آینده انرژی در تسخیر آسیا؛ بازار ۱۵ تریلیون دلاری خارج از مدار واشنگتن و بروکسل

به گزارش بازار، سایت «اویل پرایس» نوشت: آسیا تا سال 2040 حدود 70 درصد از رشد تقاضای انرژی جهان را به خود اختصاص خواهد داد و همزمان با توسعه صنعتی و افزایش مصرف مراکز داده، برای تقویت امنیت انرژی و پاسخگویی به رشد تقاضای منطقه، نیاز به سرمایه گذاری سالانه یک تریلیون دلاری در حوزه انرژی دارد.

انتقال جهانی به انرژی پاک به طور فزاینده ای در حال تبدیل شدن به یک داستان خاص آسیایی است و بعید است که قاره کهن مسیری را که واشنگتن یا بروکسل برای آن ترسیم کرده اند دنبال کند. دولت های این منطقه نقش تعیین کننده ای در آینده زغال سنگ، نفت، گاز طبیعی، انرژی های تجدیدپذیر و ذخیره انرژی خواهند داشت. آنچه در آینده در آسیا اتفاق می افتد تعیین می کند که آیا انتقال انرژی واقعاً منجر به کاهش مصرف سوخت فسیلی در جهان می شود یا صرفاً مقدار عظیمی از انرژی های تجدیدپذیر را به ترکیب انرژی در حال گسترش اضافه می کند.

شرکت مشاوره مدیریت مک کینزی گزارش داده است که آسیا طی 15 سال آینده سالانه به یک تریلیون دلار سرمایه گذاری در بخش انرژی نیاز دارد تا امنیت انرژی را تقویت کند، انتقال به منابع انرژی پایدار را تسریع کند و به افزایش تقاضای منطقه پاسخ دهد. به گفته این شرکت، آسیا تا سال 2040 حدود 70 درصد از رشد خالص تقاضای انرژی در جهان را به خود اختصاص خواهد داد. در حال حاضر پیش بینی می شود تقاضای انرژی این قاره به 370 میلیون تراژول برسد. به لطف گسترش مراکز داده، توسعه صنایع و افزایش نیاز به سرمایش، این رقم 15 درصد بیشتر از پیش بینی یک سال گذشته است.

انتظار می رود زغال سنگ به عنوان سوخت غالب در سبد انرژی آسیا برای مدت طولانی تری نسبت به برآوردهای قبلی باقی بماند. اگرچه انتظار می‌رود مصرف زغال سنگ در چین به دلیل رشد سریع تولید انرژی‌های تجدیدپذیر به تدریج کاهش یابد، افزایش نیازهای برق و صنعتی در هند و آسیای جنوب شرقی احتمالاً تقاضای کلی منطقه برای این سوخت را در سطح نسبتاً ثابتی نگه می‌دارد.

با توجه به اینکه تقاضای برق در آسیای جنوب شرقی با رشد بسیار سریع در حال افزایش است، نیروگاه های زغال سنگ همچنان نقش حیاتی در تامین برق مورد نیاز و حفظ پایداری شبکه برق ایفا می کنند. زغال سنگ حدود 47 درصد از کل سبد انرژی اولیه در آسیا را تشکیل می دهد. در حالی که سهم نفت 25 درصد و سهم گاز طبیعی حدود 12 درصد است.

نقش زغال سنگ در بخش برق حتی قوی تر است. این سوخت بیش از 50 درصد برق تولید شده در آسیا و حدود 67 درصد برق تولیدی در جنوب آسیا را تامین می کند که هند سهم بالایی در آن دارد.

در حال حاضر به دلیل کاهش تولید زغال سنگ در چین، محدودیت های عرضه و اختلالات ناشی از جیره بندی دولتی در اندونزی و همچنین جایگزینی گاز با زغال سنگ در ژاپن و کره جنوبی، قیمت زغال سنگ حرارتی در آسیا همچنان در سطوح بالایی قرار دارد.

از سوی دیگر، انتظار می‌رود که تقاضا برای گاز طبیعی در آسیا طی پنج تا 10 سال آینده کاهش یابد زیرا کشورها استفاده از زغال‌سنگ ارزان‌تر داخلی و توسعه سریع انرژی‌های تجدیدپذیر برای تولید برق را در اولویت قرار می‌دهند. با این حال، انتظار می‌رود مصرف گاز در بلندمدت دوباره افزایش یابد و محرک اصلی این رشد بخش صنعت خواهد بود که به تدریج از سوخت‌های بسیار کربن‌زا و آلاینده‌تر مانند نفت و زغال سنگ برای تولید و فرآوری محصولات دور می‌شود.

طبق گزارش مک کینزی، سالانه حدود 300 میلیارد دلار سرمایه گذاری برای تامین مالی زیرساخت های انرژی بادی و خورشیدی مورد نیاز است. بیشتر این سرمایه گذاری ها در هند و آسیای جنوب شرقی متمرکز خواهد شد، زیرا این مناطق روند انتقال به انرژی های تجدیدپذیر را تسریع خواهند کرد. در حال حاضر نیروگاه های خورشیدی فتوولتائیک در مقیاس بزرگ به دلیل کاهش چشمگیر هزینه های سرمایه گذاری و تجهیزات، ارزان ترین منبع تولید برق در اکثر بازارهای آسیایی محسوب می شوند.

اگرچه زغال سنگ ارزان تولید داخلی در کشورهایی مانند هند همچنان مانع رقابت پذیری انرژی های تجدیدپذیر می شود، اما هزینه تولید این انرژی ها در منطقه آسیا و اقیانوسیه در حال حاضر حدود 13 درصد کمتر از زغال سنگ معمولی است و پیش بینی می شود تا سال 2030 این تفاوت به یک سوم برسد. انرژی خورشیدی رسماً از گاز طبیعی پیشی گرفت و به سومین منبع بزرگ تولید برق در آسیا در 12 ماه منتهی به آوریل 2026 تبدیل شد. در این بین، در نیمه اول سال 2026، برای اولین بار در تاریخ این کشور، چین کمتر از 50 درصد برق مورد نیاز خود را از زغال سنگ تامین کرد.

به طور مشابه، هزینه تولید برق از مزارع بادی خشکی در بازارهای کلیدی منطقه‌ای به هزینه سوخت‌های فسیلی متعارف رسیده و یا حتی از آن کمتر شده است. گسترش تولید و بومی سازی زنجیره تامین به رهبری چین از اجزای اصلی این فرآیند بوده است.

در پایان، مک‌کینزی پیش‌بینی کرده است که سوخت‌های زیستی می‌تواند جایگزین واردات سوخت به ارزش 90 تا 100 میلیارد دلار در آسیا تا سال 2040 شود. تحولی که وابستگی بلندمدت این منطقه به واردات نفت را تا حد زیادی کاهش خواهد داد.