکل حقوقی و امور مجلس ستاد مبارزه با مواد مخدر نیز مبنی بر اینکه خبر قرار گرفتن ایران در راس مصرف کنندگان تریاک شایعه و غیرواقعی است، اشاره شده است.
برای تعیین جایگاه ایران در مقایسه جهانی باید به آمارهای معتبر بین المللی با تعریف و بازه زمانی مشخص مراجعه کرد. نظرات مختلف به تنهایی برای توجیه چنین رتبه ای کافی نیست.
گفتگو در مورد این post