هشدار جدی بانک مرکزی درباره چند بانک

اقتصاد ایران:

عباس مرادپور معاون مقررات و نظارت بانک مرکزی در نشست همایش بانکداری اسلامی بررسی چالش ها و مشکلات کنونی نظام بانکی با اشاره به چالش های انباشته نظام بانکی گفت: برخی مشکلات و معضلات نظام بانکی در طول سال ها به تدریج تشدید شده و امروز به اعدادی رسیده ایم که تصمیم گیری در مورد آنها را بسیار دشوارتر کرده است.

وی با بیان اینکه رفت و آمد در تصمیمات اقتصادی نیز باعث بی اعتباری می شود، گفت: تصمیم گیری در مورد موضوعات حساس باید با دقت و پیش بینی بیشتری صورت گیرد و بانک مرکزی نیز در حال بررسی این موضوعات است.

مرادپور با تاکید بر لزوم تغییر نگرش نسبت به بانک ها گفت: اگر در مرحله اول بانک را به عنوان بنگاه اقتصادی در کشور نپذیریم، بسیاری از تصمیمات بعدی مشکلاتی را ایجاد می کند. باید به شخصیت حقوقی بانک به عنوان یک بنگاه اقتصادی که باید سودآور باشد احترام گذاشت.

معاون تنظیم و نظارت بانک مرکزی اضافه کرد: حتی در بحث دستوری قیمت ها و نرخ ها در بانک ها نیز باید ملاحظات شرعی در نظر گرفته شود. وقتی سپرده گذار بانک را به عنوان وکیل خود منصوب می کند تا منابع خود را در منطقه ای که بیشترین بازدهی را دارد سرمایه گذاری کند، چگونه می تواند مجبور شود که منابع خود را در مناطقی قرار دهد که عمدتاً سودآور نیستند و بازدهی دارند؟

وی ادامه داد: طی سال های گذشته مشکلاتی در سیستم بانکی وجود داشته که نه تنها حل شده بلکه سال به سال تشدید شده است. در این میان علاوه بر سهامداری دولت و محدودیت هایی که ایجاد می کند، باید به نقش سایر نهادهای قانونگذاری نیز توجه شود و ارتباط دولت و شبکه بانکی بهبود یابد.

مرادپور با اشاره به اینکه برخی از متغیرها و ریسک ها خارج از حوزه تصمیم گیری بانک مرکزی و شبکه بانکی است، گفت: در سی و ششمین سال برگزاری این همایش، همچنان شاهد تکرار بسیاری از چالش های گذشته هستیم؛ چالش هایی که نه تنها برطرف نشده، بلکه در برخی موارد تشدید شده است.

وی افزود: آنچه در اختیار بانک مرکزی و حوزه نظارتی است، پذیرش مشکلات موجود و تلاش برای رفع آنها و حداقل جلوگیری از آسیب بیشتر است.

معاون مقررات و نظارت بانک مرکزی تصریح کرد: در معاونت مقررات و نظارت رویکرد بر این است که ابتدا بانک را به عنوان بنگاه اقتصادی بپذیریم و شناخت بیشتری از مدل کسب و کار بانک ها داشته باشیم. ما باید جلسات بیشتری با بانک ها داشته باشیم، مشکلات آنها را بشنویم و برای حل آنها تلاش کنیم.

رگولاتور باید در لبه برش صنعت بانکداری باشد

مرادپور ادامه داد: اگر مقررات موثر صورت گیرد، نیاز به نظارت کاهش می یابد. اما تا زمانی که در مقررات با مشکل مواجه هستیم، طبیعتاً باید نظارت را با شدت بیشتر و در حوزه وسیع تری انجام دهیم. این در حالی است که در شرایط کنونی اجرای نظارت های گسترده نیز با مشکلاتی همراه است.

وی تاکید کرد: رگولاتوری لزوما نباید جلوتر از صنعت بانکداری حرکت کند، بلکه حداقل باید در لبه پیشرفت صنعت بانکی باشد تا بتواند مقررات خود را با تغییرات صنعت تطبیق دهد.

