پانزدهمین پرتاب Starship; اسپیس ایکس در آستانه اولین بازگشت کامل از مدار زمین

SpaceX پانزدهمین ماموریت آزمایشی Starship را با هدف بازگرداندن فضاپیما از مدار زمین به همان برج پرتاب در Starbase در جنوب تگزاس انجام داد.

گزارش کردن سرویس هوافضای تکناکموفقیت این آزمایش می تواند گام مهمی در طرح ایلان ماسک برای ساخت یک سیستم موشکی کاملاً قابل استفاده مجدد باشد.

این کشتی فضایی از دو قسمت اصلی تشکیل شده است که شامل تقویت کننده فوق سنگین در پایین و فضاپیمای باری و مسافری در بالا می باشد. این مجموعه با ارتفاعی معادل یک ساختمان 40 طبقه از تاسیسات اسپیس ایکس در نزدیکی براونزویل و خلیج مکزیک به فضا پرتاب شد. بخش بالایی بدون سرنشین بود و محموله ای از ماهواره های اینترنتی Starlink را حمل می کرد.

اسپیس ایکس اعلام کرد که بخش بالایی حدود 27 دقیقه پس از پرتاب به مدار زمین رسیده است. همچنین این شرکت توانست در دو ساعت ابتدایی ماموریت تمامی 26 ماهواره استارلینک را با موفقیت در مدار قرار دهد. با وجود این تلاش برای بازیابی بوستر فوق سنگین طبق برنامه پیش نرفت و یکی از اهداف مهم این پرواز محقق نشد.

مطالب مرتبط: تایوان از موشک جدید مافوق صوت رونمایی کرد

انفجار تقویت کننده فوق سنگین در راه بازگشت

اسپیس ایکس قصد داشت پس از جداسازی دو بخش از موشک استارشیپ، Super Heavy Booster را به برج پرتاب بازگرداند. طبق این طرح، بازوهای مکانیکی عظیم برجک که به «چاپستیکز» معروف هستند، قرار بود با نزدیک شدن به محل پرتاب، تقویت کننده را در هوا بگیرند. این روش امکان بازیابی موشک را بدون نیاز به فرود در پایگاه های مستقل فراهم می کند.

اما Super Heavy دقایقی پس از پرتاب از مسیر بازگشت مورد انتظار منحرف شد و به سمت خلیج مکزیک حرکت کرد. تقویت کننده قبل از انفجار برای مدت کوتاهی در نزدیکی سطح آب معلق بود. در زمان انتشار گزارش رویترز، علت انحراف و انفجار مشخص نبود. به همین دلیل، چهارمین تلاش SpaceX برای گرفتن بوستر با بازوهای برجک شکست خورد.

این شرکت پیش از این در سه پرواز آزمایشی موفق به بازیابی فوق سنگین با این سیستم شده بود. آخرین موفقیت در این زمینه به مارس 2025 برمی گردد. فناوری ضبط تقویت کننده بخشی از تلاش اسپیس ایکس برای کاهش هزینه پرتاب و آماده سازی سریعتر تجهیزات برای ماموریت های آینده است.

اسپیس ایکس تجربه گسترده ای در استفاده مجدد از تقویت کننده ها با موشک فالکون 9 دارد. بوسترهای فالکون 9 معمولاً پس از اتمام ماموریت بر روی سکوهای جداگانه زمینی یا شناورهای مستقر در دریا فرود می آیند. چیزی که در مورد برنامه Starship متفاوت است این است که این شرکت می خواهد هر دو بخش بزرگ موشک را در محل پرتاب بازیابی و دوباره استفاده کند.

علیرغم شکست در بازیابی Super Heavy، قسمت بالایی سفینه فضایی به کار خود در مدار ادامه داد. کنترل‌کنندگان مأموریت امیدوار بودند که عملیات بازگشت این بخش، مهم‌ترین آزمایش باقی‌مانده از پانزدهمین پرواز، طبق برنامه‌ریزی انجام شود.

مطالب مرتبط: اسپیس ایکس با استفاده مجدد از موشک های استارشیپ هزینه ها را کاهش می دهد

برنامه اولین بازگشت کشتی فضایی به برج پرتاب

طبق برنامه اسپیس ایکس، قسمت بالایی استارشیپ باید پس از گذراندن حدود 22 ساعت در فضا و تکمیل 14 گردش در روز شنبه 14 نوامبر وارد جو شود. سپس فضاپیما به Starbase برمی گردد و در مرحله آخر با روشن کردن موتورها سرعت خود را کاهش می دهد.

