یکی از کمیاب‌ترین گلابی‌های دنیا فقط در یک شهر کوچک در ایتالیا رشد می‌کند

گلابی Cucumberina که با نام های گلابی Briaka یا Cucumber pear نیز شناخته می شود، گونه ای از گلابی معمولی با نام علمی Pyrus communis است. این گلابی فقط در شهر Ville di Montecoronaro و اطراف آن در ایتالیا می روید.

مردم محلی که سال ها این میوه را جزئی عادی از منظره کوهستانی محل زندگی خود می دانستند، تنها در سال های اخیر به ویژگی منحصر به فرد آن پی بردند. این داستان با پایان نامه دانشگاهی یک دانشجو در سال 2001 شروع شد.

گلابی کوکومینا چیست؟

Ville di Montecoronaro یک شهر کوچک در شمال ایتالیا است که در منطقه کوه آپنین واقع شده است. این شهر در شهرداری ورگارتو و در تقاطع سه جاده اصلی قرار دارد و حدود دو ساعت با فلورانس فاصله دارد.

سیمون مرکاتلی، یکی از اعضای سازمان پروویل که برای حفاظت و معرفی این درخت گلابی تشکیل شده است، درباره آشنایی دیرینه مردم منطقه با آن توضیح داد:

ما درختان گلابی کوکومینا را در باغ ها، جنگل ها و مزارع خود داشتیم. ما همیشه آن را می‌شناختیم و بنابراین به ظرفیت واقعی آن پی نبردیم. در عین حال ما از شکنندگی این گونه اطلاعی نداشتیم.

گلابی کوکومینا از نظر ظاهری تفاوت چندانی با گلابی کوچک معمولی ندارد. ویژگی اصلی آن در زیر پوست میوه پنهان است. گوشت آن بسیار شیرین، به رنگ صورتی یا قرمز روشن و دارای دانه های درشت است. حتی نام این میوه به رنگ، اندازه و دانه آن اشاره دارد. Cucumrina در زبان ایتالیایی به معنای هندوانه کوچک است.

این گلابی دارای بافت دانه ای و طعم بسیار شیرینی است. زمان رسیدن آن به نوع درخت بستگی دارد. واریته زودرس یا پراکوچه در پایان ماه اوت آماده برداشت است، در حالی که واریته دیررس یا تاردیوا از اواخر سپتامبر تا اوایل اکتبر می رسد. گوشت دیررس معمولاً رنگ صورتی یا قرمز بسیار عمیق‌تری دارد.

چرا گلابی های Ville di Montecoronaro خاص هستند؟

در سال 2001، مانولا بیسرنی، دانش آموزی از ویل دی مونتکورونارو، پایان نامه دانشگاهی خود را در مورد گلابی کوکومینا نوشت. ایزابلا دالا راجون محقق کشاورزی و متخصص میوه های باستانی با حضور در جلسه ارائه پایان نامه با این گونه آشنا شد. او قبلاً هرگز نام گلابی Cucumrina را نشنیده بود و پس از تحقیقات بیشتر متوجه شد که این میوه در هیچ جای دیگر ایتالیا رشد نمی کند.

پس از شرکت مردم ویل دی مونته کورونارو در چندین دور از سالونه دل گوستو، رویداد غذایی بین المللی چند روزه که هر سال توسط جنبش اسلو فود برگزار می شود، مشخص شد که این گلابی حتی در هیچ جای دیگر دنیا وجود ندارد.

اندکی بعد، گروهی از ساکنان محلی پروویل را تأسیس کردند. این مجموعه اکنون بخشی از بنیاد بین المللی اسلو فود برای تنوع زیستی است. مرکاتلی درباره تلاش های این گروه برای شناسایی و حفاظت از درختان می گوید:

درختان موجود را بررسی کردیم و تعداد آنها کمتر از 40 بود و به همین منظور اقدام به حفاظت از آنها کردیم و در کنار آن میوه ها را جمع آوری و به محصولات مختلف تبدیل کردیم.

تبدیل میوه یعنی استفاده از گلابی برای تهیه محصولاتی مانند کیک، بستنی و نوشیدنی های مقطر. مرکاتلی همچنین درباره ماندگاری کم میوه های تازه توضیح داد:

ویژگی خاص این میوه این است که پس از رسیدن به دلیل داشتن قند زیاد باید در عرض چهار تا پنج روز مصرف شود.

فعالیت تجاری پروویل به قدری موفق بوده است که معمولاً محصولات این مجموعه خیلی سریع تمام می شود. حتی مقامات مجبور شدند فروشگاه اینترنتی خود را ببندند زیرا نتوانستند تقاضا را برآورده کنند. این وضعیت در حالی رخ داد که باغ گلابی کوکومینا اکنون حدود 150 تا 200 اصله درخت دارد و برخی از آنها نزدیک به 100 سال قدمت دارند.

مرکاتلی گلابی کوکومینا را میوه ای باستانی می داند زیرا به گفته او، تمام نسل هایی که در ویلا دی مونته کورونارو می شناسد، فرصت بازی و استراحت در سایه این درختان را داشته اند. با این حال، این گونه به شرایط محیطی بسیار خاص بستگی دارد.

جشنواره سالانه گلابی Cucumrina که معمولا در ماه آگوست برگزار می شود، نهال های این درخت را در اولین دوره های خود به فروش می رساند. اما وقتی این درختان در مناطق دیگر کاشته شدند، محصول آنها دیگر شبیه گلابی های کوچک صورتی و قرمز نبود. مرکاتلی می گوید میوه به دست آمده در مناطق دیگر هنوز خوشمزه بود، اما اندازه بزرگتر و گوشت سفید داشت.

به نظر می رسد شرایط خاص منطقه ورگرتو، احتمالا ترکیبی از ویژگی های خاک و آب و هوا، عامل اصلی رشد گلابی کوکومینا در این منطقه باشد. تفاوت قابل توجه دمای روز و شب نیز یکی از عوامل مهم محسوب می شود. با این حال، گرمای شدید امسال در ایتالیا چرخه رشد درختان ویل دی مونتکورونارو را مختل کرده است. میوه درختان زودرس حدود 20 روز زودتر از زمان معمول آماده برداشت است و پیش بینی می شود نوع دیررس به جای پایان ماه تا اواسط شهریورماه آماده برداشت شود.

میزان بارندگی در منطقه کمتر از حد معمول بوده و خشکسالی باعث کاهش حجم محصول شده است. با وجود کاهش برداشت، مرکاتلی تاکید می کند که کیفیت و طعم میوه مطلوب باقی می ماند. با وجود چالش های آب و هوایی، پروویل همچنان به هدف اصلی خود پایبند است. این به معنای حفظ گلابی کوکومینا در تنها زیستگاه طبیعی خود در جهان است. مرکاتلی در مورد این رویکرد می گوید:

هدف ما برداشت زیاد این میوه نیست. ما می خواهیم حضور آن را در منطقه حفظ کنیم.