خبر جدید انتقال سهمیه بنزین به کارت های بانکی/ از مهرماه کارت سوخت حذف می شود؟

اقتصاد ایران:

در ماه های اخیر طرح انتقال سهمیه سوخت از کارت سوخت به کارت های بانکی که مدت ها پیش مطرح شده بود، به یکی از موضوعات مهم در حوزه مدیریت مصرف بنزین تبدیل شده است. طرحی که شیوه اجرای آن سوالات و ابهامات زیادی را برای صاحبان خودرو ایجاد کرده است. اکنون با نزدیک شدن این طرح به مرحله اجرا و اعلام آغاز فعالیت آزمایشی آن در چند استان کشور از ابتدای مهرماه، بار دیگر توجهات به جزئیات این طرح جلب شده است. طرحی که قرار است نحوه استفاده از سهمیه بنزین را تغییر دهد و در صورت موفقیت آمیز بودن مرحله آزمایشی به تدریج در سراسر کشور اجرایی شود. در این شرایط برای بسیاری از مالکان خودرو این سوال مطرح است که انتقال سهمیه بنزین به کارت های بانکی دقیقا چگونه اجرا می شود، سهمیه خودرو به کارت بانکی منتقل می شود، آیا میزان سهمیه تغییر می کند و آیا باز هم امکان استفاده از کارت سوخت وجود دارد؟

برنامه انتقال سهمیه بنزین به کارت بانکی چیست؟

ایده انتقال سهمیه سوخت از کارت سوخت به کارت بانکی با هدف تغییر روش مدیریت سهمیه و استفاده از ظرفیت شبکه بانکی در فرآیند سوخت گیری مطرح شده است. این طرح در چارچوب احکام مربوط به هوشمندسازی سامانه توزیع سوخت دنبال می شود و طی ماه های گذشته اقدامات مختلفی برای آماده سازی زیرساخت های فنی آن در دستور کار قرار گرفته است. در این مدل قرار نیست کارت بانکی برای مالک خود سهمیه مستقلی ایجاد کند، بلکه به سهمیه اختصاص یافته به خودرو متصل می شود.

بر این اساس محور اصلی طرح ایجاد ارتباط بین خودرو، مالک یا کاربر، سهمیه سوخت و کارت بانکی است. در صورت اجرای کامل این مکانیزم، اطلاعات خودرو و سهمیه آن در سامانه مربوطه ثبت می شود و می توان از کارت بانکی متصل به خودرو برای دسترسی به سهمیه و پرداخت هزینه سوخت استفاده کرد. بنابراین آنچه تغییر می کند در درجه اول ابزار دسترسی و مدیریت سهمیه است نه اصل تعیین سهمیه به خودرو.

انتقال سهمیه بنزین به کارت های بانکی چه زمانی اجرایی می شود؟

به گفته سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس، مرحله آزمایشی طرح انتقال سهمیه بنزین به کارت های بانکی از ابتدای مهرماه 1405 آغاز می شود که قرار است این مرحله در پنج استان اجرا شود تا عملکرد سامانه و فرآیند جدید سوخت گیری در شرایط واقعی ارزیابی شود.

بر اساس برنامه اعلام شده، در صورت موفقیت آمیز بودن اجرای آزمایشی، این طرح به تدریج به سایر استان ها نیز گسترش می یابد و هدف توسعه آن تا پایان سال است. البته هنوز اجرای ملی آغاز نشده و جزئیات نهایی نحوه اجرای طرح برای همه استان ها باید توسط نهادهای مسئول اعلام شود.

هدف از انتقال سهمیه بنزین به کارت های بانکی

انتقال سهمیه به کارت بانکی بخشی از برنامه هوشمندسازی مدیریت سوخت است که هدف آن ایجاد ارتباط دقیق تری بین سهمیه تعیین شده، مالک یا متصدی خودرو و میزان مصرف است. با برقراری این ارتباط امکان ثبت و مدیریت مصرف سوخت در زیرساخت متمرکز فراهم می شود و روند استفاده از سهمیه نیز از وابستگی کامل به کارت سوخت مجزا به دور است.

افزایش شفافیت در توزیع سوخت یارانه ای، شناسایی دقیق تر مصرف کنندگان واقعی و کاهش هزینه های عملیاتی مربوط به مدیریت کارت سوخت از جمله اهداف پیشنهادی برای اجرای این طرح است. استفاده از زیرساخت های شبکه بانکی نیز امکان توسعه ابزارهای جدید مدیریت سهمیه بندی و پرداخت سوخت را فراهم می کند.

سهمیه بنزین چگونه به کارت بانکی واریز می شود؟

برای اجرای این طرح، خودرو و اطلاعات مالکیت آن باید با اطلاعات بانکی شخص مرتبط شود. فرجا اطلاعات مربوط به مالکیت خودرو را در اختیار سامانه قرار می دهد و بانک مرکزی نیز زیرساخت های لازم را برای شناسایی ارتباط کد ملی و کارت بانکی فراهم می کند.

در این فرآیند «سوئیچ سهمیه سوخت» نقش اتصال اطلاعات خودرو، سهمیه، مالک یا اپراتور و کارت بانکی را ایفا خواهد کرد. کارت های بانکی اعضای شبکه شتاب نیز پس از طی مراحل مربوطه به اطلاعات خودرو متصل می شوند تا در هنگام سوخت گیری، سامانه بتواند سهمیه خودرو را شناسایی و میزان مصرف را ثبت کند.

