دانشمندان اثر انگشت 15000 ساله تمدنی فراموش شده را یافته اند

142 مهره گلی باستانی که گروهی از محققان بررسی کرده اند، علیرغم اندازه کوچکشان، می توانند درک ما را از تاریخ جهان تغییر دهند. این اشیاء حدود 15000 سال قدمت دارند و یافته های جدید در مورد آنها نشان می دهد که جوامع نوسنگی هزاران سال زودتر از آنچه قبلاً تصور می شد شروع به ساخت اشیای تزئینی کردند.

قدیمی تر از ظروف سفالی و سفالی

در مطالعه ای که در مجله Science Advances منتشر شد، گروهی از محققان بین المللی چگونگی ساخت قدیمی ترین نمونه های شناخته شده تزئین گل خام را بررسی کردند. قدمت این مهره‌ها حتی از خاک رس برای ساختن کاسه یا کوزه بیشتر است و متعلق به شکارچیان فرهنگ ناتوفی در فلسطین امروزی است.

این مهره ها از بسیاری جهات نمونه اولیه جواهرات مدرن و سایر تزئینات شخصی هستند و اولین نمونه شناخته شده سنتی را تشکیل می دهند که بعدها در سراسر اوراسیا نوسنگی گسترش یافت.

محققان 142 زیور آلات شخصی را در پنج مکان باستانی در فلسطین پیدا کردند که بین 15000 تا 11650 سال قدمت دارند. بررسی مهره ها نیز نشان داد که سازندگان آنها از گروه های سنی مختلف بوده اند. نویسندگان این مطالعه نوشتند:

هم کودکان و هم بزرگسالان در خلق این اشیاء مشارکت داشتند و این آثار منعکس کننده شکل گیری عبارات نمادین جدیدی بود که برخی از آنها از فرم گیاهان الهام گرفته بودند. این یافته‌ها دیدگاه‌های جدیدی را در مورد سازمان‌دهی اجتماعی تولید صنایع دستی و ظهور فعالیت‌های نمادین در آغاز استقرار ارائه می‌کنند. تحولاتی که در نهایت انتقال به زندگی نوسنگی در جنوب غربی آسیا را شکل داد.

دانشگاه عبری اورشلیم اعلام کرد که مردم سوریه باستان مدت ها قبل از ظهور سفالگری یا کشاورزی، گل ها را با دست شکل می دادند. لوران داوین، محقق فوق دکتری در موسسه باستان شناسی در دانشگاه اورشلیم، گفت:

این کشف درک ما را از رابطه بین گل ها، نمادگرایی و شکل گیری زندگی تک همسری کاملاً دگرگون می کند.

زیور آلات با الهام از گیاهان

گروه تحقیقاتی این زیورآلات را در چهار منطقه که زمانی محل زندگی مردم ناتوفیان بود، کشف کردند. فرهنگی که یکی از اولین جوامع جهان محسوب می شود که بخش بزرگی از جمعیت آن به زندگی نسبتاً دائمی در یک مکان روی آوردند.

همه این یافته ها از گل خام ساخته شده بودند و اندازه آنها به راحتی در کف دست جا می شد. سازندگان آنها را به شکل استوانه، دیسک و بیضی می ساختند. بسیاری از مهره ها نیز با یک لایه اخرای قرمز پوشیده شده بودند. این روش که انگوب نام دارد با صاف کردن لایه نازکی از گل مایع بر روی سطح جسم انجام می شود و قدیمی ترین نمونه شناخته شده استفاده از این تکنیک نقاشی در جهان است.

به گفته محققان، این مهره ها نشان می دهد که یک انقلاب نمادین خیلی زودتر از آنچه قبلا تصور می شد آغاز شده است. زمانی که جوامع هنوز در حال شکار و جمع آوری غذا بودند و تازه در حال ایجاد سکونتگاه های دائمی بودند.

لئور گروسمن، استاد دانشگاه گفت:

این اشیا نشان می دهد که از آن زمان تغییرات اجتماعی و شناختی عمیقی در جریان بوده است. ریشه های دوره نوسنگی بسیار عمیق تر از آن چیزی است که قبلاً فکر می کردیم.

این یک رویداد منفرد نبود، بلکه یک سنت پایدار بود که قبل از استفاده عملی از گل ها شکل گرفت. محققان 19 نوع متمایز از مهره ها را شناسایی کردند که بسیاری از آنها از ظاهر گیاهان مهم برای زندگی مردم ناتوفیان تقلید می کردند. از جمله جو وحشی، گندم اینکورن، عدس و نخود.

آثاری از الیاف گیاهی که بر روی برخی از مهره ها باقی مانده بود، نحوه ی تار و سایش آنها را مشخص می کرد. این شواهد نشان می دهد که دنیای گیاهان تنها منبع غذایی مردم ناتوفیان نبوده و احتمالاً جایگاه فرهنگی و نمادین مهمی داشته است.

محققان در مجموع 50 اثر انگشت متعلق به کودکان، نوجوانان و بزرگسالان را بر روی این مهره ها پیدا کردند. برای اولین بار، این شواهد به باستان شناسان اجازه داد تا مستقیماً اطلاعاتی در مورد سازندگان این تزئینات باستانی به دست آورند.

برخی از این اشیا احتمالا برای کودکان ساخته شده اند. یکی از نمونه ها یک حلقه کوچک گلی بود که قطرش حتی نیم اینچ هم نبود، یعنی حدود 1.3 سانتی متر. محققان نوشتند:

این یافته ها نشان می دهد که جواهرات سازی یک فعالیت رایج و روزمره است که در یادگیری، تقلید و انتقال ارزش های اجتماعی از نسلی به نسل دیگر نقش داشته است.