

با ایجاد دنیای مجازی رویایی، محققان روشی را برای آموزش تشخیص خواب ابداع کرده اند که نتایج امیدوارکننده ای به همراه داشته است.
برخی از مردم فقط رویا نمی بینند. آنها اغلب متوجه می شوند که در حال خواب هستند و حتی می توانند دنیای رویاهای خود را کنترل کنند. این افراد قادر به انجام کارهایی هستند که قوانین فیزیک را زیر پا می گذارد. از پرواز و به دست آوردن قدرت های غیرممکن گرفته تا فرار از کابوس ها با بیدار شدن از خواب. افرادی که رویای شفاف را تجربه می کنند می توانند ماجراهایی را تجربه کنند که بیشتر ما فقط در رویاهای خود به آنها فکر می کنیم. اما آیا می توان چنین توانایی را با تمرین به دست آورد؟
رویاها می توانند در هر مرحله از خواب رخ دهند، اما معمولاً در طول خواب REM (حرکت سریع چشم) رخ می دهند. وقتی فردی ناگهان متوجه می شود که در حال دیدن خواب است، وارد حالت خواب شفاف شده است. با این حال، افراد زیادی نیستند که به طور مرتب چنین رویاهایی را تجربه کنند.
محققان دانشگاه ترنتو در شهر روورتو ایتالیا تصمیم گرفتند بررسی کنند که آیا تمرینات منظم، مدیتیشن و واقعیت مجازی می تواند به افراد کمک کند تا رویاهای شفاف داشته باشند یا خیر.
شرکت کنندگان گروه آزمایش مراقبه نظارت باز را تمرین کردند. روشی که با مشاهده بدون قضاوت به تقویت آگاهی حسی و قدرت ادراکی کمک می کند. سپس وارد مرحله آموزش با واقعیت مجازی شدند و در جهان های مجازی که از موقعیت های عجیب و شبیه رویا تشکیل شده بود قرار گرفتند.
برای مقایسه، گروه کنترل از واقعیت مجازی با محتوای غیرمرتبط با رویا استفاده کردند و گروه دیگر تنها تمرینات معمول را بدون واقعیت مجازی انجام دادند.

همه شرکتکنندگان ابتدا تمرینهای اولیه یکسانی را در حالت بیداری انجام دادند تا توانایی خود را برای یادآوری رویاها و انجام آزمایش واقعیت بهبود بخشند. از آنها خواسته شد که دفترچه ای برای ثبت رویاهای خود داشته باشند و هر روز صبح بنویسند که آیا خوابی را به خاطر می آورند یا نه و اگر پاسخ مثبت بود، محتوای آن را بنویسند.
همچنین، شرکت کنندگان باید یک تست واقعیت انجام می دادند. به عنوان مثال، آنها خود را نیشگون می گرفتند تا بررسی کنند که آیا واقعاً بیدار هستند یا خواب می بینند. هرگاه با اتفاق عجیبی مواجه می شدند یا حتی به موضوعی غیرعادی فکر می کردند، این آزمایش ها را انجام می دادند. علاوه بر این، تلفن های همراه آنها هر ساعت به مدت 12 ساعت در روز زنگ می زند تا به آنها یادآوری کند که تست واقعیت را انجام دهند.
هدف از این تمرینات این بود که آزمایش واقعیت را به یک عادت روزانه تبدیل کند و در نهایت به دنیای رویاها راه پیدا کند. به عبارت دیگر، انسان باید آنقدر به بررسی واقعی بودن محیط اطراف خود عادت کند که در هنگام خواب نیز همین کار را انجام دهد.
علاوه بر این تمرینات، گروه آزمایش در جلسات مدیتیشن مشاهده ای باز در آزمایشگاه شرکت کردند تا برای آموزش واقعیت مجازی آماده شوند. در این جلسات، شرکت کنندگان تنفس، احساسات بدنی، افکار و احساسات خود را بدون واکنش یا قضاوت زیر نظر داشتند. هر جلسه همچنین شامل یک تور با راهنما در محیطی بود که شبیه صحنه ای از رویا بود.
محققان در مقاله خود که اخیراً در Frontiers in Psychology منتشر شده است، درباره هدف این تمرینات نوشتند:
تکرار این فرآیند با هدف تبدیل تست های واقعیت به یک عادت همیشگی و انتقال آنها به رویاها از طریق بقایای رویا انجام می شود. در چنین شرایطی علائم رویایی مانند اتفاقات غیرعادی، غافلگیرکننده یا ناهماهنگ با محیط می تواند این تست ها را فعال کرده و در نهایت فرد را به حالت رویایی خود پی ببرد.
آموزش کنترل رویا با کمک واقعیت مجازی