در آیین نامه اجرایی این طرح امکان ثبت کارت بانکی اپراتور خودرو علاوه بر کارت بانکی مالک نیز وجود دارد. موضوعی که برای خودروهایی که مالک و مورد استفاده یک شخص نیستند، مهم خواهد بود.

آیا با انتقال سهمیه سوخت به کارت های بانکی میزان سهمیه تغییر می کند؟

انتقال سهمیه از کارت سوخت به کارت بانکی به خودی خود به معنای تغییر سهمیه خودروها نیست. در این طرح ابزار دسترسی و مدیریت سهمیه تغییر می کند و سهمیه اولیه همچنان بر اساس خودرو و ضوابط تعیین شده تخصیص می یابد.

بر اساس توضیحات مسئولان، سهمیه 60 لیتری با نرخ 1500 تومان و سهمیه 50 لیتری با نرخ 3000 تومان نیز در مدل جدید در نظر گرفته شده است. بنابراین صرف انتقال سهمیه به کارت بانکی نباید به عنوان افزایش یا کاهش حجم سهمیه یا تغییر در نرخ های موجود تلقی شود.

همچنین بنزین با نرخ سوم 10 هزار تومان همچنان در مرحله فعلی از طریق کارت سوخت جایگاه قابل استفاده است و نحوه انتقال سهمیه مربوط به این نرخ به کارت بانکی در مراحل بعدی اجرای طرح مشخص می شود.

نحوه استفاده از کارت بانکی به جای کارت سوخت

در مدل جدید، کارت بانکی اعضای شبکه شتاب که به اطلاعات خودرو متصل است، می تواند برای استفاده از سهمیه خودرو در فرآیند سوخت گیری استفاده شود. به این ترتیب کارت بانکی علاوه بر ابزار پرداخت، نقش شناسایی سهمیه خودرو را نیز خواهد داشت.

اساس استفاده از کارت بانکی، اتصال آن به خودرو و مالک یا اپراتور ثبت نام شده است. بنابراین صرف داشتن کارت بانکی به معنای امکان استفاده از سهمیه هیچ خودرویی نیست و باید کارت مورد استفاده در سامانه مربوط به خودرو ثبت و تایید شود.

در معماری جدید مدیریت سوخت، علاوه بر کارت بانکی، ابزارهایی مانند کارت سوخت، توکن و اپلیکیشن موبایل نیز پیش بینی شده است که نحوه استفاده از هر یک از این ابزارها با توجه به مراحل اجرای پروژه مشخص می شود.

آیا کارت سوخت از مهر 1405 حذف می شود؟

آغاز مرحله آزمایشی انتقال سهمیه بنزین به کارت بانکی به معنای حذف کارت سوخت از ابتدای مهرماه نیست. در مرحله اول این طرح تنها در پنج استان به صورت آزمایشی اجرا می شود و در سایر نقاط کشور کارت سوخت ادامه خواهد داشت.

حتی در استان های پایلوت نیز نباید اجرای آزمایشی طرح را با حذف کامل کارت سوخت یکی دانست. هدف از این مرحله بررسی عملکرد سیستم جدید، شناسایی عیوب احتمالی و ارزیابی فرآیند سوخت‌گیری قبل از توسعه طرح در مقیاس وسیع‌تر است.

بنابراین با آغاز مهرماه کارت سوخت در سراسر کشور رها نمی شود و مالکان خودرو همچنان باید کارت سوخت خود را داشته باشند. وضعیت نهایی کارت سوخت پس از اتمام اجرای طرح و ابلاغ دستورالعمل رسمی مشخص می شود.

آیا می توان با کارت بانکی غیر از صاحب خودرو بنزین زد؟

یکی از مهم ترین سوالات طرح جدید این است که اگر خودرو متعلق به فردی غیر از مالک است، آیا می توان از کارت بانکی آن فرد برای گرفتن سهمیه خودرو استفاده کرد یا خیر؟ در آیین نامه اجرایی علاوه بر کارت بانکی مالک، امکان ثبت کارت بانکی «ذینفع» نیز پیش بینی شده است.

بر این اساس اگر فردی به عنوان اپراتور خودرو ثبت نام کرده و کارت بانکی وی نیز به سامانه مربوط به خودرو متصل باشد، امکان استفاده از سهمیه خودرو از طریق آن کارت در چارچوب طرح وجود خواهد داشت. بنابراین موضوع «کارت بانکی شخص دیگری» با استفاده رایگان از هر کارت بانکی برای خودروی دیگر متفاوت است.

در نتیجه صرف داشتن کارت بانکی یک فرد امکان استفاده از سهمیه خودروی دیگر را فراهم نمی کند و اتصال کارت به خودرو و ثبت نام مالک یا اپراتور مهم است. جزئیات نهایی در مورد نحوه ثبت نام اپراتور، تعداد کارت های قابل اتصال به هر خودرو و فرآیند سوخت گیری نیز پس از شروع آزمایشی و انتشار دستورالعمل های رسمی مشخص خواهد شد.