بر اساس نتایج یک تحقیق جدید، ترکیب آبیاری قطره ای در فصل رشد با آبیاری پاییزه یا زمستانی می تواند به کنترل شوری خاک و حفظ عملکرد بالا و پایدار محصولات کشاورزی در مناطق خشک شمال غربی چین کمک کند.
این تحقیق که در 5 نوامبر در مجله علمی npj Sustainable Agriculture منتشر شد، زیر نظر چن یانینگ، استاد موسسه اکولوژی و جغرافیای سین کیانگ وابسته به آکادمی علوم چین انجام شد. یین فیهو، عضو آکادمی مهندسی چین و محقق آکادمی علوم کشاورزی و احیای زمین سین کیانگ، و وانگ ژنهوا، استاد دانشگاه کشاورزی سین کیانگ نیز در این مطالعه مشارکت داشتند.
آبیاری قطره ای بیش از 30 سال است که در مناطق خشک شمال غربی چین مورد استفاده قرار می گیرد و به افزایش راندمان استفاده از آب در کشاورزی و گسترش تولید محصولات کمک کرده است. با وجود این، اثرات طولانی مدت این روش بر شوری خاک هنوز در بین محققان مورد بحث است.
برخی از محققان معتقدند که نفوذ ناکافی آب برای شستشوی نمک ها و تجمع نمک در اثر تبخیر می تواند منجر به شور شدن ثانویه خاک در واحه های کشاورزی شود. از سوی دیگر، گروهی دیگر معتقدند که آبیاری قطره ای املاح را از ناحیه ریشه گیاه حذف می کند و امکان حفظ تعادل پویا بین تجمع نمک و پایداری عملکرد محصول را فراهم می کند.
تاثیر آبیاری قطره ای بر شوری خاک
با بررسی سیستماتیک نمونه‌های مختلف، محققان دریافتند که آبیاری قطره‌ای می‌تواند شوری خاک در ناحیه ریشه محصولات را در درازمدت کاهش دهد، حتی اگر نمک‌ها در قسمت‌های دیگر خاک انباشته شوند. همچنین کاهش شوری اطراف ریشه باعث کاهش فشار ناشی از نمک در مراحل اولیه رشد گیاه می شود.
در عین حال، املاح موجود در آب آبیاری ممکن است در لبه بیرونی منطقه مرطوب خاک جمع شوند. تبخیر آب همچنین غلظت نمک را در نزدیکی سطح خاک و در نواحی بدون پوشش بین نوارهای پلاستیکی افزایش می دهد. در صورت عدم شستشوی کافی خاک، این تجمع نمک می تواند خطر شور شدن ثانویه زمین های کشاورزی را افزایش دهد.
نقش آبیاری پاییزه و زمستانه در کنترل شوری
آبیاری در پاییز یا زمستان به شستشوی املاح خاک در دوره خارج از فصل کمک می کند. در این روش آب در سطح خاک پخش می شود و با نفوذ به لایه های مختلف املاح انباشته شده را به اعماق پایین خاک منتقل می کند.
همچنین آب اضافی در طی چرخه های انجماد و ذوب خاک در زمستان و بهار در لایه های مختلف خاک توزیع می شود.
تمامی این فرآیندها به حفظ تعادل طولانی مدت آب و نمک در ناحیه ریشه گیاهان کمک می کند و زمینه را برای پایداری آبیاری قطره ای و پایداری عملکرد محصولات کشاورزی فراهم می کند.
محدودیت ظرفیت ذخیره آب در مخازن نیز یکی از عوامل موثر در گسترش آبیاری زمستانه برای کنترل شوری خاک است. مخازن با ظرفیت محدود تنها می توانند بخشی از آب موجود در زمستان را برای فصل رشد بعدی ذخیره کنند.
استفاده از آبی که در غیر این صورت برای آبیاری پاییزه یا زمستانه بلا استفاده می ماند، راه حل مناسبی برای استفاده بهتر از منابع آبی محدود محسوب می شود. این روش همچنین فرصت قابل اعتمادی را برای مدیریت شوری خاک در اختیار کشاورزان قرار می دهد.
به گفته محققان، نتایج این تحقیق نشان می دهد که هماهنگی برنامه های آبیاری در فصول مختلف می تواند به حفظ عملکرد بالای محصولات کشاورزی در شرایط استفاده طولانی مدت از آبیاری قطره ای کمک کند.
ترکیب آبیاری کم مصرف در طول فصل رشد گیاهان با شستشوی نمک در فصل خارج از فصل، الگویی عملی برای توسعه کشاورزی آبی در سایر مناطق خشک جهان فراهم می کند.
گفتگو در مورد این post