مرادپور با اشاره به موضوع عدم تعادل بانک ها گفت: عدم تعادل نقدینگی، دارایی ها، سرمایه و رونق مالی بارها در همایش ها و مقالات مطرح شده است، اما اگر بخواهیم تمرکز بیشتری داشته باشیم، یکی از مهمترین چالش های امروز کفایت سرمایه است.

وی افزود: امروز بانک هایی با سرمایه بالا داریم اما متاسفانه سرمایه آنها کیفیت مناسبی ندارد.

معاون مقررات و نظارت بانک مرکزی با اشاره به عملکرد این معاونت بانک مرکزی در سال جاری گفت: امسال یکی از سخت گیرانه ترین سال ها را در برگزاری مجامع بانک ها داشتیم و همکاران معاونت نظارت نیز با وجود سختی های موجود سختگیرانه عمل کردند.

مرادپور ادامه داد: البته امیدواریم در نیمه دوم امسال و سال آینده گام های بعدی در زمینه سخت گیری برداشته شود. زیرا برخی از بانک ها به دلیل وضعیت نامناسب و کیفیت پایین سرمایه روز به روز بزرگتر شدند و بسته به این رشد نسبت های دیگر آنها نیز افزایش یافت و ظرفیت بیشتری برای ایجاد اعتبار پیدا کردند.

وی خاطرنشان کرد: اگر این روند ادامه پیدا می کرد بانک ها آنقدر بزرگ می شدند که عملاً برخورد با آنها غیرممکن می شد. به همین دلیل امسال در بخشنامه ها و همچنین نظارت و بررسی عملکرد بانک ها سخت گیری های بیشتری اعمال کردیم.

مرادپور تاکید کرد: هدف از این اقدامات جلوگیری از انباشت و تشدید ریسک ها در شبکه بانکی و ایجاد زمینه برای اصلاح تدریجی وضعیت بانک ها است.

معاون مقررات و نظارت بانک مرکزی با اشاره به چالش نبود داده های موثق در سیستم بانکی گفت: در حال حاضر حتی به اطلاعات و داده های دریافتی از بانک ها اعتماد نسبی وجود ندارد و این موضوع می تواند تصمیم گیری و نظارت بانک مرکزی را با مشکل مواجه کند.

وی افزود: چنین چالشی در خود بانک ها وجود دارد و منابع مختلف در داخل یک بانک ممکن است داده ها و اطلاعات متفاوتی ارائه دهند. بنابراین اطلاعاتی که در نهایت به بانک مرکزی می رسد مبنای تصمیم گیری قرار می گیرد در حالی که نمی توان با اطمینان کافی از صحت آن داده ها اطمینان داشت.

مرادپور ادامه داد: یکی از اولویت های ما در دوره آتی این است که تا حد امکان برای اعتبارسنجی داده ها تلاش کنیم و پس از آن باید بر اساس اطلاعات معتبر ریسک های موجود را شناسایی کنیم.

معاون مقررات و نظارت بانک مرکزی بر اهمیت شناسایی و پیش بینی ارزیابی ریسک تاکید کرد و تصریح کرد: اگر بتوانیم ریسک ها را به درستی شناسایی و اندازه گیری کنیم، می توانیم ارزیابی پیش بینی کننده ای از وضعیت هر بانک داشته باشیم. موضوعی که در حال حاضر مورد غفلت قرار گرفته است.

وی مداخله زودهنگام را یکی از اولویت های مهم در حوزه نظارت دانست و گفت: مداخله زودهنگام بسیار مهم است. اگر به این نتیجه رسیدیم که ادامه حیات یک بانک به صلاح کشور، صنعت و نظام اقتصادی نیست، باید سریع عمل کنیم.

مرادپور تاکید کرد: این کار قطعاً پیچیده، سخت و پرهزینه است اما هر روز که مداخله به تاخیر بیفتد هزینه های آن چند برابر می شود.