دانشمندان روشی را برای شناسایی نوع خطرناکی از حیات پیشنهاد کرده اند که هنوز وجود ندارد

محققان دانشگاه Strathclyde و University of Durham روش جدیدی را برای تشخیص “حیات آینه ای” پیشنهاد کرده اند. شکل فرضی حیات که ساختارهای مولکولی آن تصاویر آینه ای از یکدیگر هستند، بر خلاف نمونه های طبیعی روی زمین.

این روش می تواند به شناسایی چنین موجوداتی در آینده کمک کند و ابزاری برای بررسی خطرات احتمالی آنها در اختیار دانشمندان قرار دهد. با این حال، هیچ موجود آینه ای هنوز توسعه نیافته است و فناوری پیشنهادی به طور کامل در آزمایشگاه آزمایش نشده است.

حیات آینه ای چیست و چرا دانشمندان نگران آن هستند؟

مولکول های زیستی می توانند ساختاری داشته باشند که با تصویر آینه ای آن یکسان نباشد. پدیده ای به نام کایرالیتی یا دستی. این تفاوت ممکن است در نگاه اول جزئی به نظر برسد، اما نقش مهمی در عملکرد مولکول ها دارد. برای مثال، دو مولکول با ترکیب اتمی یکسان که آرایش آینه ای دارند، لزوماً واکنش یکسانی در بدن ندارند. حتی ممکن است یکی از آنها برای درمان بیماری خبرجو باشد در حالی که تصویر آینه ای آن اثر متفاوتی داشته باشد یا به بدن آسیب برساند.

نگرانی اصلی محققان مربوط به امکان ساخت موجودات آینه ای خودتکثیر شونده است. چنین موجوداتی، در صورت ایجاد، ممکن است با محیط طبیعی و سایر موجودات به روش های غیرقابل پیش بینی تعامل داشته باشند و برخی از مکانیسم های دفاعی بیولوژیکی که از انسان ها، حیوانات و گیاهان محافظت می کنند، ممکن است نتوانند به درستی با آنها مقابله کنند.

به همین دلیل، برخی از دانشمندان خواستار محدودیت در تحقیقات با هدف ایجاد چنین موجوداتی شده اند. نهادهای دولتی و سازمان های بین المللی نیز خطرات احتمالی این فناوری را بررسی کرده اند. با این حال، محققان تاکید می کنند که حیات آینه ای در حال حاضر وجود ندارد و احتمال پیدایش آن کم ارزیابی می شود. موضوعی که اهمیت آمادگی پیشگیرانه را از بین نمی برد.

روشی مبتنی بر نور برای تشخیص موجودات آینه ای

روش ارائه شده توسط تیم تحقیقاتی بر پدیده ای به نام “لومینسانس قطبی دایره ای” (CPL) تکیه دارد. این پدیده به دانشمندان اجازه می دهد تا با بررسی خواص نور ساطع شده از مولکول ها، اطلاعاتی در مورد مصنوعی بودن و ساختار بیولوژیکی آنها به دست آورند. نکته جالب این است که مفهوم نور پلاریزه در حال حاضر در فناوری های روزمره استفاده می شود و یکی از نمونه های آشنای آن عینک هایی است که برای تماشای فیلم های سه بعدی استفاده می شود.

محققان استفاده از پروب های فلورسنت را پیشنهاد می کنند که به ساختارهای مختلف داخل سلول ها متصل می شوند و سیگنال های نوری خاصی تولید می کنند. این سیگنال‌ها می‌توانند مانند اثر انگشت مولکولی عمل کنند و نشان دهند که نمونه‌ای که مورد بررسی قرار می‌گیرد، یک کار دستی مشترک در حیات زمینی دارد یا ساختار آینه‌ای دارد.

البته تکیه بر یک نشانه نوری به تنهایی ممکن است نتایج اشتباهی به همراه داشته باشد. به همین دلیل، محققان پیشنهاد کرده اند از مجموعه ای از کاوشگرها برای بررسی چندین ساختار بیولوژیکی استفاده کنند. ترکیب نتایج این اندازه گیری ها می تواند احتمال شناسایی نادرست را کاهش دهد و اطمینان به نتیجه نهایی را افزایش دهد.

این فناوری هنوز نیاز به آزمایش کامل دارد

دکتر لوئیس مک کنزی از دانشگاه Strathclyde که رهبری این تحقیق را بر عهده داشت، ضرورت توسعه چنین روشی را توضیح داد:

ما انتظار نداریم که زندگی آینه ای فردا ظاهر شود، اما اگر ظاهر شود، عواقب آن می تواند شدید باشد. بنابراین، منطقی است که روش‌های شناسایی را قبل از نیاز توسعه دهیم.

این تحقیق با همکاری استاد دانشگاه دورهام رابرت پل انجام شد و مقاله آن با عنوان Circularly Polarized Luminescence (CPL) به عنوان سنجش اقتضایی برای خطرات زیستی “حیات آینه ای” در مجله علمی انجمن سلطنتی علوم باز منتشر شد.

این تحقیق به معنای کشف حیات آینه ای نیست. بلکه یک تلاش پیشگیرانه برای تهیه ابزارهای تشخیص ریسک فرضی است.