یاسمن بلواردی; گروه کشاورزی: بر اساس آخرین ارزیابی های سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو)، بازار جهانی روغن زیتون و زیتون در فصل 2024/25 پس از کاهش تولید به دلیل خشکسالی با بهبود عرضه مواجه شده است. در گزارش “چشم انداز غذا”، فائو پیش بینی کرده است که تولید جهانی روغن زیتون در فصل 2025/26 تقریباً در سطح سال قبل باقی می ماند و مصرف و تجارت جهانی همچنان رو به افزایش است.
از سوی دیگر، از نظر تولید، گزارش فائو حاکی از آن است که در بین تولیدکنندگان، اسپانیا همچنان جایگاه مهمی در بازار جهانی دارد و بارندگی خوب تونس در فصل 2025/26، امکان تولید بیش از 400 هزار تن روغن زیتون را ایجاد کرده است. سطحی که می تواند تونس را به دومین تولیدکننده بزرگ جهان تبدیل کند.
ایران نیز یکی از تولیدکنندگان این محصول محسوب می شود و تولیدکنندگان این محصول همواره در مسیر تولید و بازار با اگرها و اگرهای زیادی مواجه هستند. در همین راستا خبرنگار بازار گفت وگویی با جواد میرعرب رازی مدیر طرح زیتون وزارت جهاد کشاورزی داشته است که در ادامه می خوانید.
*با توجه به شرایط تولید زیتون در کشور، وضعیت تولید امسال را نسبت به سال گذشته چگونه ارزیابی می کنید؟؟
با توجه به شرایط جوی در زمستان سال گذشته و بهار سال جاری پیش بینی می شود حدود 130 هزار تن میوه زیتون از باغات کل کشور برداشت شود.
* با توجه به کاهش بارندگی و خشکسالی، چه راهکارهایی را برای حفظ تولید زیتون در سال های کم آب در اولویت قرار داده اید؟ از دیدگاه شما آیا توسعه آبیاری نوین می تواند به افزایش بهره وری باغات کمک کند یا خیر؟
شایان ذکر است با توجه به نیازهای اکولوژیکی درخت زیتون، تامین آب مورد نیاز در مواقع بحرانی برای افزایش کیفیت و کمیت محصول نهایی توصیه می شود. بنابراین با توجه به مقاومت درخت زیتون در شرایط کم آبی، توسعه آبیاری زیرسطحی مدرن نه تنها بهره وری آب را افزایش می دهد، بلکه باعث صرفه جویی قابل توجهی در مصرف آب می شود.
با با توجه به اینکه میانگین عملکرد باغات زیتون در کشور همچنان حدود 2 تن در هکتار است، مهمترین برنامه وزارت جهاد برای افزایش عملکرد باغات موجود چیست؟ آیا در سال های آینده تمرکز بیشتر بر روی اصلاح باغات و افزایش بهره وری خواهد بود یا توسعه سطح زیر کشت؟
یکی از پروژه های پروژه زیتون اصلاح باغات برای افزایش بهره وری و عملکرد باغات زیتون است. اما با توجه به اینکه پروژه مذکور طرحی الگو و مشارکتی است، لازم است باغداران به وظیفه خود عمل کنند.
در صورت عملیاتی شدن این طرح می توان عملکرد باغ های موجود و سنتی را تا 5 تن در هکتار افزایش داد.
*وزارت جهاد کشاورزی همواره از افزایش تولید روغن زیتون و کاهش وابستگی به واردات صحبت می کند. اما چرا با وجود توسعه باغات، تولید روغن زیتون همچنان با نیاز داخلی کشور فاصله دارد؟ به نظر شما مشکل اصلی کمبود میوه است یا فرآوری و استخراج ضعیف روغن؟
مسئله اصلی میزان تولید میوه زیتون است. البته هنوز در برنامه های مورد نظر به سطح مورد انتظار نرسیده ایم. در صورت تامین اعتبار در سطح برنامه های اعلام شده قطعا به موضوع خودکفایی در تولید روغن زیتون مورد نیاز و تامین بخشی از روغن خوراکی خواهیم رسید. همچنین ذکر این نکته ضروری است که در چند سال اخیر تولید داخلی روغن زیتون کافی بوده است.
*آیا ظرفیت صنایع تبدیلی و روغن گیری کشور متناسب با میزان تولید زیتون توسعه یافته است؟
در حال حاضر ظرفیت واحدهای فرآوری موجود بیش از میزان تولید محصول است. بنابراین نیازی به توسعه واحد پردازش جدید نیست. در تلاش هستیم تا واحدهای موجود را به روز کنیم تا کیفیت محصول نهایی افزایش یابد.
* سخنرانی پایانی…
توصیه می کنم افراد جامعه از روغن زیتون مرغوب تولید داخل در سبد غذایی خود استفاده کنند.
بازار جهانی روغن زیتون در مسیر رشد مصرف و تجارت قرار دارد
لازم به ذکر است که بر اساس آخرین آمار شورای بین المللی زیتون (IOC)، تولید جهانی روغن زیتون در فصل 2024/25 با رشد 38 درصدی نسبت به فصل قبل به 3.57 میلیون تن رسیده است. برای فصل 2025/26، تولید جهانی 3.44 میلیون تن برآورد شده است که حدود 4 درصد کمتر از فصل قبل است.
بر اساس داده های آماری ارائه شده توسط فائو، مصرف جهانی روغن زیتون در فصل 2024/25 با 15.3 درصد افزایش به حدود 3.215 میلیون تن و برای فصل 2025/26 حدود 3.248 میلیون تن پیش بینی شده است.
این در حالی است که بر اساس داده های آماری ارائه شده از سوی فائو، مصرف جهانی روغن زیتون در فصل 2024/25 با 15.3 درصد افزایش به حدود 3.215 میلیون تن و برای فصل 2025/26 حدود 3.248 میلیون تن پیش بینی شده است. این میزان نسبت به فصل قبل حدود یک درصد افزایش نشان می دهد.
شایان ذکر است که این داده ها همچنین نشان می دهد که اسپانیا همچنان بزرگترین تولید کننده جهان است و تولید این کشور در فصل 2024/25 بالغ بر 1.419 میلیون تن برآورد شده است که رشد 66 درصدی داشته است.
عماره همچنین می گوید پس از اسپانیا، ترکیه با حدود 505 هزار تن در رتبه دوم و پس از تونس با 340 هزار تن قرار دارد. بر اساس آمار منتشر شده، تولید ترکیه در این فصل 135 درصد و تونس 55 درصد افزایش یافته است.
از سوی دیگر، فائو اخیرا در آخرین گزارش خود اعلام کرده است که کاهش قیمت جهانی روغن زیتون پس از جهش های ناشی از خشکسالی به احیای مصرف کمک کرده و تجارت جهانی روغن زیتون می تواند در فصل پیش رو به رکورد تاریخی برسد.
گفتگو در مورد این post