
زیست شناسان آمریکایی در حین بررسی آب های دریاچه انتاریو، ماهی زرد بسیار کمیابی را صید کردند که ظاهر غیرمعمول آن حتی از رنگ های درخشان پاییزی نیز چشمگیرتر است.
این ماهی متعلق به گونه Burbot است و به دلیل یک بیماری ژنتیکی نادر به نام زانتوکرومیسم رنگ بدن آن به زرد و نارنجی تغییر کرده است. سرویس ماهی و حیات وحش ایالات متحده (USFWS) این کشف را صید “یک در میلیون” توصیف می کند.
این نمونه ماه گذشته طی یک بررسی معمولی گونههای مهاجم آبزی در بندر Oswego در ایالت نیویورک شکار شد. گروهی از زیست شناسان USFWS Great Lakes Fish and Wildlife در حین نظارت بر منطقه، با ماهی مواجه شدند که رنگ بدنش به طرز شگفت انگیزی با نمونه های معمولی این گونه متفاوت بود.
باربات با نام علمی Lota lota یک ماهی آب شیرین است که در رودخانه ها و دریاچه های سرد در آمریکای شمالی، اروپا و آسیا زندگی می کند. وزن این ماهی به طور متوسط بین 1.3 تا 2.3 کیلوگرم است و بدن کشیده آن در نگاه اول بدون فلس به نظر می رسد. با این حال، سطح بدن آن با فلس های بسیار ظریف و تقریبا میکروسکوپی پوشیده شده است.
رژیم غذایی باربوت ها نیز با توجه به اندازه بدن آنها تغییر می کند. نمونه های کوچکتر از زئوپلانکتون ها، موجودات کوچکی که در آب شناور هستند، تغذیه می کنند. اما ماهی های بزرگتر به شکار ماهی های دیگر روی می آورند. این گونه برای زندگی در آب های سرد سازگار شده است و معمولا قسمت های عمیق دریاچه ها و رودخانه ها را برای زیستگاه خود انتخاب می کند.
چرا این ماهی زرد و نارنجی است؟

جهش ژنتیکی گزانتوکرومیسم رنگدانه های طبیعی بدن ماهی را سرکوب می کند و به همین دلیل ظاهر آن به جای رنگ های معمول خاکستری، زیتونی یا قهوه ای مایل به زرد، زرد و نارنجی می شود.
زانتوکرومیسم در ماهیان وحشی حتی کمتر از آلبینیسم و ملانیسم مشاهده می شود. آلبینیسم با کاهش یا کمبود رنگدانه ملانین مرتبط است و ملانیسم منجر به افزایش رنگدانه های تیره و سیاه می شود. در مقابل، گزانتوکرومیسم ظاهر زرد غیرمعمولی ایجاد می کند. این تفاوت نمونه کشف شده در نیویورک را از نظر بیولوژیکی بسیار جالب کرده است.
البته رنگ بدن تنها ویژگی غیرعادی این ماهی نیست. زیست شناسان سازمان زمین شناسی ایالات متحده (USGS) که هنگام بررسی و ثبت مشخصات آن حضور داشتند، متوجه شدند که بدن ماهی به شدت لاغر شده است و نشانه هایی از سلامت ضعیف را نشان می دهد. این امر باعث شد که محققان آن را برای بررسی تخصصی به کالج دامپزشکی دانشگاه کورنل ارسال کنند.
علت دقیق نازکی این نمونه هنوز مشخص نشده است. با این حال، شرایط فیزیکی آن و عوامل ناشناخته ای که همچنان به کاهش جمعیت بوربوت ها کمک می کند، اهمیت تحقیقات بیشتر را افزایش داده است.
چرا کشف این ماهی برای دانشمندان مهم است؟
اهمیت این کشف تنها به رنگ غیرمعمول ماهی محدود نمی شود. بوربات بومی منطقه دریاچه های بزرگ آمریکای شمالی است، اما جمعیت آن در دریاچه انتاریو بسیار کم است. این ماهی معمولا در آب های عمیق تر و خنک تر از آب های بندر اسویگو زندگی می کند. بنابراین یافتن آن در این بندر نیز یک اتفاق غیرعادی است.
به گفته USFWS، این اولین نمونه باربات است که در طی بررسیهای رسمی شیلات در بندر Oswego ثبت شده است. البته مواردی از صید این گونه توسط صیادان محلی گزارش شده است.
این کشف همچنین پتانسیل برنامه شناسایی و نظارت زودهنگام گونه های مهاجم آبزی USFWS را نشان می دهد. هدف این برنامه شناسایی گونه های غیر بومی در بنادر، رودخانه ها و خلیج های منطقه دریاچه های بزرگ است. شناسایی سریع گونه های مهاجم بسیار مهم است. زیرا جمعیت این حیوانات در بدو ورود به زیستگاه های جدید معمولاً بسیار محدود است و تشخیص زودهنگام آنها فرصت مناسبی را در اختیار مدیران شیلات قرار می دهد تا از گسترش و حذف آنها جلوگیری کنند.
برای افزایش احتمال شناسایی این گونه ها، محققان از چندین روش مختلف از جمله ماهیگیری الکتریکی، تورهای ویژه Fyke-net و Gill-net و همچنین بررسی DNA محیطی (eDNA) استفاده می کنند. روش دوم به دانشمندان اجازه می دهد تا با بررسی نمونه های آب و شناسایی آثار ژنتیکی به جا مانده از حیوانات، حضور گونه های مختلف را بدون مشاهده مستقیم آنها تشخیص دهند.
نکته جالب اینجاست که اکثر ماهی هایی که در این بررسی ها صید می شوند از گونه های محلی و شناخته شده منطقه هستند.
اما شناسایی گونه های بومی کمیاب نشان می دهد که این برنامه توانایی یافتن حیواناتی را دارد که احتمال دیدن آنها بسیار کم است. همین قابلیت می تواند به شناسایی گونه های مهاجم تازه معرفی شده کمک کند، حتی زمانی که آنها دارای جمعیت بسیار کمی هستند.

USFWS در توضیح اهمیت این کشف می گوید:
یافتن یک گونه بومی “یک در میلیون” نشان دهنده ترکیبی از نظارت موثر و کمی شانس است.
محققان امیدوارند که مطالعه این بربت شکم زرد اطلاعات ارزشمندی در مورد سلامت جمعیت این گونه در سراسر حوزه آبخیز دریاچه های بزرگ ارائه دهد. نتایج آزمایشات دانشکده دامپزشکی دانشگاه کرنل می تواند در درک بهتر شرایط این ماهی و تصمیمات آتی برای حفاظت از جمعیت آن موثر باشد.
صید ماهی با رنگ های عجیب و غریب نه تنها منجر به کشف یک بیماری ژنتیکی بسیار نادر شده است، بلکه فرصتی برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد گونه ای بومی دریاچه های بزرگ آمریکا فراهم کرده است.
















گفتگو در مورد این post