اقتصاد ایرانی: فاصله دستمزد و مخارج زندگی در سال 1405 به حدی رسید که دستمزد روزانه یک کارگر با وجود 8 ساعت کار، حتی از قیمت یک شانه تخم مرغ هم کمتر است.
اقتصاد ایران:
به گفته نمایندگان کارگری، در حالی که دستمزد روزانه 554 هزار تومان تعیین شده است، قیمت یک شانه تخم مرغ به حدود 620 هزار تومان رسیده است و این فاصله حکایت از تشدید پدیده «کارگران فقیر» و نیاز به ترمیم فوری دستمزدها دارد.
با تغییرات گسترده در قدرت خرید 1405، تضاد بین درآمد کارگران و هزینه های زندگی بیش از پیش احساس می شود. در حالی که روایات اداری در مورد تجدید نظر دستمزدها تردید ایجاد کرده است، واقعیت های بازار نشان می دهد که شکاف بین دستمزدهای فعلی و قیمت کالاهای اساسی، دسترسی بخش بزرگی از «شاغلان» را برای دستیابی به نیازهای اساسی دشوار کرده است.
حمیدرضا امامقلی تبار، بازرس مجمع عالی نمایندگان کارگری با اشاره به اولین جلسه شورای عالی کار در شهریورماه، خاطرنشان کرد: دستور کار این جلسه بر روی موضوعات اداری و فنی است. وی افزود: در شرایطی که جامعه کارگری با فشار معیشتی مواجه است، امید است اولویت های این جلسات از مسائل اداری به نیازهای حیاتی و ترمیم دستمزد تغییر یابد.
تعارض دستمزد با قیمت کالاهای اساسی
یکی از چالش برانگیزترین بخش های شرایط کنونی، مقایسه دستمزد مصوب با قیمت کالاهاست. با توجه به اینکه دستمزد روزانه یک کارگر (8 ساعت) 554 هزار تومان تعیین شده است، اما قیمت شانه تخم مرغ در بازار به 620 هزار تومان رسیده و با نوسانات احتمالی، این رقم افزایش خواهد یافت. این وضعیت به این معناست که دستمزد یک روز برای تامین حتی یک کالای اساسی کافی نیست.
امام قلی تبار در تحلیل این وضعیت گفت: وجود کالا در قفسه فروشگاه ها به تنهایی ملاک امنیت غذایی نیست. بلکه دسترسی واقعی مردم به کالاها به قدرت خرید آنها بستگی دارد. وقتی قیمت اقلام ضروری از دستمزد روزانه بیشتر شود، تعادل بازار دیگر به معنای دسترسی برای اقشار آسیب پذیر نیست.
پدیده «کارگران فقیر» و درگیری ریال و دلار
محسن باقری در تحلیل ریشه های این بحران به تناقض «دستمزد ریالی» و «هزینه دلار» اشاره کرد و گفت: بسیاری از هزینه های زندگی متاثر از نرخ ارز است، اما دستمزد کارگران بر اساس ریال تعیین می شود. وی افزود: این درگیری منجر به گسترش پدیده “کارگران فقیر” شده است. افرادی که با وجود اشتغال و بیمه در تامین کالاهای اساسی با مشکل مواجه هستند.
وی تاکید کرد: اجناس در بازار موجود است اما به دلیل کاهش شدید قدرت خرید این اقلام از دسترس بسیاری از خانواده ها خارج شده و تلاش برای تامین حداقل معیشت به شدت سخت شده است.
بررسی سود شرکت ها و اثرات تورم
باقری در خصوص ادعای ضرر و زیان کارفرمایان خاطرنشان کرد: افزایش قیمت تمام شده تولید لزوماً به معنای ضرر تولیدکننده نیست، زیرا این هزینه ها معمولاً به قیمت نهایی محصول منتقل می شود. وی پیشنهاد کرد سازوکاری برای بررسی درآمد و سود واقعی بنگاه های اقتصادی ایجاد شود تا مشخص شود چه مقدار از هزینه ها به تولیدکننده تحمیل شده و چه میزان به مصرف کننده منتقل شده است.
وی همچنین خاطرنشان کرد: افزایش قیمت دلار به بالای 220 هزار تومان و تغییر قیمت بنزین در شهریور موج جدیدی از گرانی را به وجود آورده که بر قیمت کالاهای اساسی مانند نان بربری نیز تاثیر گذاشته است.
نیاز به تغییر رویکردهای اداری به اقدامات عملی* نگاهی به داده ها نشان می دهد که جامعه کارگری با «بحران دسترسی» مواجه است. تعارض دستمزد ثابت ابتدای سال با هزینه های متغیر روزانه (متأثر از دلار و بنزین)، باعث می شود قدرت خرید کارگران به مرور زمان کاهش یابد. در این شرایط اشتغال به تنهایی تضمینی برای عبور از خط فقر نیست و نیاز به بازنگری مستمر دستمزدها احساس می شود.
در پایان نمایندگان کارگری سه خواسته اصلی را مطرح کردند: 1. تشکیل جلسه فوق العاده شورای عالی کار برای بررسی دستمزدها متناسب با تورم. 2. تحقق سبد معیشتی شامل هزینه های مسکن و درمان. 3. تفکیک واضح وظایف حمایتی دولت از وظیفه کارفرما برای پرداخت دستمزد پایه.
در نهایت آنچه از لایه های مختلف این وضعیت برمی آید این است که جامعه کارگری نیازمند اقدامات عملی و سریع است. وقتی دستمزد روزانه با قیمت کالاهای اساسی فاصله دارد، بحث «نرخ افزایش» نیست، بلکه بحث «تامین حداقل معیشت» مطرح است. اگر اولویت های شورای عالی کار به سمت «ترمیم فوری دستمزد» و ایجاد سازوکار همگام سازی درآمدها با تورم تغییر نکند، فشار معیشتی بر لایه های پایین جامعه افزایش می یابد. نجات «کارگران فقیر» از این وضعیت تنها با نگاهی واقع بینانه به سبد معیشت و پذیرش این واقعیت امکان پذیر است که دستمزدهای مصوب در برابر تورم کنونی توانایی رفع نیازهای جاری را از دست داده است.

















گفتگو در مورد این post