در آخرین لحظه، سفینه فضایی باید در یک موقعیت کنترل شده بالای محل پرتاب قرار گیرد تا دو بازوی رباتیک بدنه آن را بگیرند. این اولین تلاش برای فرود قسمت بالایی با استفاده از سیستم برج است. تکمیل موفقیت آمیز چنین عملیاتی می تواند نشان دهنده اولین بازگشت یک فضاپیمای پرتاب عمودی از مدار زمین به نقطه شروع دقیق سفر باشد.

این ماموریت پانزدهمین آزمایش Starship از سال 2023 و دومین پروازی است که محموله ای از ماهواره های عملیاتی Starlink را به مدار می رساند. انتقال موفقیت آمیز 26 ماهواره، علاوه بر آزمایش موشک در شرایط واقعی، از نظر اقتصادی نیز برای تجارت اینترنتی ماهواره ای اسپیس ایکس مهم است.

در پرواز قبلی در سپتامبر 2026، Starship برای اولین بار با محموله ماهواره ای به مدار زمین رسید. با این حال، تعدادی از موتورهای موشک در طول پرواز از کار افتادند. این ماموریت قرار بود 10 ساعت طول بکشد اما پس از حدود سه ساعت به پایان رسید. قسمت بالایی ابتدا به سلامت در اقیانوس آرام فرود آمد و سپس آتش گرفت.

ایلان ماسک قصد دارد با افزایش تعداد پرتاب ها، Starship را به سیستمی مناسب برای ماموریت های مکرر تبدیل کند. او گفته است که انتظار دارد اسپیس ایکس تا نیمه اول سال 2027 به هدف یک پرتاب استارشیپ در هفته برسد. این ظرفیت برای گسترش شبکه استارلینک و انجام پروژه های فضایی آینده این شرکت مهم است.

همچنین اسپیس ایکس موشک استارشیپ را ابزاری کلیدی برای استقرار مراکز پردازش داده های هوش مصنوعی در مدار زمین می داند. این مجموعه که Starmind نام دارد، قرار است بخشی از برنامه این شرکت برای گسترش زیرساخت های فناوری خود در فضا باشد. در نتیجه موفقیت Starship به حمل محموله فضایی محدود نمی شود.

مطالب مرتبط: تست واقعی نسخه جدید V3 موشک استارشیپ + تصویر

نقش کشتی ستاره ای در ماموریت های ماه ناسا

از سال 2021، پس از انتخاب Starship به عنوان فرودگر ماه برنامه Artemis، ناسا حدود 3.2 میلیارد دلار به توسعه آن کمک کرده است. اسپیس ایکس نیز حداقل 15 میلیارد دلار از سرمایه خود را برای این پروژه هزینه کرده است. این میزان سرمایه گذاری اهمیت فنی و اقتصادی موفقیت آزمایش های Starship را نشان می دهد.

ناسا و اسپیس ایکس امیدوارند تا سال 2028 فضانوردان را بر روی ماه فرود آورند. با این حال، تحلیلگران و مهندسان صنعت فضایی معتقدند که چندین هدف آزمایشی مهم باقی مانده است که ممکن است برنامه ماموریت های ماه را به تاخیر بیندازد.

یکی از دشوارترین مراحل انتقال سوخت بین فضاپیمای سوخت‌رسان استارشیپ در مدار زمین است. این فرآیند برای تامین سوخت کافی و رساندن سفینه فضایی از مدار زمین به ماه ضروری است. اسپیس ایکس باید قبل از انجام ماموریت های سرنشین دار توانایی انجام چنین عملیات پیچیده ای را نشان دهد.

همراه با SpaceX، شرکت جف بزوس Blue Origin نیز در حال توسعه یک ماه نورد به نام Blue Moon برای برنامه Artemis است. طبق برنامه اعلام شده، Blue Moon قرار است در سال 2027 به همراه Starship و کپسول Orion ناسا در ماموریت Artemis 3 حضور داشته باشد.

آرتمیس 3 قرار است آزمایشی برای اتصال فضاپیماها به یکدیگر در مدار زمین باشد. ناسا قصد دارد با مأموریت آرتمیس 4، فرودهای بعدی انسان را روی ماه راه اندازی کند. در این میان، نتیجه تلاش برای بازگرداندن قسمت بالایی کشتی فضایی به برج پرتاب یکی از شاخص های مهم پیشرفت تکنولوژی مورد نیاز این برنامه خواهد بود.

آخرین مورد: نابودی 99 درصد از ماهواره ها تنها با یک انفجار هسته ای در فضا