دلار بالا قیمت خودرو را تمام کرد

اقتصاد ایران:

بازار خودرو در روزهای اخیر بار دیگر تصویری متفاوت از بازار ارز ارائه می دهد. دلار در جدول قیمت روز از 255 میلیون و 700 هزار تومان به 246 میلیون و 200 هزار تومان رسیده است. کاهشی معادل 9 میلیون و 500 هزار تومان یا حدود 3.7 درصد. اما این عقب نشینی در بازار خودرو منجر به کاهش عمومی قیمت ها نشد و در برخی از مدل ها جهت حرکت قیمت ها حتی در برابر دلار بود.

به عنوان مثال تارا V4 اتوماتیک با 90 میلیون تومان افزایش از 3 میلیون و 850 هزار تومان به 3 میلیون و 940 هزار تومان رسیده است. دنا پلاس توربو نیز با افزایش 160 میلیون تومانی از 3 میلیون و 760 هزار تومان به 3 میلیون و 920 هزار تومان رسید. پژو 207 اتوماتیک پانوراما نیز 80 میلیون تومان افزایش را به ثبت رساند و قیمت آن از 3.930 میلیون تومان به 4 میلیارد و 10 میلیون تومان رسیده است. به این ترتیب در حالی که دلار مسیر نزولی را در پیش گرفته است، تعدادی از خودروهای پرتقاضا در بازار با افزایش قیمت مواجه شده اند.

البته این روند به معنای افزایش قیمت همه خودروها نیست. در همین جدول ساینا اس تنها با 10 میلیون تومان افزایش قیمت از 1.690 میلیون تومان به 1.7 میلیارد تومان رسیده است. شاهین گات نیز با کاهش 100 میلیون تومانی از 3 میلیارد و 650 میلیون تومان به 3 میلیارد و 550 میلیون تومان رسید. فیدلیتی پرستیژ 80 میلیون تومان، لاماری ایما 50 میلیون تومان و KMC K5 50 میلیون تومان کاهش یافت. از سوی دیگر قیمت آریزو 6 GT، بنز C200 و تویوتا کمری لیمیتد در جدول تغییری نکرده است.

بنابراین تصویر بازار نه حکایت از افزایش یکپارچه قیمت ها و نه ریزش گسترده آنها دارد. موضوع اصلی ناهماهنگی قیمت خودرو با تغییرات نرخ ارز است. وضعیتی که در گزارش های قبلی از آن با عنوان «طلاق خودرو از دلار» یاد شده بود. هم اکنون نیز با وجود افت قیمت دلار، بخش مهمی از خودروهای مورد بررسی کاهش قیمتی را تجربه نکرده و برخی از مدل ها گران شده اند.

چرا کاهش قیمت دلار منجر به کاهش قیمت خودرو نمی شود؟

انتظار می رود در شرایط عادی کاهش نرخ ارز با کاهش انتظارات تورمی و کاهش هزینه جایگزینی بر قیمت خودرو تاثیر بگذارد. این رابطه در بازار خودروهای وارداتی و مونتاژی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. زیرا بخشی از هزینه تولید، واردات قطعات یا تامین خودرو به ارز بستگی دارد. این در حالی است که تاثیر دلار بر قیمت بازار خودرو لزوما فوری نیست و همیشه با همان شدت اتفاق نمی افتد. قیمت خودرو در بازار ایران علاوه بر نرخ ارز متاثر از انتظارات تورمی، محدودیت عرضه، سیاست های تجاری، وضعیت نقدینگی و رفتار فروشندگان نیز می باشد.

از طرف فروشنده، یک عامل مهم دیگر وجود دارد: نگرانی در مورد هزینه تعویض وسیله نقلیه. برای بخشی از مالکان، خودرو دیگر تنها یک وسیله حمل و نقل نیست و به دارایی تبدیل شده است که در کنار سایر دارایی هایی که می توان آن را حفظ کرد، ارزش گذاری می کند. وقتی تصمیم به فروش می گیرد، چنین مالکی فقط به این فکر نمی کند که امروز ماشینش چقدر ارزش دارد. او همچنین نگران این است که اگر چند روز یا چند هفته بعد نیاز به خرید خودروی دیگری داشت، آیا می تواند با پول حاصل از فروش همان مدل یا خودروی مشابه را بخرد یا خیر.

در این شرایط کاهش نرخ ارز به تنهایی برای تغییر رفتار فروشنده کافی نیست. اگر مالک معتقد است که کاهش قیمت دلار موقتی است یا در آینده قیمت ها دوباره افزایش می یابد، ممکن است ترجیح دهد فروش را به تعویق بیندازد. حتی اگر برای فروش عجله داشته باشد، لزوما حاضر نیست قیمت درخواستی خودرو را به اندازه دلار کاهش دهد. در نتیجه کاهش نرخ ارز لزوماً منجر به کاهش فوری قیمت های اعلام شده نمی شود.

این رفتار در بازاری که با رکود معاملاتی مواجه است اهمیت بیشتری می یابد. هنگامی که تعداد معاملات کم باشد، فروشندگان می توانند پیشنهادات خود را برای مدت طولانی تری حفظ کنند. حتی اگر خریداران با این قیمت ها موافق نباشند. به همین دلیل، ممکن است قیمت‌ها ثابت بماند یا افزایش یابد، اما این تغییرات لزوماً به معنای افزایش تقاضای واقعی یا معاملات بیشتر نیست.