برای ایجاد این محیط ها، محققان برنامه ای به نام LucidDreamingVR را توسعه دادند که از یوگای رویایی تبتی الهام گرفته شده بود. این روش سنتی شامل مجموعه ای از تمرینات ذهنی و مدیتیشن است که هدف از آن افزایش آگاهی فرد در هنگام خواب و رویا دیدن است.
بر خلاف گروه کنترل واقعیت مجازی که محتوای آموزشی آن ارتباطی با رویا نداشت، شرکت کنندگان گروه آزمایش هشت جلسه آموزشی را پشت سر گذاشتند. این جلسات به تدریج پیچیده تر شد و شرکت کنندگان را از مرحله تشخیص رویا به کنترل آن هدایت کرد.
تمرینات اولیه به مردم یاد میدهد که چگونه علائم رویاها را تشخیص دهند. به عنوان مثال، محیط مجازی می تواند به طور ناگهانی تغییر کند و این رویداد به عنوان نشانه ای برای بررسی واقعیت در نظر گرفته می شود. درست مانند زمانی که فرد هنگام خواب با جزئیات عجیب و غیر منطقی مواجه می شود.
در جلسات پیشرفتهتر، محققان از تکنیکهای یوگای رویایی تبتی استفاده کردند تا شرکتکنندگان بتوانند پس از آگاهی از محیط رویا، از قبل تمرین کنند. آنها می توانستند فقط با یک فرمان صوتی پرواز کنند، به ارتفاعات باورنکردنی بپرند یا درست مانند آلیس پس از سقوط از سوراخ خرگوش در آلیس در سرزمین عجایب، رشد کنند و اندازه بدن خود را به دلخواه کوچک کنند.
نتایج آزمایش چه چیزی را نشان داد؟

برای ارزیابی نتایج، محققان هم رویاهای کاملاً آگاهانه و هم رویاهای نیمه آگاهانه را در دسته رویاهای شبه آگاه قرار می دهند. در پایان آزمایش، 11 نفر از 13 شرکت کننده که با LucidDreamingVR آموزش دیده بودند، حداقل یک خواب شفاف را تجربه کرده بودند. در مقابل، این تعداد به 8 نفر از 13 شرکت کننده در گروه کنترل بدون واقعیت مجازی و تنها 4 نفر از 12 شرکت کننده در گروه کنترل واقعیت مجازی رسید.
همچنین، نزدیک به 12 درصد از رویاهایی که گروه آزمایش به یاد آوردند، به عنوان رویاهای شبه آگاه طبقه بندی شدند. این رقم برای گروه کنترل بدون واقعیت مجازی حدود 3 درصد و برای گروه کنترل واقعیت مجازی حدود 1 درصد بود.
جالب اینجاست که شرکت کنندگان در گروه LucidDreamingVR کمترین تعداد رویاها را به طور کلی به خاطر داشتند. بنابراین تعداد خواب های معمولی و ناخودآگاه ثبت شده توسط آنها نیز کمتر بوده است.
این نتایج نشان می دهد که ترکیب مراقبه مشاهده باز با آموزش واقعیت مجازی مبتنی بر رویا می تواند احتمال تجربه رویای شفاف را افزایش دهد. با این حال، یک محدودیت مهم در این تحقیق وجود دارد. هیچ یک از گروه های کنترل مدیتیشن انجام ندادند. به همین دلیل، محققان نمی توانند با قطعیت تعیین کنند که کدام بخش از برنامه آموزشی نقش مهم تری در دستیابی به این نتایج داشته است.
محققان در توضیح اهمیت یافته های خود گفتند:
نتایج این تحقیق نشان می دهد که محیط های مجازی فراگیر می توانند به ابزاری برای بهبود عملکرد ذهنی و تقویت توانایی های شناختی تبدیل شوند. تحقیقات آینده باید تمرینهای مبتنی بر واقعیت مجازی را با تأیید وضعیت خواب عینی، طرحهای آزمایشی چند عاملی و اندازهگیری تواناییهای شناختی در حالت بیداری ترکیب کند تا مکانیسم این فرآیند، میزان ویژگی تأثیرات آن و انتقال مهارتهای آموخته شده را مشخص کند.
این تحقیق نشان می دهد که بر خلاف تصور عموم، رویای شفاف ممکن است فقط یک استعداد ذاتی و کمیاب نباشد و با تمرین و آموزش می توان احتمال تجربه آن را افزایش داد. البته برای اثبات اثربخشی این روش و تعیین دقیق نقش واقعیت مجازی و مدیتیشن به تحقیقات گسترده تری و آزمایشات تکمیلی نیاز است.















گفتگو در مورد این post