اقتصاد ایرانی: معاون اسبق بانک مرکزی با تاکید بر اینکه نرخ فعلی ارز با توان اقتصادی ایران سازگار نیست، گفت: با 270 هزار تومان تامین مواد اولیه و کالاهای واسطه ای برای بسیاری از صنایع صرفه اقتصادی ندارد.
اقتصاد ایران:
کمال سیدعلی نیز اولویت بندی تخصیص ارز در شرایط جنگی را ضروری دانست و با اشاره به استقبال محدود از طرح فروش 10 هزار دلاری با کارت ملی در روزهای نخست اجرای آن، بر لزوم انتشار آمار دقیق این طرح تاکید کرد.
محدودیت منابع ارزی، تشدید تحریم ها و شرایط جنگی، سیاست گذار را با ضرورت بازنگری در اولویت های تخصیص ارز مواجه کرده است. در شرایطی که اختلاف نرخ ارز با بازار آزاد به حدود 100 هزار تومان رسیده است، افزایش قیمت تمام شده واردات، تامین نیازهای تولیدی و تجاری را با مشکل مواجه کرده است. کمال سیدعلی، معاون سابق بانک مرکزی در گفت و گو با خبرآنلاین معتقد است: علاوه بر اولویت بندی واردات، نرخ ارز باید متناسب با ظرفیت اقتصاد ایران باشد و مدیریت بازار بدون هماهنگی نهادهای اقتصادی امکان پذیر نیست.
سیدعلی با اشاره به تحریم ها، محاصره دریایی و محدودیت منابع ارزی می گوید: تامین کالاهای اساسی، دارو و نیازهای حیاتی کشور باید در اولویت قرار گیرد. به گفته وی، این سیاست به معنای توقف واردات کالاهای دیگر نیست، بلکه هدف آن تخصیص منابع محدود بر اساس اهمیت نیاز است.
معاون اسبق بانک مرکزی با یادآوری تجربه اولویت بندی 10 ارز در سال های گذشته تاکید می کند: وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت جهاد کشاورزی و سایر نهادهای مرتبط باید با هماهنگی بانک مرکزی برنامه واردات خود را با منابع موجود تنظیم کنند.
دلار ۲۷۰ هزار تومان با ظرفیت تولید همخوانی ندارد
سیدعلی نرخ فعلی ارز را فراتر از کشش اقتصاد ایران می داند و می گوید: مطمئن باشید با ارز 270 هزار تومانی تولید برای صنایع ما مقرون به صرفه نیست.
به گفته وی، بسیاری از صنایع برای ادامه فعالیت به مواد اولیه وارداتی و کالاهای واسطه ای نیاز دارند و افزایش نرخ ارز هزینه تامین این اقلام را افزایش می دهد. بنابراین نرخ ارز باید به حدی برسد که امکان واردات و فروش اقتصادی کالا در داخل کشور را فراهم کند.
وی با تاکید بر اینکه اصلاح بازار ارز لزوماً به معنای افزایش قیمت دلار نیست و با اشاره به کاهش نرخ ارز از حدود 105 هزار تومان به 80 هزار تومان در چند ماه گذشته، می گوید: در نهایت باید نرخ ارز کاهش یابد. به گفته وی، کاهش تنش ها نیز می تواند به بهبود شرایط بازار کمک کند.
نقش تورم و بازارهای موازی چیست؟
معاون اسبق بانک مرکزی با اشاره به افزایش قیمت ملک و رشد بیش از دو برابری بورس از اسفندماه تاکنون، معتقد است تغییرات بازار ارز باید در ارتباط با سایر بازارها و متغیرهای اقتصادی بررسی شود. اما به گفته وی، رشد قیمت در بازارهای موازی به این معنا نیست که دلار نیز باید به همین نسبت افزایش یابد. بانک مرکزی باید با ابزارهای خود به کاهش نوسانات و ایجاد تعادل کمک کند.
سیدعلی رابطه بین تورم و نرخ ارز را دو طرفه می داند; یعنی افزایش نرخ ارز بر قیمت ها و تورم نیز بر نرخ ارز تاثیر می گذارد. وی در عین حال نقدینگی را عامل اصلی تورم می داند و کسری بودجه و نوسان درآمدهای نفتی را از دیگر عوامل موثر بر اقتصاد می داند.
انتقاد از تخصیص منابع ارزی
سیدعلی با اشاره به خودروهای لوکس خارجی در نمایشگاه ها پرسش هایی را درباره نحوه استفاده از منابع ارزی کشور مطرح می کند. به گفته وی، حتی اگر این خودروها از ماه ها قبل وارد کشور شده باشد، واردات آنها نیز نیازمند منابع ارزی است. وی معتقد است در شرایط محدودیت منابع باید اولویت های واردات بازنگری شود تا تامین نیازهای ضروری و مواد اولیه تولید در اولویت قرار گیرد.
وی همچنین با استناد به برخی برآوردها می گوید که قاچاق کالا و خروج سرمایه در مجموع 35 درصد از منابع ارزی کشور در یک سال را تشکیل می دهد و کنترل این دو پدیده باید در دستور کار قرار گیرد.
فروش ۲میلیارد دلار؛ آمار هنوز مشخص نیست
معاون سابق بانک مرکزی درباره طرح فروش ارز با کارت ملی و سقف 10 هزار دلاری می گوید. به گفته وی، با وجود اعلام تخصیص دو میلیارد دلار برای این پروژه، هنوز مشخص نیست که چه میزان از این منابع تخصیص یافته و چه میزان فروخته شده است.
سیدعلی می گوید: در روز اول و دوم اجرای طرح فروش 10 هزار دلاری، ارز چندانی فروخته نشد. وی تاکید می کند که تا زمان انتشار آمار رسمی نمی توان قضاوت دقیقی در مورد میزان پذیرش یا آثار این سیاست داشت.
وی در عین حال معتقد است مداخله بانک مرکزی باید بیشتر معطوف به بازار حواله باشد. به گفته سیدعلی، فروش ارز علاوه بر پاسخگویی به بخشی از تقاضا، می تواند با جمع آوری ریالی از بازار، حرکت نقدینگی به سمت ارز و طلا را کاهش دهد.
لزوم هماهنگی با بانک مرکزی
سیدعلی در پایان با تاکید بر هماهنگی بیشتر نهادهای اقتصادی و بانک مرکزی با انتقاد از وضعیت موجود گفت: اکنون انگار بانک مرکزی شبیه پلیس راهنمایی و رانندگی شده است که وسط چهارراه ایستاده است اما هیچکس به حرف او توجهی نمی کند.
از دیدگاه وی، در شرایط جنگ و محدودیت منابع ارزی، اولویت بندی واردات، کنترل قاچاق و خروج سرمایه و هماهنگی نهادهای مسئول برای اجرای سیاست های ارزی از الزامات مدیریت بازار است.
گفتگو در مورد این post