علی جنتی درباره خطر یک نوع تفکر در اداره کشور گفت; آیا شکاف بین دولت و ملت جدی است؟

اقتصاد ایران:

علی جنتی وزیر اسبق فرهنگ و ارشاد اسلامی و دیپلمات سابق با انتقاد از نگاه تک بعدی به مدیریت کشور گفت: برخی تصور می کنند با شعار و بیانیه و تکیه بر قدرت سلاح می توان کشور را اداره کرد، در حالی که هزینه چنین تصمیماتی در نهایت از جیب مردم و سفره های محروم پرداخت می شود.

جنتی در گفت و گو با روزنامه اعتماد ضمن بررسی وضعیت روابط ایران و آمریکا به دلایل بن بست توافق دو طرف، شرایط تنگه هرمز، آرایش جدید اتحادهای منطقه ای و ضرورت اصلاح ساختار حکومتی پرداخت.

وی با اشاره به حمله مشترک آمریکا و اسرائیل در 9 اسفند سال گذشته و شهادت رهبر انقلاب، انتخاب سریع رهبری جدید توسط خبرگان، نحوه مدیریت میدان نبرد و حضور مردم را مانع از رسیدن طرف مقابل به اهداف خود دانست.

به گفته جنتی، پس از این تحولات، تلاش های دیپلماتیک منجر به مذاکره ایران و آمریکا شد و در نهایت تفاهم نامه ای بین روسای جمهور دو کشور امضا شد.

اختلاف بر سر بند پنجم تفاهم نامه

جنتی درباره سرنوشت این توافق گفت: این تفاهم نامه شامل 14 بند بوده و از نظر وی می تواند زمینه آغاز مذاکرات اجرایی و دستیابی به توافق جامع را فراهم کند اما اختلاف بر سر تفسیر بند پنجم این روند را با مشکل مواجه کرد.

بر اساس توضیحات وی، در این بند، ایران متعهد شده بود که تمهیدات لازم را برای عبور ایمن کشتی‌های تجاری فراهم کند و اقدامات مربوط به رفع موانع فنی و نظامی و عملیات مین‌زدایی را انجام دهد.

به گفته جنتی، تصور ایران این بود که نحوه و زمان اجرای این تعهد در دست تهران است، اما طرف آمریکایی معتقد بود ایران باید ظرف 30 روز تنگه هرمز را بازگشایی کند.

وی همچنین گفت: پس از امضای این یادداشت تفاهم، آمریکا محاصره دریایی را متوقف کرد، صادرات نفت را مجاز و بخشی از دارایی های بلوکه شده ایران را آزاد کرد، اما اختلاف بر سر اجرای تعهدات در نهایت باعث شد واشنگتن پایان تفاهم را اعلام کند.

جنتی معتقد است: «ابهام سازنده» گاهی در مذاکرات بین المللی برای دستیابی به توافق اولیه مورد استفاده قرار می گیرد، اما نبود سازوکار اجرایی و جدول زمانی مشخص در این مورد باعث شد این ابهام به محل اختلاف تبدیل شود.

هشدار درباره ادامه بسته شدن تنگه هرمز

جنتی با اشاره به شرایط کنونی گفت: آمریکا بار دیگر محاصره دریایی ایجاد کرده و از سوی دیگر ایران تردد شناورها از تنگه هرمز را منوط به اخذ مجوز کرده است.

وی تاکید کرد: تنگه هرمز یک اهرم راهبردی برای ایران است اما باید از این اهرم برای کسب امتیاز در مسیر دیپلماسی استفاده کرد و تبدیل آن به بن بست بلندمدت می تواند برای کشور هزینه ایجاد کند.

به گفته وی، بسته شدن تنگه هرمز نه تنها آمریکا را متاثر خواهد کرد، بلکه کشورهای حوزه خلیج فارس، اقتصادهای آسیایی و حتی خریداران سنتی نفت ایران نیز از این وضعیت متضرر خواهند شد.

جنتی همچنین هشدار داد که محدودیت تجارت دریایی، فروش نفت و واردات کالاهای اساسی می تواند کسری بودجه و تورم را تشدید کند، زیرا مسیرهای زمینی و ریلی نمی توانند به طور کامل جایگزین تجارت دریایی شوند.

جنگ های 12، 40 و 13 روزه و موقعیت ایران

وزیر اسبق ارشاد با اشاره به جنگ های 12، 40 و 13 روزه گفت: از نظر من این درگیری ها نشان دهنده قدرت نظامی و قدرت بازدارندگی ایران بوده است، اما تاکید کرد که امنیت ملی تنها به قدرت نظامی بستگی ندارد.

