بازار؛ گروه آب و انرژی: بر اساس برنامه هفتم توسعه تا پایان این برنامه باید حدود 60 درصد خرید و فروش برق در بورس و بر اساس نظام عرضه و تقاضا انجام شود. آمارهای موجود نشان می دهد که تا کنون بیش از 30 درصد از هدف محقق شده است. اما سوال اصلی اینجاست که افزایش مبادلات در بورس باعث رونق سرمایه گذاری در این حوزه شده است. قیمت های موجود در مستر بورس جذابیت لازم را برای سرمایه گذاران دارد.
فعالان این صنعت می گویند دخالت دولت در این بازار مانع از عرضه و تقاضا بر اساس قیمت واقعی شده است. مداخله ای که به نظر می رسد این بار بیش از کار وزارت نیرو باشد، نتیجه اعتراضات وزارت حراست برای کنترل قیمت ها بوده است.
بدون شک اگر بورس در مسیر درستی حرکت کند، سرمایه گذاری در صنعت برق موجه است و سرمایه گذاران نیز به این سمت خواهند رفت. اما متأسفانه مدام شاهد تداخل در عملکرد این بازار هستیم، به عنوان مثال خروج موقت پتروشیمی ها از بورس برق آزاد که با پیگیری های وزارت صمت اتفاق افتاد باعث شد تا برق با قیمتی کمتر از قیمت تمام شده در اختیار صنعت قرار گیرد و این موضوع آسیب جدی به نیروگاه ها وارد کرد.
محمد بیات، رئیس انجمن نیروگاه های پراکنده به بازار می گوید: بدون شک اگر بورس در مسیر درستی حرکت کند، سرمایه گذاری در صنعت برق موجه است و سرمایه گذاران نیز به این سمت خواهند رفت. اما با رویه ای که دولت در پیش گرفته و کنترل اجباری قیمت ها در بورس انرژی، در عمل شاهد ایجاد شکاف عمیق بین سرمایه گذاران و صنعت برق (از جمله انرژی های تجدیدپذیر و نیروگاه های کوچک مقیاس) هستیم. متأسفانه مداخلات دولت، قیمت برق در بورس را به بسیار کمتر از ارزش واقعی آن رسانده است.
وی ادامه داد: جدای از این خروج نسبی پتروشیمی ها از بورس برق آزاد که با پیگیری های وزارت صمت اتفاق افتاد، باعث شد با قیمتی کمتر از قیمت تمام شده برق به صنعت عرضه شود و این موضوع آسیب جدی به نیروگاه ها وارد کرد.
این فعال صنعت نیروگاهی ادامه داد: پتروشیمی ها حدود هزار مگاوات برق را از بازار آزاد خریداری می کردند. با خروج آنها، تقاضا از بین رفت و قیمت ها به شدت کاهش یافت. برای درک بهتر بزرگی این عدد باید بدانید که این مقدار (1000 مگاوات) بیش از یک سوم کل معاملات بازار آزاد را شامل می شد.
با خروج پتروشیمی ها تقاضا از بین رفت و قیمت ها به شدت کاهش یافت. برای درک بهتر بزرگی این عدد باید بدانید که این مقدار (1000 مگاوات) بیش از یک سوم کل معاملات بازار آزاد را شامل می شد.
رئیس انجمن نیروگاه های پراکنده افزود: در مرداد ماه قیمت ها در تابلو برق آزاد به بیش از 15 هزار تومان رسیده بود که با قیمت واقعی آن همخوانی داشت. اما با مداخله وزارت نیرو که منجر به خروج پتروشیمی ها و ورود نیروگاه های دولتی و انرژی اتمی به بورس شد، این قیمت تغییر کرد و حتی به زیر 5 هزار تومان هم رسید؛ اما با توجه به این موضوع، این قیمت ها به دلیل کاهش قیمت نفت و گاز، کاهش یافت. رقمی که دیگر هیچ توجیهی برای تولید برق ندارد.
بیات می گوید: کاهش قیمت برق در بورس، دوره بازگشت سرمایه در این حوزه را به بیش از 5 سال رسانده است. اما با توجه به رشد بی رویه هزینه ها اعم از نرخ ارز، تورم و هزینه های تامین قطعات یدکی (که عمدتا وارداتی است) این امکان وجود دارد که زمان بازگشت سرمایه بیش از پیش افزایش یابد.
این مسئول در ادامه سخنان خود به احتمال قطع گاز نیروگاه های پراکنده در زمان پیک مصرف اشاره کرد و گفت: با توجه به راندمان بالای این نیروگاه ها در صورت عدم اولویت بندی برای قطع گاز می توانند به تامین برق مورد نیاز در زمستان امسال کمک کنند.
رئیس انجمن نیروگاه های پراکنده ایران با بیان اینکه در کشور کمبود گاز وجود دارد و نیروگاه های پراکنده نیز گاز کمی مصرف می کنند، گفت: بر این اساس باید به نیروگاه های پراکنده برای تامین برق بیشتر از نیروگاه های حرارتی مقیاس بزرگ توجه شود.
این فعال نیروگاهی با اشاره به اهمیت توسعه نیروگاه های تولید پراکنده بیان کرد: در بحث عدم تعادل برق وقتی صحبت از افزایش ظرفیت تولید می شود، معمولا ذهن ها به سمت نیروگاه های بزرگ حرارتی، سیکل ترکیبی، خورشیدی و بادی می رود؛ این نیروگاه ها در حال توسعه هستند. نیروگاه هایی با ظرفیت صدها یا هزاران مگاوات که در یک نقطه ساخته می شوند و سپس برق آنها از طریق شبکه های انتقال و توزیع به دست مصرف کنندگان می رسد. این مدل همچنان بخش مهمی از سیستم برق خواهد بود، اما در سال‌های اخیر تغییر مهمی در معماری صنعت برق جهان در حال رخ دادن است: تولید برق دیگر لزوماً به معنای ساخت نیروگاه‌های بزرگ و متمرکز نیست.
وی در پایان تاکید کرد: اگر قرار است ایران برنامه جدی و بلندمدتی برای عدم تعادل برق داشته باشد، نیروگاه های پراکنده نباید در حاشیه طرح توسعه نیروگاه های بزرگ باشد. آنها قرار نیست جایگزین نیروگاه های حرارتی یا خورشیدی بزرگ شوند. بلکه باید به آنها به عنوان لایه دیگری از زیرساخت های برق کشور نگاه کرد.
گفتگو در مورد این post