شوک قبوض گاز/ چرا قبوض گاز برخی از مشترکان سر به فلک می کشد؟

اقتصاد ایران:

افزایش مبلغ قبض گاز برخی از مشترکان در ماه های سرد سال بیش از هر چیزی به میزان و نوع مصرف آنها مربوط می شود. از ساختمان های بدون عایق بندی مناسب و تجهیزات پرکاربرد گرفته تا استفاده از امکاناتی مانند استخر، جکوزی و سایر کاربری های نامتعارف.

مصرف گاز در ایران طی سال های گذشته به سطحی فراتر از ظرفیت های تولید و ملاحظات ملی رسیده است. برآوردها نشان می دهد که مصرف سرانه گاز در کشور بیش از 6 برابر میانگین جهانی است. موضوعی که در فصل سرد سال فشار قابل توجهی بر شبکه گازرسانی وارد می کند و بدون ایجاد ارزش اقتصادی متناسب، بخش مهمی از منابع انرژی کشور را مصرف می کند.

آمارهای رسمی نیز حاکی از آن است که حدود 22 درصد از انرژی تولید شده در کشور در مرحله مصرف نهایی هدر می رود. این موضوع باعث شده است که سیاست گذاری در حوزه انرژی دیگر تنها معطوف به افزایش تولید نباشد و مدیریت مصرف و بهینه سازی انرژی نیز در اولویت قرار گیرد.

بر اساس وظایف برنامه هفتم، تا پایان این برنامه باید روزانه معادل 200 میلیون مترمکعب گاز از مسیر بهینه سازی مصرف به چرخه ارزش بازگردانده شود. دستیابی به این هدف مستلزم سرمایه گذاری، مشارکت بخش خصوصی و اجرای طرح های مدیریت مصرف گسترده است.

مصرف داخلی سهم صنایع از گاز را تعیین می کند

اهمیت مدیریت مصرف در بخش خانوار زمانی آشکارتر می شود که بدانیم میزان گاز قابل تخصیص به صنایع و نیروگاه ها ارتباط مستقیمی با مصرف خانوار دارد.

با کاهش مصرف گاز خانگی به ویژه در روزهای پیک، امکان گازرسانی بیشتر به صنایع و نیروگاه ها فراهم می شود و فشار وارد بر شبکه نیز کاهش می یابد.

تعرفه گاز از 12 پله به 4 پله افزایش یافت

شرکت ملی گاز ایران در ادامه سیاست های مدیریت مصرف و با هدف اصلاح الگوی مصرف و افزایش عدالت در استفاده از منابع انرژی، سامانه تعرفه چهارگانه گاز طبیعی را اجرا کرده است.

این سامانه بر اساس میزان مصرف در هر شهر طراحی شده است و قرار است علاوه بر ساده سازی ساختار تعرفه، مشترکان پرمصرف را به کاهش مصرف ترغیب کند.

در نظام جدید تعرفه ای که با تصویب هیات وزیران اجرا شد، تعداد پله های مصرف از 12 پله به چهار پله کاهش یافته است.

در روش قبلی پنج اقلیم آب و هوایی مبنای تعیین سقف مصرف بود اما در روش جدید میزان مصرف هر مشترک با میانگین تجمعی مصرف مشترکان همان شهر مقایسه می شود.

بر این اساس بخشی از مصرف که کمتر از 50 درصد میانگین انباشتی مصرف مشترکان شهر است در گام اول قرار می گیرد.

مصرف بیش از 50 تا 75 درصد میانگین ذکر شده در گام دوم محاسبه می شود و حد گام سوم 95 درصد میانگین انباشتی مصرف شهر است.

مشترکانی که مصرف آنها بیش از 95 درصد میانگین مصرف شهرشان باشد در پله چهارم و در گروه مشترکین بسیار پرمصرف قرار می گیرند.

به این ترتیب مبنای ارزیابی مصرف از پنج اقلیم اقلیمی به حدود 1300 اقلیم شهری تغییر کرده است. تغییری که با هدف نزدیک کردن تعرفه ها به شرایط واقعی مصرف در هر شهر صورت گرفت.

چند درصد از مشترکین کاربران سنگین هستند؟

بررسی ها نشان می دهد که حدود 70 درصد از مشترکان گاز کشور در گام اول قرار دارند و در گروه مصرف کنندگان خوب دسته بندی می شوند.

حدود 18 درصد از مشترکان در گام دوم و در محدوده مصرف متوسط ​​قرار دارند.

کمتر از 10 درصد مشترکان در گام سوم و در گروه مصرف کنندگان سنگین قرار دارند و سهم مصرف کنندگان سوء استفاده یا بسیار سنگین در گام چهارم کمتر از 2 درصد از کل مشترکان کشور است.

ثبت قبوض یک میلیارد تومانی گاز

یکی از نکات قابل توجه در بررسی مصرف مشترکین پرمصرف، ثبت قبوض با مبالغ بسیار بالا می باشد.

سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران اخیرا اعلام کرده است که در برخی موارد استفاده های لوکس و نامتعارف دلیل اصلی افزایش قیمت گاز بوده است.

به گفته وی، سال گذشته در برخی مناطق تهران قبوض یک میلیارد تومانی ثبت شد که مربوط به واحدهای دارای استخر سرپوشیده و روباز و سایر کاربری های غیر متعارف بود.

اجرای سیاست های پیشگیرانه و اقدامات اصلاحی نیز باعث شده است که برخی از مشتریان پرمصرف تجهیزات خود را اصلاح کرده و مصرف خود را کاهش دهند.

در این راستا برخی تجهیزات پرمصرف از جمله چیلرهای جذبی نیز بررسی و اصلاح شده است.

چرا قبض گاز برخی از مشترکان سنگین می شود؟

بررسی عوامل افزایش مصرف گاز نشان می دهد که فعالیت مشاغل خانگی، کاربری های لوکس مانند میز آتش نشانی، استخر و جکوزی، توسعه ساختمان، تغییرات غیرمجاز در شبکه لوله کشی و رعایت نکردن اصول بهینه سازی انرژی از مهمترین دلایل افزایش مصرف است.

عایق کاری نامناسب ساختمان یکی دیگر از عواملی است که می تواند مصرف گاز را به میزان قابل توجهی افزایش دهد.

بر این اساس تفاوت میزان قبوض گاز بیش از هر عامل دیگری به حجم و نوع مصرف مشترک مربوط می شود و خانوارهایی که در گروه پرمصرف یا بسیار پرمصرف قرار می گیرند، بیشتر پرداخت خواهند کرد.

در مجموع کاهش مصرف غیرضروری و غیرمتعارف در بخش خانگی می تواند علاوه بر کاهش فشار وارده بر شبکه گازرسانی، امکان تخصیص منابع بیشتر به صنایع و نیروگاه ها را فراهم کند. موضوعی که در نهایت می تواند منجر به کاهش عدم تعادل انرژی و استفاده موثرتر از منابع گازی کشور شود.