

مسیر زندگی انسان از تولد تا مرگ روندی یکنواخت و هموار ندارد. به نظر می رسد بدن انسان در برهه ای از زمان با جهش های ناگهانی پیر می شود و دانشمندان در تلاشند تا تشخیص دهند که این تغییرات چه زمانی در سطح سلولی رخ می دهد.
نتایج تحقیقات جدید در مورد سیستم ایمنی بدن انسان نشان می دهد که سرعت پیری این سیستم در دو بازه زمانی مشخص افزایش می یابد. یافته های این تحقیق در Nature Communications منتشر شده است.
محققان سنگاپوری رونوشت تک سلولی 1828 فرد سالم از اقوام و سنین مختلف از 19 تا 97 سال را تجزیه و تحلیل کردند. این روش امکان شناسایی ژن های فعال در هر سلول را فراهم می کند. محققان فعالیت 3.8 میلیون سلول ایمنی را مورد تجزیه و تحلیل قرار دادند.
در نهایت، دو دوره برجسته از تغییرات فعالیت ژن شناسایی شد. هر دو دوره با افزایش علائم التهاب و کاهش توانایی سلول های ایمنی برای حفظ و مدیریت RNA و پروتئین ها همراه بود. به گفته محققان کاهش این توانایی یکی از مهمترین نتایج تحقیقاتی است و احتمالاً پیامدهای بیولوژیکی قابل توجهی دارد. کاهش تولید پروتئین در سلولها میتواند پاسخ آنها به استرس را مختل کند، ظرفیت رشد را کاهش دهد و زمینهای را برای تجمع پروتئینهای نادرست فراهم کند. پروتئین های مرتبط با اختلال عملکرد سلولی و بیماری های مختلف.
دو دوره اصلی پیری سریع سیستم ایمنی
ژاک بهموراس، دانشمند زیست پزشکی و محقق در دانشکده پزشکی Duke-NUS سنگاپور، در مورد نتایج تحقیقات گفت:
ما معمولاً پیری را یک فرآیند تدریجی میدانیم، اما یافتههای ما نشان میدهد که سیستم ایمنی بدن با سرعت ثابت و یکنواختی تحلیل نمیرود. در عوض، دورههای متمایز تغییر سریع را میبینیم، بهویژه در حدود ۴۰ سالگی و دوباره بعد از ۶۰ سالگی. سلولهای T نقش مهمی در این تغییرات دارند.
نکته جالب این تحقیق تفاوت نسبی زمان وقوع این دو دوره بین زنان و مردان بود. در زنان، برخی از سلول های T مبارزه کننده با سرطان برای مدت طولانی فعال باقی می مانند. اما در سنین بالاتر، علائم پیری در سلولهای B، سلولهای کشنده طبیعی و سلولهای T کمکی دیده میشد.

در مقابل، مردان جوان نوساناتی را در شاخص های پیری سلول های T-helper نشان دادند.
بهمورس درباره اهمیت شناسایی این تفاوت ها گفت:
شناخت عوامل ایجاد کننده این دوره های پیری سیستم ایمنی به ما در آینده کمک می کند تا زمان مناسب و افرادی که بیشترین بهره را از مداخلات درمانی می برند را شناسایی کنیم. این همچنین ممکن است توضیح دهد که چرا برخی از بیماری های خودایمنی به طور نامتناسبی بر زنان تأثیر می گذارد.
محققان به سرپرستی هری پارک، زیستشناس محاسباتی در دانشکده پزشکی دوک-NUS، توضیح میدهند که زنان به طور متوسط طولانیتر از مردان عمر میکنند، اما همچنین با بار بیشتری از بیماریهای مرتبط با افزایش سن مواجه هستند. با وجود این تفاوت، دلایل بیولوژیکی آن و تفاوت در روند پیری در هر دو جنس هنوز به اندازه کافی بررسی نشده است.
آنتونیو برتولتی، یکی از نویسندگان این مطالعه و ایمونولوژیست در دانشکده پزشکی دوک نیویورک، در مورد نتایج تحقیق گفت:
یافتههای ما شواهد تحقیقات قبلی را تقویت میکند که نشان میدهد سلولهای T از جمله سلولهای ایمنی هستند که بیشتر تحت تأثیر پیری قرار میگیرند. دانستن عواملی که باعث ایجاد این تغییرات غیرخطی در سلول های T در طول زمان می شوند، مرحله مهم بعدی تحقیق خواهد بود. عملکرد تغییر یافته این سلول ها می تواند توضیح دهد که چرا افراد مسن در برابر عفونت ها و بیماری های التهابی آسیب پذیرتر هستند.
تفاوت در پیری زنان و مردان
نتایج این تحقیق با مطالعه سال 2024 مطابقت دارد که نشان داد تغییرات مولکولی مرتبط با افزایش سن در دو جهش ناگهانی رخ می دهد. اولین جهش در حدود 44 سالگی و دومی در حدود 60 سالگی رخ داد.

