تجارت خارجی هفت خوان; خواننده دوم

اقتصاد ایران:

حساب امانی چیست؟

یکی از روش های مهم، حساب Escrow است. در این روش خریدار پول معامله را در اختیار شخص یا موسسه مستقل و مورد اعتماد قرار می دهد. این موسسه متعهد می شود تنها پس از احراز شرایط مندرج در قرارداد، وجه را به فروشنده پرداخت کند. به عنوان مثال، فرض کنید یک واردکننده ایرانی قصد دارد کالایی به ارزش 500 هزار دلار از یک شرکت خارجی خریداری کند. خریدار مبلغ معامله را در یک حساب امانی مجاز قرار می دهد. فروشنده پس از دریافت تاییدیه معتبر پرداخت، کالا را ارسال می کند. یک شرکت بازرسی مستقل تحویل کالا و مطابقت آنها با مشخصات قرارداد را تأیید می کند. سپس موسسه امانی مبلغ معامله را به فروشنده پرداخت می کند. در این روش فروشنده از تامین پول از قبل اطمینان می‌یابد و خریدار نیز می‌داند که آزاد شدن پول منوط به انجام مفاد قرارداد است.

آیا حساب سپرده ریسک معامله را صفر می کند؟

نه حساب تراست نیز خطراتی دارد. احتمال ورشکستگی موسسه امانی، ارائه مدارک جعلی، اختلاف بر سر کیفیت کالا و یا توقف انتقال وجه به دلیل محدودیت های قانونی وجود دارد. بنابراین اعتبار نهاد امانی، نحوه نگهداری وجوه، قوانین حاکم بر قرارداد و سازوکار حل اختلاف بسیار حائز اهمیت است. همچنین باید مشخص شود که در صورت عدم تحویل کالا چگونه و چه زمانی وجه به خریدار بازگردانده می شود. روش های تکمیلی: روش دیگر استفاده از بازرسی مستقل قبل از حمل و نقل یا هنگام تحویل کالا است. در این روش شرکت بازرسی تایید می کند که کالا از نظر کمی، کیفی و مشخصات فنی مطابق با قرارداد است. از اسناد حمل و نقل معتبر، ضمانت نامه های قراردادی، بیمه حمل و نقل و بیمه اعتبار تجاری نیز می توان استفاده کرد. در معاملات بین شرکت هایی که روابط بلندمدت دارند از پرداخت مرحله ای نیز استفاده می شود. به عنوان مثال، بخشی از پرداخت در هنگام ثبت سفارش پرداخت می شود، بخشی پس از بازرسی و مابقی پس از تحویل کالا پرداخت می شود. با این حال، پرداخت مرحله ای به تنهایی خطر را از بین نمی برد و باید با تدابیر مناسب همراه باشد.

نقش فناوری های دیجیتال

سیستم های دیجیتال می توانند ثبت قرارداد، احراز هویت، بررسی اسناد و آزادی مشروط را آسان تر کنند. حتی می توان قراردادهایی را طراحی کرد که پس از تایید برخی رویدادها به طور خودکار دستور پرداخت صادر می کنند. اما فناوری دیجیتال به تنهایی نمی تواند اصالت کیفیت محصول یا اعتبار قانونی یک ادعا را تضمین کند. برای این منظور همچنان به نهادهای بازرسی معتبر و سازوکارهای قانونی نیاز است.

پیشنهاد برای ایران

توسعه خدمات اعتماد تجاری تحت نظارت، ایجاد شبکه ای از شرکت های بازرسی قابل اعتماد، تقویت بیمه اعتبار صادراتی و استانداردسازی قراردادهای خارجی می تواند به کاهش ریسک تجارت ایران کمک کند. به ویژه برای شرکت های کوچک و متوسط ​​با دسترسی محدود به اعتبار اسنادی، خدمات بازرسی مستقل و امانی می تواند خبرجو باشد. اما لازم است قبل از انعقاد قرارداد از موسسات دارای مجوز و کانال های پرداخت قانونی استفاده شود و وضعیت تحریم ها و محدودیت های انتقال وجه بررسی شود. در نتیجه تجارت خارجی نیز بدون LC امکان پذیر است. اما امنیت آن را باید از ترکیب چند ابزار قراردادی، مالی و نظارتی به دست آورد.

دکتر داود دانشجعفری / عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی