فشار عرضه در بورس

اقتصاد ایران:

بورس دیروز در حالی به کار خود پایان داد که شاخص های اصلی بورس و فرابورس در محدوده مثبت باقی ماندند اما افزایش عرضه در جریان معاملات و خروج پول سرمایه گذاران واقعی نشانه هایی از تغییر رفتار معامله گران را نشان داد. شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران که در دقایق ابتدایی معاملات تا رقم 7 میلیون و 908 هزار واحد پیش رفته بود، همچنان بخش قابل توجهی از رشد خود را از دست داد و در نهایت با افزایش 0.28 درصدی در رقم 7 میلیون و 788 هزار واحد قرار گرفت. این در حالی است که ارزش معاملات خرد به 64 هزار میلیارد تومان رسید که سومین رکورد تاریخی این متغیر است.

معاملات بورس تهران از روز گذشته در شرایطی آغاز شد که جریان تقاضا در دقایق ابتدایی بر عرضه غلبه داشت. همین موضوع باعث شد تا شاخص کل تنها در پنج دقیقه ابتدایی معاملات رشد قابل توجهی داشته باشد و به سطح 7 میلیون و 908 هزار واحد برسد. اما این روند چندان طول نکشید و دقیقا پس از پنج دقیقه اول حجم عرضه ها در بازار افزایش یافت. افزایش فشار فروش در ادامه معاملات باعث شد شاخص کل به تدریج از سقف روزانه خود فاصله بگیرد.

نماگر اصلی بازار در نهایت از محدوده پیک روزانه عقب نشینی کرد و رشد 0.28 درصدی را به ثبت رساند و به سطح 7788000 واحد رسید. فاصله حدود 120 هزار واحدی سقف روزانه شاخص تا سطح نهایی آن از مهمترین نکات معاملات دیروز بود و نشان داد در سطوح بالاتر عرضه سهام با قدرت بیشتری وارد معاملات شد. از سوی دیگر، شاخص همگن نیز شرایط مشابهی را تجربه کرد، هرچند دامنه نوسان آن محدودتر بود. این شاخص با رشد 0.07 درصدی به رقم 2 میلیون و 68 هزار واحد رسید. شاخص کل فرابورس نیز رشد 0.31 درصدی را تجربه کرد. بنابراین، با وجود اینکه هر سه شاخص اصلی بازار در پایان معاملات بازدهی مثبتی را نشان دادند، اما از شدت رشد آنها نسبت به شتاب صعودی برخی روزهای معاملاتی اخیر کاسته شد.

برداشت پول در اوج ارزش معامله

در کنار رفتار شاخص‌ها، جریان نقدی یکی از مهم‌ترین جنبه‌های معاملات روز گذشته بود. ارزش معاملات خرد بورس در محدوده 64 هزار میلیارد تومان قرار گرفت. رقمی که در تاریخ معاملات بورس جایگاه ویژه ای دارد. با وجود اینکه بازار از نظر ارزش معاملات همچنان در محدوده بسیار پررونقی قرار دارد، همزمانی این حجم از معاملات با برداشت حدود 4100 میلیارد تومانی پول توسط سرمایه گذاران واقعی تصویر متفاوتی از وضعیت معاملات ارائه می دهد.

به عبارت دیگر، گردش نقدینگی در بازار همچنان در سطوح پایین بی سابقه است، اما برخی از سرمایه گذاران واقعی ترجیح دادند در روز آخر اقدام به فروش کنند. این اتفاق در شرایطی رخ داد که شاخص‌های بورس در هفته‌های گذشته بازدهی قابل‌توجهی را تجربه کردند و شاخص کل به مرزهای تاریخی جدیدی رسید. در چنین شرایطی، افزایش عرضه می تواند بخشی از رفتار معامله گرانی باشد که پس از کسب بازدهی، اقدام به شناسایی سود یا کاهش بخشی از موقعیت معاملاتی خود می کنند. از این منظر ترکیب سه متغیر رشد شاخص ها، خروج پول واقعی و ارزش بسیار بالای معاملات از مهمترین نشانه های معاملات روز گذشته بود. ارزش معاملاتی بالا به این معنی است که طرف عرضه و تقاضا همچنان در حال حرکت سهام با حجم قابل توجهی است. با این حال، خروج پول واقعی نشان می دهد که در این سطح از قیمت ها، برخی از سرمایه گذاران واقعی تمایل بیشتری به عرضه داشتند.

سومین رکورد تاریخی ارزش معاملات

ارزش معاملات خرده فروشی 64 همتی دیروز سومین رکورد برتر تاریخ معاملات بورس است. بررسی رکوردهای ثبت شده نشان می دهد که در سال جاری دو رقم بالاتر از این سطح به ثبت رسیده است. در 4 شهریورماه سال جاری ارزش معاملات خرد در محدوده 68 هزار میلیارد تومان بود که همچنان بالاترین رقم ثبت شده در تاریخ معاملات بورس است. پیش از آن در 27 مرداد ماه ارزش معاملات خرد به محدوده 65 هزار میلیارد تومان رسید و دومین رکورد تاریخی این متغیر را به نام خود ثبت کرد. اکنون رقم 64 هزار میلیارد تومانی ثبت شده در روز گذشته جایگاه سوم را در بین بالاترین ارزش معاملات خرد در تاریخ بورس به خود اختصاص داده است.

شایان ذکر است که هر سه رکورد تاریخی ارزش معاملات خرد در بازه زمانی کوتاهی در سال جاری به ثبت رسید. این امر حاکی از افزایش چشمگیر حجم گردش نقدینگی در بازار سهام است. اما توزیع این نقدینگی بین خریداران و فروشندگان نیز بسیار حائز اهمیت است. معاملات دیروز نشان داد که رکوردشکنی ارزش معاملات لزوما به معنای ورود پول واقعی نیست و می تواند در شرایطی با خروج سرمایه گذاران واقعی از بازار اتفاق بیفتد. در پایان معاملات دیروز 51 درصد از نمادهای بازار در محدوده مثبت و 49 درصد از نمادها در محدوده منفی معامله شدند. بنابراین اگرچه تعداد نمادهای سبز اندکی بیشتر از نمادهای منفی بود، اما فاصله بین دو گروه بسیار محدود بود. این موضوع در کنار عقب نشینی شاخص کل از سقف روزانه و خروج 4100 میلیارد تومانی پول واقعی، تصویری از بازاری ارائه می دهد که پس از رشد چشمگیر شاخص های بورسی با افزایش عرضه و تشدید شناسایی سود مواجه شده است.

در مجموع می توان روز گذشته را روزی دانست که بازار سهام از نظر بازدهی شاخص ها همچنان در مسیری مثبت قرار داشت، اما رفتار جریان نقدی و فاصله سقف تا سطح نهایی شاخص کل نشان دهنده افزایش عرضه در سطوح بالاتر قیمت بود. ثبت سومین رکورد تاریخی از ارزش معاملات خرد در چنین فضایی بر شدت گردش سهام در میان معامله گران تاکید می کند. موضوعی که می تواند در معاملات روزهای آینده و زمانی که بازار با سطوح جدید قیمتی مواجه شود اهمیت بیشتری پیدا کند.

علی عبدالمحمدی / روزنامه نگار