طراحی که ساعت‌ها وقت خود را روی تنظیم دقیق رنگ‌های یک فایل در مانیتور می‌گذارد، اگر تفاوت ساختار نوری صفحه نمایش و جوهرهای فیزیکی ماشین چاپ را نشناسد، در نهایت با یک خروجی کدر و دور از انتظار روی کاغذ روبرو می‌شود.
این اتفاق به دلیل تفاوت پایه‌ای بین دو سیستم رنگی رایج رخ می‌دهد که یکی با نور کار می‌کند و دیگری بر پایه ترکیب ماده شکل گرفته است.
در محیط دیجیتال ما با ترکیب نورهای قرمز، سبز و آبی سر و کار داریم که ترکیب‌های درخشانی می‌سازند، اما روی مقوا یا کاغذ این ترکیب جوهرهای فیروزه‌ای، ارغوانی، زرد و مشکی است که تصویر نهایی را مشخص می‌کند.
تبدیل درست فایل از حالت نوری به حالت جوهری قبل از ارسال فایل به چاپخانه، جلوی تغییر رنگ ناخواسته و هدر رفتن هزینه‌ها را می‌گیرد. در این مقاله قرار است تفاوت ساختار نوری مانیتورها را با روش ترکیب فیزیکی جوهرها در دستگاه چاپ بررسی کنیم و راهکارهای تنظیم درست فایل را برای جلوگیری از کدر شدن خروجی کار یاد بگیریم، اما برای آشنایی بیشتر با حوزه طراحی و چاپ می‌توانید به وبلاگ تیم گرافیک مراجعه نمایید.
ساختار متفاوت رنگ‌ها در مانیتور و ماشین چاپ
مانیتورها رنگ‌های درخشان و متنوع را با تاباندن نورهای قرمز، سبز و آبی به چشم ما می‌سازند و هرچه شدت این نورها بیشتر شود تصویر روشن‌تری می‌بینیم که در نهایت به رنگ سفید خالص می‌رسد. این سیستم نوری دامنه بسیار گسترده‌ای دارد و می‌تواند میلیون‌ها رنگ شفاف و زنده را بدون محدودیت فیزیکی تولید کند.
ماشین چاپ به جای نور با ترکیب ماده کار می‌کند و برای شکل دادن به تصاویر رنگی، قطره‌های ریز جوهرهای فیروزه‌ای، ارغوانی، زرد و مشکی را لایه به لایه روی سطح مقوا یا کاغذ قرار می‌دهد. ساز و کار ترکیب جوهرها برعکس سیستم نوری است و اضافه شدن رنگ‌های بیشتر باعث کاهش مقدار بازتاب نور از روی کاغذ و تیره شدن تصویر می‌شود. شناخت این تفاوت پایه‌ای به طراح کمک می‌کند تا دلیل اصلی اختلاف بین رنگ فایل دیجیتال و نمونه چاپ شده را به درستی متوجه شود.
دلیل اصلی کدر شدن خروجی کار روی کاغذ
تفاوت زیاد گستره رنگی در سیستم نوری مانیتورها نسبت به رنگ‌های قابل تولید با ترکیب جوهر روی مقوا دلیل اصلی افت کیفیت و کدر شدن طرح نهایی بعد از خروج از ماشین چاپ است.
سیستم نوری می‌تواند رنگ‌های فسفری درخشان و ترکیب‌های بسیار روشنی از آبی و سبز را به سادگی نمایش دهد، دستگاه‌های چاپ توانایی بازتولید این دسته از رنگ‌های خیلی روشن را با جوهرهای فیزیکی ندارند و نرم‌افزار طراحی مجبور می‌شود نزدیک‌ترین رنگ مات موجود در دایره رنگی جوهرها را جایگزین آن‌ها کند.
این جایگزینی خودکار رنگ‌ها در مرحله خروجی گرفتن باعث می‌شود بخش‌های روشن و درخشان کار شما جای خود را به رنگ‌های تیره و مرده بدهند.
ماشین چاپ تلاش می‌کند با ترکیب چهار جوهر اصلی رنگ درخواستی شما را بسازد و وقتی به محدوده رنگ‌های غیرقابل چاپ می‌رسد، همه چیز را با اضافه کردن رنگ مشکی تیره می‌کند.