به گفته جناتی، اقتدار نظامی زمانی می تواند پایدار بماند که با قدرت اقتصادی، اعتماد عمومی و تاب آوری اجتماعی همراه باشد.

وی در همین زمینه به تشکیل «پیمان مکه» بین عربستان، ترکیه و پاکستان اشاره کرد و آن را نشانه سازماندهی مجدد قدرت در منطقه دانست. جناتی همچنین درباره تلاش اسرائیل برای توسعه روابط امنیتی با امارات متحده عربی، اردن و برخی کشورهای دیگر صحبت کرد.

انتقاد تند از طرفداران ادامه جنگ

جنتی در بخشی دیگر از این گفت و گو با انتقاد از جریان های مخالف مذاکره گفت: برخی گروه ها با وجود در اقلیت بودن، تریبون های گسترده ای دارند و همچنان بر ادامه رویارویی تاکید دارند.

وی با اشاره به دیدگاه‌ها درباره انتخابات آینده آمریکا، گفت: سیاست این کشور نمی‌تواند بر این فرض استوار باشد که با شکست جمهوری‌خواهان، شرایط لزوماً به نفع ایران تغییر می‌کند.

جانتی در این زمینه به انتشار توافق واشنگتن و کاراکاس برای دستیابی به 65 میلیارد بشکه از ذخایر نفت ونزوئلا اشاره کرد و آن را یکی از عواملی دانست که می تواند معادلات اقتصادی و سیاسی آمریکا را تحت تاثیر قرار دهد.

وی هشدار داد: تداوم وضعیت فرسایش می تواند فشار اقتصادی بیشتر، کمبود کالا و افزایش نارضایتی عمومی را به دنبال داشته باشد.

“تصمیمات از سفره مردم پرداخت می شود”

جنتی با انتقاد از نگاه صرفا نظامی به حکومت داری گفت: برخی تصور می کنند تنها با شعار، بیانیه و صرفا با تکیه بر قدرت سلاح می توان کشور را اداره کرد.

به گفته وی «این افراد هزینه تصمیمات خود را از جیب ملت و از سفره طبقات محروم می پردازند» و از مشکلات معیشتی اقشار مختلف جامعه به دور هستند.

وی بی توجهی به شکاف دولت و ملت و داشتن توانایی های نامحدود را از جمله خطراتی دانست که می تواند کشورها را با بحران های جدی مواجه کند.

علی جنتی: نظام حکمرانی نیازمند اصلاحات ساختاری است

جنتی با اشاره به گذشت 47 سال از پیروزی انقلاب اسلامی گفت: اکنون ضرورت اصلاحات ساختاری و اساسی در نظام حکمرانی بیش از گذشته احساس می شود.

به گفته وی، آغاز دوره جدید رهبری می تواند فرصتی برای بازنگری در سیاست ها، اولویت های اقتصادی و نحوه تعامل دولت با شهروندان فراهم کند.

وی نقطه شروع این تغییرات را بازگشت به قانون اساسی دانست و تاکید کرد: برخی از اصول مربوط به حقوق ملت، آزادی های فردی و اجتماعی و نظارت عمومی در دهه های گذشته مغفول مانده است.

جنتی همچنین معتقد است که قانون اساسی با توجه به گذشت چهار دهه از تصویب آن نیازمند بازنگری و اصلاح است.

وی در ادامه به اصل 59 قانون اساسی اشاره کرد و گفت: این اصل امکان برگزاری همه پرسی در موضوعات مهم سیاسی، اقتصادی و بین المللی را پیش بینی کرده است.

به گفته جنتی، افزایش نقش مردم در تصمیم گیری های کلان می تواند به تقویت سرمایه اجتماعی، انسجام ملی و کاهش شکاف بین حاکمیت و جامعه کمک کند.

مشاهده:

علی جنتی با انتقاد از جریاناتی که معتقدند اداره کشور صرفاً مبتنی بر اقتدار نظامی و تداوم تقابل است، هشدار داد که هزینه این گونه سیاست ها در نهایت از سفره مردم پرداخت خواهد شد. وی در عین حال از ضرورت بازگشت به دیپلماسی، بازنگری در نحوه حکومت داری و استفاده از ظرفیت اصل 59 قانون اساسی صحبت کرد.