اقتصاد ایرانی: در حالی که فصل برداشت برنج باید نوید ارزانی را بدهد، برنج هاشمی با صعود به قله های قیمتی به کالایی لوکس و دست نیافتنی برای قشر متوسط جامعه تبدیل شده است.
اقتصاد ایران:
در روزهایی که انتظار می رفت با اوج گرفتن فصل برداشت و ورود برنج تازه از شمال، بازار با افت قیمت و آرامش نسبی همراه شود، رصد آخرین تحولات بازار برنج ایران در پایان شهریور ماه حکایتی کاملاً برعکس و تکان دهنده را نشان می دهد.
برنج هاشمی به عنوان پرطرفدارترین و خوش عطرترین غذای سفره های ایرانی، اکنون با جهش های پی در پی قیمت، عملاً از دسترس قشر متوسط جامعه خارج شده و جایگاه خود را به عنوان یک «محصول فوق لوکس» تثبیت کرده است.
این تغییر موقعیت تنها یک نوسان فصلی نیست، بلکه حاکی از تغییر ساختاری عمیق در سبد معیشتی خانوارهاست که زنگ خطر را برای جداول طبقه متوسط و دهک های درآمدی پایین به صدا درآورده است.
وضعیت کنونی بازار برنج هاشمی حاصل تلاقی بی رحمانه مجموعه ای از عواملی است که دست به دست هم داده اند تا قدرت خرید مردم را بکشند.
در راس این عوامل، جهش افسارگسیخته در هزینه های تولید است که کشاورزان را در تنگنا قرار داده است. از افزایش هزینههای نهادهها و کودهای کشاورزی گرفته تا رشد تصاعدی دستمزد کارگران فصلی و هزینههای حمل و نقل و فرآوری، همگی باعث شده تا قیمت محصول نهایی برای کشاورز برنجکار به قدری افزایش یابد که عملاً عرضه آن با قیمتهای سالهای گذشته غیرممکن است.
با این حال، مشکل به هزینه های تولید محدود نمی شود. در لایههای پنهان بازار، دلالان و واسطههای جولان که به طور غیرمنطقی حاشیه سود خود را در مراحل مختلف زنجیره تامین، از مزرعه تا خردهفروشی افزایش میدهند، سهم عمدهای در التهاب فعلی دارند.
این واسطه ها با احتکار محصول یا ایجاد فضای روانی برای کمبود برنج اجازه نمی دهند برنج تازه با قیمت واقعی به دست مصرف کننده نهایی برسد و در نتیجه فاصله قیمت درب شالیکوبی با قیمت فروش در مغازه های شهر به شکاف عمیقی تبدیل شده است.
برنج هاشمی با عطر و طعم منحصر به فرد خود که پیوند دیرینه ای با فرهنگ و سفره های ایرانی دارد، اکنون به کالایی تبدیل شده است که خرید آن نیازمند بودجه ای فراتر از توان معمول خانواده هاست، واقعیتی تلخ که تبعات آن در تغییر الگوی مصرف خانوارها نیز نمود یافته است.
بسیاری از خانوادههایی که قبلاً برنج ایرانی را به عنوان انتخاب اصلی خود در اولویت قرار میدادند، اکنون مجبورند یا به سراغ برنجهای بیکیفیت و برنج خارجی بروند یا مصرف خود را به شدت کاهش دهند.
در واقع آنچه امروز در بازار برنج شاهد آن هستیم فراتر از یک تورم ساده است. این یک جابجایی طبقاتی در مصرف است که در آن کالایی که تا چندی پیش در دسترس عموم بود به تدریج از سبد خرید خانوارها خارج می شود.
علاوه بر این، در حالی که مدیران بازار همچنان از ثبات و مدیریت قیمت ها صحبت می کنند، مشاهدات میدانی و روایت خریداران چیزی جز نارضایتی و شوک از قیمت های جدید نشان نمی دهد.
در صورت تداوم این روند و عدم اجرای جدی سیاست های حمایتی از تولیدکننده علاوه بر حذف واسطه ها، بعید نیست در آینده نزدیک، برنج اصیل ایرانی تبدیل به یک کالای تزیینی روی سفره شود که تنها در مناسبت های خاص و به صورت بسیار محدود مورد استفاده قرار گیرد.
این مصیبت برای کشاورز ایرانی که با هزار امید محصول خود را می کارد و برای مصرف کننده ای که با سخت ترین شرایط اقتصادی دست و پنجه نرم می کند، دو روی معادله نابرابر است که نتیجه آن تنها تقویت سودجویی دلالان و خالی شدن سفره های مردم است.
بر اساس آخرین قیمت های اعلام شده در بازار برنج ایران، قیمت برنج هاشمی به شرح زیر است:
کیسه 10 کیلویی “برنج هاشمی معطر سرزاره” با قیمت 5 میلیون و 487 هزار تومان در اختیار مصرف کنندگان قرار گرفته است. همچنین «برنج صدری هاشمی آبخان» با قیمت هر 10 کیلوگرم 5 میلیون و 576 هزار تومان به فروش می رسد.
قیمت «برنج هاشمی خمام تی تی» نیز به 4 میلیون و 900 هزار تومان در هر 10 کیلوگرم رسیده است. همچنین «برنج هاشمی دودی گیلان دون دون» به وزن 10 کیلوگرم با قیمت 6 میلیون و 650 هزار تومان به فروش می رسد.
گفتگو در مورد این post