تنظیمات درست نرم‌افزار قبل از شروع طراحی
انتخاب پروفایل چهار رنگ در زمان ایجاد یک سند جدید در نرم‌افزارهای طراحی، مبنای تمام پالت‌های رنگی شما را روی چهار جوهر فیزیکی دستگاه چاپ تنظیم می‌کند و اجازه نمی‌دهد به اشتباه رنگ‌های نوری درخشان را انتخاب کنید.
ادامه کار در این حالت به شما نشان می‌دهد که خروجی نهایی روی کاغذ چه شکلی خواهد بود. رنگ‌هایی که در پالت نرم‌افزار می‌بینید به اندازه حالت نوری درخشان نیستند، ولی بدون هیچ تغییری و با همان ظاهر روی سطح مقوا چاپ می‌شوند.
تغییر دادن حالت رنگی فایل از نوری به چاپی در پایان کار تمام تلاش‌های شما برای هماهنگ کردن رنگ‌ها را از بین می‌برد و نرم‌افزار را مجبور می‌کند نزدیک‌ترین رنگ کدر را جایگزین رنگ‌های روشن طرح کند. این تغییر ناگهانی باعث می‌شود پوسترها بی‌روح شوند و نوشته‌های رنگی خوانایی خود را از دست بدهند.
طراحان باسابقه همیشه پیش از کشیدن اولین خط مطمئن می‌شوند که تنظیمات فایل روی محیط چاپی قرار گرفته باشد تا جلوی خراب شدن رنگ‌ها در زمان خروجی گرفتن را بگیرند.
روش تبدیل فایل آماده برای ارسال به چاپخانه
خروجی گرفتن از فایل طراحی با فرمت استاندارد PDF و جاسازی اطلاعات پروفایل چهار رنگ در آن، به نرم‌افزارهای چاپخانه اجازه می‌دهد مقدارهای ترکیب جوهر را بدون تغییرات خودکار و بر اساس تنظیمات اصلی شما بخوانند.
نرم‌افزارهایی مثل فتوشاپ و ایلاستریتور گزینه‌های مشخصی برای تبدیل امن رنگ‌ها دارند که با انتخاب آن‌ها، رنگ‌های خارج از توان ماشین چاپ با کمترین میزان افت کیفیت به نزدیک‌ترین رنگ‌های قابل چاپ تبدیل می‌شوند. این کار باعث می‌شود سایه‌های رنگی روی کاغذ بافت درستی پیدا کنند و تغییر رنگ یکنواختی روی کل سطح کار داشته باشید.
بررسی کردن فایل در پنل کانال‌های رنگی پیش از گرفتن خروجی نهایی به شما نشان می‌دهد که هر یک از چهار جوهر فیروزه‌ای، ارغوانی، زرد و مشکی با چه درصدی روی سطح مقوا قرار می‌گیرند.
اگر متوجه شدید که یک بخش ساده مثل متن‌های ریز از هر چهار رنگ تشکیل شده است، باید تنظیمات آن قسمت را اصلاح کنید تا روی کاغذ تار و ناخوانا چاپ نشود. همیشه مقدار کل جوهر مصرفی در تیره‌ترین بخش‌های تصویر را زیر سیصد درصد نگه دارید تا کاغذ در اثر خیس شدن بیش از حد در ماشین چاپ پاره نشود.
تنظیم دقیق رنگ مشکی برای متن و پس زمینه
انتخاب رنگ مشکی با ترکیب صد در صد از جوهر مشکی و صفر درصد از سه رنگ دیگر برای متن‌های ریز روی کاغذ، از تار شدن حروف و سایه‌دار شدن نوشته‌ها در زمان چاپ جلوگیری می‌کند.
ماشین‌های چاپ همیشه خطای بسیار ریزی در قرار دادن دقیق چهار رنگ روی یک نقطه دارند که در تصاویر بزرگ مشخص نمی‌شود. قرار دادن نوشته‌های ریز روی حالت چهار رنگ باعث می‌شود لبه‌های حروف دچار به هم ریختگی شوند و خواندن متن برای مخاطب آزاردهنده باشد.
پر کردن سطح‌های بزرگ و پس زمینه طرح‌ها با رنگ مشکی تک‌رنگ یک سطح خاکستری تیره و بور به شما می‌دهد که برای ایجاد یک مشکی عمیق و پررنگ باید مقداری از جوهرهای دیگر را به آن اضافه کنید.
