
گروهی از محققان مرکز علمی شتاب دهنده نیشینا ریکن ژاپن و موسسه علوم پایه کره جنوبی (IBS) پروژه مشترکی را برای ساخت هسته های اتمی عجیب و غریب متشکل از نوترون های خالص آغاز کرده اند.
این دستاورد که به عدد اتمی صفر معروف است، برای فیزیکدانان هسته ای برای مدت طولانی غیرممکن به نظر می رسید.
همه مواد از اتم تشکیل شده اند و در مرکز هر اتم هسته آن قرار دارد. هسته اتمی از ذرات به نام نوکلئون تشکیل شده است که شامل پروتون و نوترون می شود. پروتون های با بار الکتریکی مثبت عدد اتمی عنصر را تعیین می کنند. در حالی که نوترون های بدون بار الکتریکی به حفظ انسجام پروتون ها با بار یکسان در کنار یکدیگر کمک می کنند.
نکته جالب اینجاست که نوترون ها به تنهایی پایدار نیستند. نوترون آزاد در نهایت دچار واپاشی بتا می شود و به پروتون تبدیل می شود. با وجود این، این ذرات نقش مهمی در شکل گیری جهان داشته اند. به طوری که پس از انفجار بزرگ به تولید هلیوم و همچنین تشکیل عناصر سنگین تر از آهن کمک کردند.
ستاره های نوترونی عمدتاً از نوترون تشکیل شده اند و اجرام بسیار متراکمی هستند. این ستاره ها می توانند میلیون ها تن جرم را در فضایی به اندازه یک حبه قند جای دهند. فیزیکدانان هسته ای هنوز نتوانسته اند معمای این که چرا این ستارگان به یک سیاهچاله سقوط نمی کنند را حل کنند. برای بررسی این موضوع، آنها باید هسته هایی بسازند که تماماً از نوترون ساخته شده باشد.

فیزیکدانان معتقدند که یکی از عوامل کلیدی برای حل این معما، دانش نیروی سه نوترون است. نیرویی که زمانی ایجاد می شود که سه نوترون به طور همزمان با یکدیگر برهم کنش می کنند. محققان Ricken برای بررسی این پدیده از پرتوهای یونی سنگین با سرعت نزدیک به نصف سرعت نور استفاده کردند و آنها را به اهداف ساخته شده از هلیوم یا هیدروژن زدند. این آزمایش ها منجر به تولید سیستم های چند نوترونی بین سال های 2016 تا 2022 شد.
چالش شناسایی سیستم های چند نوترونی
آشکارسازهای معمولی با استفاده از فعل و انفعالات الکترومغناطیسی بین ذرات کار می کنند. از آنجایی که نوترون ها بار الکتریکی ندارند و در این نوع برهمکنش ها شرکت نمی کنند، تشخیص آنها دشوار است. به همین دلیل، برای تشخیص تشکیل سیستم های چند نوترونی، محققان مجبور شدند جرم از دست رفته را بر اساس محصولات باقی مانده از واکنش بازسازی کنند.
محققان Rikan از آشکارساز نوترون NEBULA برای انجام این آزمایش ها استفاده کردند. هنگامی که هسته های غنی از نوترون با هسته های هیدروژن برخورد می کنند، مسیر و سیگنال های پروتون های پس زده شده برای محاسبه انرژی و موقعیت نوترون ها استفاده می شود. با این حال، به دلیل نادر بودن برهمکنش بین نوترون و پروتون، بازده این آشکارساز تنها حدود 0.1 درصد بود.

ریکن قبلاً سعی کرده بود عمق آشکارساز خود را با همکاری یک گروه تحقیقاتی فرانسوی دو برابر کند و به 48 سانتی متر برساند. با وجود این تغییر، بازده تشخیص تنها کمی بیش از یک درصد افزایش یافت.
در ادامه این گروه با محققان موسسه علوم پایه کره جنوبی ارتباط برقرار کردند. در آن زمان این موسسه روی شتاب دهنده ROAN کار می کرد و آشکارساز نوترونی خود را به نام LAMPS-NDA نیز تکمیل کرده بود. عمق این آشکارساز به 80 سانتی متر می رسید. پس از برگزاری چندین جلسه مشترک، این تجهیزات در اردیبهشت 1395 به Recon منتقل و به سیستم آشکارساز این مرکز متصل شد.
با اضافه شدن آشکارساز جدید، راندمان تشخیص سیستم چهار نوترونی در مرکز ریکان تقریبا دو برابر شد و به 3.5 درصد رسید.
توموهیرو اوساکا، مدیر گروه تحقیقات دینامیک هسته ای در مرکز RIKEN، در بیانیه مطبوعاتی درباره هدف این پروژه گفت:
هدف ما تولید، برای اولین بار بر روی زمین، ماده ای است که تقریباً به طور کامل از نوترون های خالص تشکیل شده است. ماده ای شبیه به آنچه در درون ستاره های نوترونی وجود دارد.
وی همچنین درباره افزایش کارایی ردیاب و تاثیر آن بر نتایج آزمایش گفت:
با دستیابی به چنین سطحی از کارایی تشخیص، دلیل خوبی برای انتظار نتایج معنادار داریم. افزایش دقت تشخیص نیز انگیزه ما را برای انجام این آزمایش به میزان قابل توجهی افزایش می دهد.














گفتگو در مورد این post