جنگنده J-50 چین برای پرواز بدون GPS آماده می شود

جت جنگنده J-50 چین ممکن است در آینده به سیستم های هوشمندی مجهز شود که می تواند در صورت ناتوانی خلبان، کنترل پرواز را به دست بگیرد، بدون GPS حرکت کند و عملیات را با پهپادهای همراه هماهنگ کند.

گزارش کردن سرویس هوافضای تکناکمحققان موسسه طراحی و تحقیقات هواپیما شن یانگ این رویکرد را در یک مطالعه جدید تشریح کرده اند. این موسسه مربوط به توسعه نسل جدید هواپیماهای رزمی چین است و نام آن در کنار پروژه هایی مانند جنگنده J-50 ذکر شده است. با این حال، مقاله تحقیقاتی مستقیماً از J-50 نام نمی برد و هیچ تأییدی مبنی بر مجهز شدن این جنگنده به سیستم های پیشنهادی وجود ندارد.

اهمیت این تحقیق در جهت گیری فنی آن است. محققان به دنبال معماری هایی هستند که بتوانند برخی از وظایف پیچیده خلبان را در موقعیت های جنگی بر عهده بگیرند، بدون اینکه کنترل ایمنی حیاتی هواپیما را به طور کامل به نرم افزارهای هوشمند واگذار کنند.

بیشتر بخوانید: اولین تصاویر از پهپاد Wildfire، جانشین جدید MQ-9 Reaper

کنترل خودکار در صورت ناتوانی خلبان

محققان در مورد انتقال سیستم های کنترل پرواز معمولی به مفهومی به نام “مانورپذیری شناختی” صحبت کرده اند. سیستم های فعلی در حال حاضر وظایفی مانند حفظ پایداری هواپیما و اجرای بخشی از دستورات پرواز را انجام می دهند، اما معماری پیشنهادی قرار است نقش نرم افزار را در مدیریت رفتار جنگنده در طول نبرد گسترش دهد.

در این مدل نرم افزار می تواند دستورات تاکتیکی کلی را دریافت و به دستورات دقیق پرواز تبدیل کند. این هواپیما همچنین می تواند به طور مداوم شرایط پرواز، وضعیت آن و ظرفیت عملکرد موجود را ارزیابی کند. در نتیجه، اگر خلبان بیهوش شود یا نتواند هواپیما را کنترل کند، سیستم می تواند برای حفظ پرواز مداخله کند.

محققان تاکید کرده اند که استقلال نباید بدون محدودیت باشد. از دیدگاه آنها، عملکردهای بسیار حساس و حیاتی همچنان باید به سیستم های متعارف و قابل پیش بینی سپرده شود.

ژانگ دونگ و همکارانش نوشتند که وضعیت عملکردی سیستم کنترل پرواز در حال تغییر اساسی است. آنها پیشنهاد کرده اند که نرم افزار هوشمند در سطحی بالاتر از حلقه های کنترل اصلی عمل می کند و وظایفی مانند بهینه سازی مسیر و هماهنگی بین هواپیماها را انجام می دهد.

یکی از موانع اصلی این رویکرد، دشواری ارزیابی کامل سیستم های مبتنی بر داده است. چنین سیستم هایی ممکن است تحت شرایط مختلف رفتارهای پیچیده ای از خود نشان دهند که تأیید ایمنی آنها را دشوار می کند.

بیشتر بخوانید: پرواز موفقیت آمیز هواپیمای آموزشی مافوق صوت ترکیه هورجت + فیلم

ناوبری بدون GPS در محیط های جنگ الکترونیک

بخش دیگری از تحقیقات به پرواز در محیط هایی اختصاص دارد که سیگنال های ناوبری ماهواره ای در دسترس نیستند. اختلال یا قطع شدن GPS می تواند توانایی عملیاتی یک جنگنده را کاهش دهد و هواپیمایی که در محیطی با پارازیت شدید عمل می کند باید بتواند موقعیت خود را به روش های مستقل تعیین کند.

برای حل این مشکل، محققان ترکیبی از چندین فناوری ناوبری را پیشنهاد کرده اند. ناوبری اینرسی کوانتومی را می توان در کنار سیستم های بصری و موقعیت یابی مبتنی بر زمین استفاده کرد. این روش ها به هواپیما اجازه می دهد بدون اتکای کامل به ماهواره ها مسیر خود را تعیین کند.

ناوبری ژئومغناطیسی نیز در معماری پیشنهادی دیده می شود. استفاده از حسگرهای متعدد و منابع اطلاعاتی متعدد این امکان را فراهم می‌کند که اختلال در یک سیستم، کل قابلیت ناوبری جنگنده را غیرفعال نکند و هواپیما بتواند در شرایط جنگ الکترونیک سطحی از آگاهی موقعیت را حفظ کند.

این مطالعه نشان نمی دهد که چین چنین فناوری هایی را روی یک جنگنده عملیاتی مستقر کرده است. محققان ناوبری کوانتومی و فناوری‌های مشابه را همچنان حوزه‌ای می‌دانند که به توسعه مهندسی و آزمایش بیشتر نیاز دارد.

بیشتر بخوانید: پهپاد مافوق صوت ساب A3-001 رونمایی شد

همکاری جنگنده ها با پهپادهای خودمختار

محققان همچنین آینده ای را متصور شده اند که در آن جنگنده های سرنشین دار و هواپیماهای بدون سرنشین خودران به عنوان یک گروه رزمی واحد عمل کنند. در چنین ساختاری، هر هواپیمای بدون سرنشین می تواند وظیفه خاصی داشته باشد و در صورت گم شدن یکی از اعضای گروه، می توان مسئولیت ها را بین دیگر پهپادها تقسیم کرد.

یکی از ایده های پیشنهادی استفاده از «رهبر مجازی» پویا است. اگر هواپیمای فرمانده گم شود یا نتواند به ماموریت ادامه دهد، سیستم می تواند نقش فرماندهی را به یکی دیگر از اعضای گروه منتقل کند. این ساختار باعث می شود که کل آرایش رزمی به یک فرمانده ثابت وابسته نباشد.

چنین معماری می تواند چندین نوع هواپیما را در یک شبکه جنگی به هم متصل کند. جنگنده های J-36 و J-50 گزینه هایی برای نسل بعدی نیروی هوایی چین در نظر گرفته می شوند، اما هنوز هیچ مدرکی مبنی بر استفاده این دو هواپیما از فناوری های شرح داده شده در این مطالعه وجود ندارد.

محققان تاکید کرده اند که واگذاری کارهای حساس تر به نرم افزارهای هوشمند باید به تدریج انجام شود. آنها شبیه‌سازی‌های گسترده، آزمایش‌های پروازی متعدد و استفاده از پهپادهای ارزان‌تر را برای مراحل اولیه پیشنهاد کرده‌اند.

این مقاله که در ماه اوت در مجله علمی معتبر Aircraft Design منتشر شد، نشان می‌دهد که طراحان هواپیمای جنگی چین در حال بررسی افزایش استقلال، ناوبری مستقل و هماهنگی بین جنگنده‌ها و پهپادها به عنوان بخشی از نبرد هوایی آینده هستند.