رکود بازار لزوما به معنای کاهش قیمت نیست

یکی از تصورات رایج از رکود بازار خودرو این است که کاهش فروش باید به کاهش قیمت منجر شود. با این حال، این رابطه همیشه مستقیم نیست. رکود بیش از هر چیز نشان دهنده کاهش تمایل یا توانایی خریداران و فروشندگان برای انجام معاملات است. در چنین شرایطی ممکن است خریدار به دلیل محدودیت قدرت خرید، بازار را ترک کند و فروشنده نیز به دلیل ترس از افزایش مجدد قیمت، تمایلی به فروش نداشته باشد. نتیجه یک بازار زیر معامله است که در آن شکاف بین قیمت مورد انتظار خریدار و فروشنده می تواند برای مدت طولانی باقی بماند.

در بازار خودرو ایران نگاه سرمایه ای به خودرو نیز می تواند این وضعیت را تشدید کند. وقتی مالک خودرو را یکی از راه‌های حفظ ارزش ملک خود می‌داند، کاهش چند روزه دلار لزوماً به معنای تغییر دیدگاه او نیست. او ممکن است کاهش نرخ ارز را نوسانی کوتاه مدت بداند و معتقد باشد با بازگشت دلار به مسیر صعودی، قیمت خودرو دوباره افزایش خواهد یافت. این انتظار، حتی اگر در نهایت برآورده نشود، می تواند بر تصمیم فعلی او برای فروش تأثیر بگذارد.

البته نمی توان رفتار همه فروشندگان را یکسان دانست. برخی از مالکان به پول نقد نیاز دارند و ممکن است قیمت را کاهش دهند تا سریعتر بفروشند. کاهش قیمت شاهین گات، فیدلیتی پرستیژ و چند مدل دیگر در جدول امروز نیز نشان می دهد که مقاومت قیمتی در تمامی بخش های بازار یکسان نیست. تفاوت در تقاضا، شرایط عرضه، قیمت اولیه و تعداد خریداران هر مدل می تواند باعث شود برخی خودروها نسبت به سایرین نسبت به تغییرات بازار سریعتر واکنش نشان دهند.

از طرفی باید بین قیمت های اعلام شده و قیمت های معاملات نهایی تفاوت وجود داشته باشد. در بازاری که معاملات محدود است، افزایش قیمت درج شده برای خودرو لزوماً نشان دهنده تمایل خریداران به خرید آن با همان قیمت نیست. برای ارزیابی دقیق تر از وضعیت بازار، علاوه بر نظارت بر قیمت ها، باید حجم معاملات و فاصله قیمت پیشنهادی فروشندگان تا قیمت نهایی مورد توافق خریدار و فروشنده نیز بررسی شود.

طلاق خودرو از دلار چقدر طول می کشد؟

افت قیمت دلار در روزهای اخیر هنوز برای نتیجه گیری از تغییر دائمی روند بازار خودرو کافی نیست. در صورت تداوم کاهش نرخ ارز و تعدیل انتظارات تورمی، ممکن است به تدریج فشار نزولی در بازار خودرو ظاهر شود. در چنین شرایطی، فروشندگانی که برای حفظ قیمت های قبلی مقاومت کرده اند، در صورت ادامه رکود و افزایش نیاز به نقدینگی، ممکن است مجبور به تعدیل قیمت های پیشنهادی خود شوند.

از سوی دیگر، اگر فعالان بازار کاهش فعلی دلار را موقتی بدانند، احتمالاً واکنش قیمت خودروها محدود و نامتقارن باقی خواهد ماند. در این سناریو، فروشندگان به کاهش نرخ ارز توجه می کنند، اما آن را برای تغییر انتظارات خود کافی نمی دانند. در نتیجه ممکن است قیمت برخی خودروها کاهش یابد، گروهی در محدوده قبلی باقی بمانند و برخی از مدل ها تحت تاثیر شرایط خاص خود افزایش قیمت را تجربه کنند.

آنچه در جدول امروز به چشم می خورد همین رفتار چندگانه است. افت نزدیک به چهار درصدی دلار در کنار افزایش قیمت دنا پلاس توربو، تارا وی 4 و پژو 207 پانوراما از یک سو و افت قیمت شاهین و چند خودرو مونتاژی از سوی دیگر نشان می دهد که بازار خودرو را نمی توان صرفا با حرکت روزانه نرخ ارز توضیح داد. در شرایط فعلی انتظارات فروشندگان، وضعیت عرضه و تقاضا و نگاه پایتخت به خودرو نیز در تعیین قیمت ها نقش دارد.

به این ترتیب «طلاق خودرو از دلار» را باید نشانه کاهش واکنش فوری و یکسان قیمت خودرو به نوسانات ارزی دانست تا قطع کامل رابطه این دو بازار. دلار همچنان یکی از متغیرهای مهم در بازار خودرو است، اما در بازار کم تراکنش که متاثر از انتظارات متناقض است، کاهش نرخ ارز به تنهایی تضمین کننده کاهش سریع قیمت ها نیست. در حال حاضر دلار در حال عقب نشینی است، اما همه فروشندگان حاضر به دنبال کردن آن نیستند.