به گفته بازار، بسته شدن تنگه هرمز و اختلال در مسیرهای سنتی صادرات نفت، عراق را به سمت استفاده از مسیر زمینی جایگزین برای انتقال نفت به بازارهای جهانی سوق داده است. مسیری که از جنوب عراق شروع می شود، از خاک سوریه می گذرد و به بندر بانیاس در ساحل دریای مدیترانه می رسد.
بر اساس اطلاعات منتشر شده، عراق انتقال نفت سنگین خود را از انبار توبا در نزدیکی بصره به بندر بانیاس سوریه با استفاده از هزاران کامیون تانکر آغاز کرده است. این مسیر به بغداد اجازه می دهد تا بخشی از صادرات نفت خود را بدون عبور از تنگه هرمز به بازارهای بین المللی برساند.
حمل روزانه 150 هزار بشکه نفت با هزاران کامیون
اجرای این عملیات توسط شرکت قطری “UCC Holding” به نمایندگی از شرکت بازاریابی نفت عراق (SOMO) انجام می شود. در حال حاضر حدود 6000 کامیون در این پروژه مورد استفاده قرار می گیرد و برنامه ریزی برای افزایش تعداد آنها به 10000 دستگاه وجود دارد.
حجم انتقال نفت از این مسیر بسته به تعداد کامیون های در حال کار، بین 120 تا 150 هزار بشکه در روز برآورد می شود. بر اساس آمارهای منتشر شده، از پنجم مهرماه تاکنون حدود یک میلیون و 600 هزار بشکه نفت در بندر بانیاس از این مسیر بارگیری شده است.
برآوردها نشان می دهد که برای انتقال این حجم نفت روزانه حدود 800 بار کامیون جابه جا می شود. هر کامیون ممکن است تا پنج روز طول بکشد تا سفر رفت و برگشت را تکمیل کند.
محموله های منتقل شده پس از رسیدن به بندر بانیاس به پالایشگاه های یونان، ایتالیا و ترکیه ارسال می شود.
38 دلار تخفیف نفت عراق برای دور زدن هرمز
استفاده از مسیر زمینی سوریه هزینه قابل توجهی برای عراق به همراه دارد. بر اساس اطلاعات منتشر شده نفت صادراتی عراق از این مسیر با تخفیفی حدود 38 دلار نسبت به قیمت پایه به فروش می رسد و شرکت مجری نیز هر بشکه حدود 12 دلار هزینه حمل دریافت می کند.
این تخفیف و هزینه بالای حمل و نقل نشان می دهد که بغداد برای حفظ جریان صادرات نفت خود مجبور به پذیرش هزینه های بیشتری است.
در ماه اکتبر، عراق نزدیک به 4.5 میلیون بشکه نفت در روز تولید کرد. بنابراین ظرفیت فعلی مسیر زمینی سوریه تنها بخش محدودی از تولید و صادرات این کشور را پوشش می دهد.
سوریه راهی جایگزین برای صادرات نفت عراق می شود
استفاده از مسیر سوریه به تلاش های عراق برای توسعه راه های جایگزین برای صادرات انرژی ادامه می دهد. پیش از این عراق انتقال نفت گرمایشی به بندر بانیاس را در دستور کار قرار داده بود و برنامه هایی برای توسعه صادرات نفت خام و نفتا از این مسیر مطرح شده بود.
همچنین احیای خط لوله تاریخی کرکوک – بانیاس با ظرفیت طراحی شده 300 هزار بشکه در روز به عنوان یکی از گزینه های بلندمدت برای کاهش وابستگی عراق به مسیرهای صادراتی خلیج فارس مطرح شده است.
در همین حال، عربستان سعودی از یک خط لوله برای انتقال نفت به دریای سرخ استفاده می کند و امارات نیز در حال توسعه ظرفیت خط لوله به بندر فجیره در دریای عمان است.
تفاوت عراق با این دو کشور این است که بغداد به جای تکیه بر زیرساخت های خط لوله آماده، مجبور به استفاده از ناوگان بزرگی از کامیون های نفتکش برای ایجاد مسیر جایگزین فعلی است.
تغییر جغرافیای صادرات نفت در سایه بحران هرمز
تحولات اخیر نشان می دهد که امنیت مسیرهای صادراتی به یکی از مهمترین ملاحظات کشورهای تولیدکننده نفت در منطقه تبدیل شده است. وابستگی شدید عراق به مسیرهای دریایی خلیج فارس و تنگه هرمز آسیب پذیری زیرساخت های صادراتی کشور را در بحران این آبراه آشکار کرده است.
اگرچه انتقال روزانه 120 تا 150 هزار بشکه نفت از مسیر سوریه در مقایسه با حجم تولید عراق رقم محدودی است، اما اهمیت این مسیر بیش از حجم فعلی صادرات آن است. زیرا ایجاد کریدور زمینی به سمت مدیترانه می تواند بخشی از وابستگی ساختاری عراق به تنگه هرمز را کاهش دهد.
به این ترتیب بحران تنگه هرمز نه تنها بر جریان صادرات نفت منطقه تاثیر گذاشته، بلکه وارد مرحله جدیدی از رقابت برای ایجاد مسیرهای جایگزین برای انتقال انرژی شده است.
گفتگو در مورد این post