گونه جدیدی از دایناسورهای چهاربال توسط دیرینه شناسان در چین کشف شد

پس از بررسی این گونه تازه شناسایی شده ریز رپتور به نام Norellraptor barsboldi، محققان بر این باورند که وجود چنین جانوری دیدگاه قدیمی در مورد تکامل پرندگان و ریز رپتورها را به چالش می کشد. بر اساس این دیدگاه جدید، پرواز به طور جداگانه در گروه های مختلف شکل گرفت و هر دو گروه لزوماً توانایی پرواز برای اولین بار را از یک نیای مشترک به دست نیاوردند.

فسیل نادر دایناسور چهار بال در چین

در مطالعه‌ای که اخیراً در مجله Nature Communications منتشر شده است، دیرینه‌شناسان هنگام معرفی این گونه جدید، پیامدهای کشف آن را برای درک تکامل دایناسورها بررسی کرده‌اند.

این فسیل بسیار سالم و پردار در میان صخره های سازند جیوفوتانگ در شمال شرقی چین پیدا شد. قدمت این شکل گیری به اوایل دوره کرتاسه باز می گردد. دوره ای که حدود 145 تا 100 میلیون سال پیش را در بر می گیرد. بیشتر فسیل‌های ریز رپتورهای مشابه در چین و در سنگ‌های مربوط به همان دوره پیدا شده‌اند.

این فسیل امکان تخمین سن این حیوان را به دلیل سالم بودن قسمت های مختلف بدن ممکن کرد. دانشمندان ساعد چپ نمونه را با استخوان های دیگر ریز رپتورهای جوان و بالغ مقایسه کردند و دریافتند که این حیوان هنگام مرگ حداقل سه ساله بوده است. طول بدن آن تنها حدود 53 سانتی متر بود.

نام Norellraptor barsboldi از نام دو دیرینه شناس به نام های مارک آلن نورل و رینچن بارسبولدی گرفته شده است که هر دو در سال 2025 درگذشتند. ویژگی که احتمالاً به توانایی آن در شکار اشاره دارد.

اسکات هارتمن، دیرینه شناس دانشگاه ویسکانسین-مدیسون که در این تحقیق شرکت نداشت، به Live Science گفت که این دایناسور کوچک احتمالا از پستانداران کوچک، مارمولک ها، دوزیستان و دایناسورهای جوان تغذیه می کند.

ریز رپتورها تقریباً به اندازه بسیاری از پرندگان امروزی بودند و احتمالاً مارمولک ها، دوزیستان و پستانداران کوچک را شکار می کردند. اسکات هارتمن گفت:

اینها به وضوح شکارچیان کوچکی بودند. اگر حیوان از هوا برای پریدن یا فرود بر روی طعمه استفاده می کرد، چنین درجه ای از کنترل مهم بود. این موجود نمی تواند به دایناسورهای بزرگ حمله کند. مثل حمله پشه ها به کشتی های جنگی بود.

آنچه کشف Norellraptor barsboldi در مورد تکامل دایناسورها می گوید

ریز رپتورهایی مانند N. barsboldi از خویشاوندان نزدیک پرندگان در نظر گرفته می شدند، اما اجداد مستقیم پرندگان امروزی نبودند. تحقیقات نشان داده است که پرندگان در یک گروه نزدیک به نام Avialae قرار دارند. گروهی که هم شامل پرندگان و هم چند دایناسور است.

بررسی فسیل های ریز رپتورها و اعضای Avialae نشان می دهد که همه این حیوانات دارای پر بوده اند، اما شباهت های مشترک آنها فراتر از این ویژگی چندان واضح نیست. برای چندین دهه، دانشمندان در مورد منشا پرواز در این دو گروه اختلاف نظر داشتند و مشخص نبود که آیا توانایی پرواز و رشد پرها از یک اجداد مشترک به ارث رسیده است یا اینکه این ویژگی ها در چندین مسیر جداگانه تکامل یافته اند.

اکنون دیرینه شناسانی که N. barsboldi را مطالعه کرده اند معتقدند که شواهد جدید پاسخ مهمی به این سوال ارائه می دهد. تجزیه و تحلیل محققان نشان داد که حدود 30 درصد از 194 تغییر تکاملی شناسایی شده در تکامل ریز رپتورها در تکامل پرندگان نیز رخ داده است. از جمله این تغییرات می توان به تشکیل پرها، اتصال برجستگی های استخوانی به دنده ها برای ایجاد تنه سفت تر، مقاومت بیشتر استخوان های اندام جلویی نسبت به اندام های عقبی و بلندتر شدن استخوان اولنا از استخوان بازو اشاره کرد.

با این حال، محققان دریافتند که ترتیب وقوع این تغییرات در دو گروه یکسان نیست. Rui Pei، دیرینه شناس در موسسه دیرینه شناسی مهره داران و دیرینه انسان شناسی آکادمی علوم چین، که در این مطالعه شرکت نداشت، به Live Science گفت.

این یافته نشان می دهد که ریز رپتورها ویژگی هایی مشابه مراحل اولیه تکامل پرندگان واقعی به دست آورده اند، اما مسیر تکاملی متفاوتی را در پیش گرفته اند. این فرضیه را تایید می کند که پرواز بال زدن به طور مستقل در دایناسورها و پرندگان غیر پرنده تکامل یافته است.

مکانیسم دقیق پرواز در میکروراپتورها هنوز مشخص نشده است. اسکات هارتمن به Live Science گفت که این دایناسورها احتمالاً از ترکیبی از سر خوردن و بال زدن استفاده می کردند. اسکات هارتمن گفت:

من شک دارم که آنها بتوانند مانند سنجاب از درختی بالا بروند تا ارتفاع بگیرند، زیرا اندام جلویی آنها دامنه حرکتی لازم را نداشت. با این حال، شاید آنها می توانستند از تپه ها یا صخره ها به پایین بپرند.

هارتمن احتمال دیگری را نیز مطرح کرد و گفت که بال‌های این حیوانات ممکن است کاربردهایی غیر از پرواز داشته باشند. برای مثال، آنها ممکن است به گرم نگه داشتن تخم‌ها کمک کنند یا سلامت حیوان را برای جذب جفت نشان دهند.

نویسندگان این مطالعه به این نتیجه رسیدند که فشارهای مختلف انتخاب احتمالاً باعث تشکیل صفات مربوط به پرواز در هر یک از این دودمان می شود. این مطالعه راه را برای تحقیقات بیشتر و گردآوری شواهد جدید هموار می‌کند تا مشخص شود که چنین الگوی رشدی در میان دایناسورهای پرنده‌مانند چقدر گسترده بود و چگونه دایناسورها برای تسلط بر آسمان زمین ماقبل تاریخ ده‌ها میلیون سال بعد تکامل یافتند.