فرمول استاندارد ترکیب سی درصد از رنگ فیروزه‌ای با صد درصد رنگ مشکی یک خروجی تیره و جذاب روی مقوا می‌سازد. ترکیب بیش از حد جوهرها در یک نقطه باعث خیس شدن کاغذ و خراب شدن کار در مرحله برش خواهد شد و باید بر اساس مشخصات ماشین چاپ مقدار درستی را پیدا کنید.
تاثیر جنس مقوا و کاغذ روی نتیجه نهایی
سطح براق و پوشش‌دار کاغذهای گلاسه اجازه نفوذ جوهر به داخل بافت کاغذ را نمی‌دهد و باعث می‌شود قطره‌های رنگ روی سطح باقی بمانند و تصویری درخشان و نزدیک به رنگ‌های مانیتور بسازند.
کاغذهای تحریر و مقواهای بافت‌دار به دلیل داشتن روزنه‌های زیاد، رنگ را به داخل خود می‌کشند و این مکش جوهر باعث تیره شدن تصویر و از بین رفتن شفافیت رنگ‌های روشن می‌شود.
طراح باید پیش از شروع کار بداند طرح نهایی روی چه سطحی چاپ می‌شود تا مقدار رنگ‌های تیره را بر اساس میزان جذب کاغذ تنظیم کند.
استفاده از روکش‌های سلفون مات یا براق بعد از پایان چاپ نیز ظاهر رنگ‌ها را دگرگون می‌کند.
سلفون مات یک لایه نرم روی سطح کار می‌کشد و کنتراست رنگ‌های تیره را کاهش می‌دهد. انتخاب سلفون براق برعکس عمل می‌کند و سایه‌های تیره را پررنگ‌تر نشان می‌دهد و شادابی رنگ‌های روشن را بیشتر می‌کند.
بهتر است در زمان طراحی کارت ویزیت یا بروشور، تغییرات رنگی ناشی از این روکش‌ها را در نظر بگیرید و رنگ‌ها را کمی روشن‌تر از حد نیاز روی سیستم مشخص کنید.
بررسی نمونه پیش از چاپ برای سفارش‌های تعداد بالا
گرفتن یک نمونه چاپی تکی روی همان کاغذ نهایی قبل از ارسال فایل پوسترها و کاتالوگ‌های تیراژ بالا به چاپخانه، تمام خطاهای ناشی از تبدیل کدر رنگ‌های نوری به جوهری را در مقیاس واقعی به طراح نشان می‌دهد.
این کار باعث می‌شود اگر رنگ‌های روشن طرح به دلیل محدودیت دستگاه چاپ تیره شده‌اند یا نوشته‌های مشکی خوانایی خود را از دست داده‌اند، بتوانید مقدارهای ترکیب جوهر را در نرم‌افزار اصلاح کنید.
ماشین‌های چاپ افست برای شروع کار نیاز به ساخت زینک دارند و تغییر فایل بعد از شروع چاپ هزینه‌های سنگینی روی دست شما می‌گذارد.
چاپخانه‌های معتبر برای سفارش‌های بزرگ یک دستگاه چاپ دیجیتال تنظیم شده دارند که خروجی آن شباهت زیادی به دستگاه افست دارد و به عنوان معیار رنگ برای اپراتور دستگاه کار می‌کند.
مقایسه کردن این نمونه دیجیتال با فایل اصلی روی مانیتور آخرین فرصت شما برای اعمال تغییرات است و اگر در این مرحله تفاوت رنگ‌ها قابل قبول بود، می‌توانید با خیال راحت اجازه چاپ نهایی هزاران نسخه از کار خود را صادر کنید و منتظر دریافت یک خروجی باکیفیت بمانید.
جمع بندی
صحبت با ناظر چاپ در زمان تحویل فایل و ارائه یک نمونه رنگی پرینت شده از طرح نهایی به او، درصد خطای تبدیل رنگ‌های نوری مانیتور به جوهر فیزیکی را در ماشین چاپ به میزان زیادی کم می‌کند.
اپراتور دستگاه با دیدن نمونه پرینت شده متوجه می‌شود شما چه رنگی را مد نظر داشته‌اید و مقدارهای ورود رنگ فیروزه‌ای، ارغوانی، زرد و مشکی را بر اساس آن تنظیم می‌کند. اگر فایل را از همان ابتدا بر اساس پروفایل چهار رنگ ساخته باشید و کدهای رنگی درستی برای قسمت‌های حساس مثل نوشته‌های ریز در نظر بگیرید، کار اپراتور برای رساندن رنگ مقوا به رنگ مانیتور شما بسیار راحت می‌شود.
گفتگو در مورد این post