پشت تورم منفی افغانستان چیست؟ / خوب یا بد؟!

در گزارش بانک جهانی گفته شده که این تورم ناشی از کاهش ناگهانی قیمت خوراکی ها 15.1 درصد و غیرخوراکی ها 4.8 درصد بوده است.

این نوع کاهش زمانی اتفاق می افتد که محصول در بازار موجود باشد، اما مردم توانایی خرید آن را ندارند. تورم منفی هشداری برای اقتصاد یک کشور است و نتیجه آن فروپاشی اقتصاد آن کشور خواهد بود.

بانک جهانی در گزارش خود اضافه کرد که اگرچه کاهش قیمت مواد ممکن است در کوتاه مدت برای خانواده‌های آسیب‌پذیر آرامش‌بخش باشد، اما به گفته این بانک، این وضعیت می‌تواند آسیب‌های اقتصادی بزرگی را به همراه داشته باشد.

بر اساس گزارش بانک جهانی، تورم منفی در بلندمدت می تواند خرید مصرف کننده را به تاخیر بیاندازد، سرمایه گذاری تجار را کاهش دهد و رشد اقتصادی را متوقف کند. از سوی دیگر برخی موارد از دیدگاه گزارش جدید بانک جهانی مثبت ارزیابی شده است.

با توجه به افزایش صادرات میوه، آجیل و خشکبار، صادرات مواد غذایی هفت درصد افزایش یافته است. صادرات مواد غذایی به هند در مقایسه با کاهش 18 درصدی صادرات به پاکستان 22 درصد افزایش یافته است.

بر اساس این گزارش، جمع آوری عواید افغانستان به 189 میلیارد افغانی رسید که دو درصد کمتر از هدف گذاری شده بود، اما نسبت به سال مالی قبل 5.6 درصد افزایش داشت. این کسری عمدتا ناشی از مالیات مرزی است که علیرغم افزایش 22 درصدی واردات تنها 1 درصد افزایش داشته است. بر اساس این گزارش، بهبود ارزش پول افغانی، کاهش تعرفه برخی اقلام خوراکی و کاهش مالیات بر اقلام تولیدی در این افزایش اندک نقش داشته است.

بانک جهانی به صادرات افغانستان نیز اشاره کرده است که نسبت به جنوری سال گذشته پنج درصد کاهش یافته و به 140.5 میلیون دالر رسیده است. در حالی که سال گذشته این رقم 148.1 میلیون دلار بود.

بر اساس این گزارش، واردات افغانستان نسبت به ژانویه سال گذشته 37 درصد افزایش داشته است. در حالی که در ماه ژانویه سال گذشته 600 میلیون دلار بود، در ژانویه 2024 به 830 میلیون دلار رسید و باعث افزایش کسری تراز تجاری افغانستان شده است.

بانک جهانی مجموع واردات سالانه افغانستان را 5.5 میلیارد دلار تخمین زده است که به گفته این بانک، کسری تراز تجاری 3.5 میلیارد دلاری را نشان می دهد.

در گزارش بانک جهانی به ارزش پول افغانی در برابر ارزهای خارجی نیز اشاره شده و افزوده شده است که ارزش پول افغانی در 18 ماه گذشته به دلیل تزریق حدود دو میلیارد دالر کمک بین المللی افزایش یافته است.

بر اساس گزارش بانک جهانی، عواید افغانستان کمتر از میزان تعیین شده توسط دولت طالبان است. بر اساس این گزارش، در ۱۱ ماه سال مالی گذشته یعنی از حوت ۱۳۹۲ تا فبروری ۲۰۲۴، در مجموع ۱۸۹ میلیارد افغانی جمع آوری شده که دو درصد کمتر از هدف تعیین شده بوده است.

منابع: بانک جهانی، خبرگزاری طلوع، ریاست احصائیه و اطلاعات ملی (اداره احصائیه ملی) افغانستان.