با این حال، روش های آماری تحقیق 2024 مورد انتقاد قرار گرفته است. این انتقادات در یک مقاله مقدماتی و هنوز بررسی نشده مطرح شده است که در آن دو نفر از نویسندگان همان تحقیق منتشر شده در نگارش آن مشارکت داشته اند. نویسندگان اکنون در حال همکاری با مجله مربوطه برای اصلاح مقاله هستند.
به گفته دانشکده پزشکی Duke-NUS، مطالعه جدید هری پارک و همکارانش در سنگاپور یکی از بزرگترین و متنوع ترین مطالعات در این زمینه است.
در این تحقیق اطلاعات افراد با 12 قومیت مختلف که قومیت خود را گزارش کرده بودند جمع آوری شد. حدود یک سوم از شرکت کنندگان نیز خود را آسیایی معرفی کردند.
اگرچه تغییرات ژنی مرتبط با سن تا حد زیادی در مردان و زنان رایج بود، اما به نظر میرسید که شدت تغییرات در فعالیت ژن در زنان بیشتر باشد. همچنین، دو نقطه اوج پیری سیستم ایمنی در زنان تا حدودی بیشتر از مردان مشاهده شد.

محققان در مورد اعتبار این دو پیک توضیح دادند:
این دو پیک همچنان پس از اعمال اندازههای مختلف پنجره کشویی، آستانههای آماری مختلف، روشهای تصحیح اثرات دستهای مختلف، و نمونهگیری مجدد تصادفی مشاهده شدند. اما پس از جابجایی تصادفی سن افراد، دیگر قابل شناسایی نبودند. این تایید می کند که نتایج حاصل از بیوسیگنال ها واقعی هستند.
با وجود این، ما به تحقیقات بیشتری نیاز داریم تا مشخص کنیم که آیا این دو دوره اوج پیری پدیدههای واقعی هستند یا فقط نتیجه روشهای آماری و محاسباتی هستند.
در مطالعه جدید، مانند مطالعه سال 2024، از روش مشابهی بر اساس پنجره کشویی استفاده شد. منتقدان معتقدند زمانی که تعداد افراد در برخی گروه های سنی کمتر باشد، این روش می تواند پیک های آماری کاذبی ایجاد کند. البته در تحقیق قبلی عدم وجود گام هموارسازی نیز مورد انتقاد قرار گرفت. در تحقیق جدید، این دو اوج حتی پس از ایجاد تعادل بین تعداد شرکت کنندگان در هر گروه سنی باقی ماندند.
محققان همچنین ساعتهای بیولوژیکی پیری را بر اساس نتایج خود ساختند. مدلهای هوش مصنوعی که سن افراد را با استفاده از دادههای بیولوژیکی تخمین میزند. آنها دریافتند که اگر دو مدل جداگانه برای مردان و زنان طراحی شود، تخمین سن بر اساس فعالیت ژن سلول های ایمنی دقیق تر خواهد بود.
در مدل مربوط به مردان، ژنهایی که در سنین پایینتر تغییر میکنند، نقش بیشتری در پیشبینی سن داشتند. در مقابل، مدل زن بیشتر به تغییرات ژنی در سنین بالاتر متکی بود.
شیمی لوک، دانشمند زیست شناسی در دانشکده پزشکی Duke-NUS، در مورد اهمیت این تحقیق گفت.
این تحقیق نقشه دقیق تری از تغییرات سیستم ایمنی بدن انسان در طول زندگی ارائه می دهد و مهمتر از آن تفاوت مسیر این تغییرات را بین زن و مرد مشخص می کند. چنین دانشی برای دور شدن از رویکرد یکسان برای درمان پیری و حرکت به سمت روشهای دقیقتر برای حفظ سلامت افراد در سنین بالا ضروری است.
نتایج این تحقیق در Nature Communications منتشر شده است.















گفتگو در مورد این post