جزئیات روش جدید شناسایی مشمولان یارانه و کالا اعلام شد

اقتصاد ایران:

با افزایش هزینه های زندگی و رشد قیمت کالاهای اساسی، نحوه پرداخت یارانه نقدی و شناسایی خانوارهای مشمول حمایت معیشتی به یکی از موضوعات مهم اقتصادی تبدیل شده است. همزمان با نزدیک شدن به پرداخت یارانه نقدی در مهرماه، دولت سازوکار جدیدی را برای بررسی وضعیت اقتصادی خانوارها و بازنگری در روش عشریه اجرا می کند. تغییری که می تواند وضعیت دریافت یارانه و کالاهای الکترونیکی برخی خانوارها را تحت تاثیر قرار دهد. در ادامه جزئیات واریز یارانه مهرماه، میزان پرداختی و ضوابط جدید شناسایی خانوارها را می خوانید.

بر اساس اعلام سازمان هدفمندسازی یارانه ها، یارانه نقدی مرحله 188 مربوط به مهر 1405 امروز چهارم مهرماه از طریق 28 بانک عامل به حساب سرپرستان خانوارهای دهک اول تا سوم واریز می شود.

یارانه نقدی دهک های اول تا سوم چقدر است؟

میزان یارانه نقدی خانوارهای دهک اول تا سوم بر اساس تعداد افراد خانوار محاسبه می شود. مبلغ پرداختی به ازای هر نفر 400 هزار تومان است و با افزایش تعداد اعضا، کل درآمد خانوار افزایش می یابد.

میزان یارانه نقدی ماهانه خانوارهای واجد شرایط به شرح زیر است:

خانوار تک نفره: 400 هزار تومان

خانوار دو نفره: 800 هزار تومان

خانواده سه نفره: یک میلیون و 200 هزار تومان

خانواده چهار نفره: یک میلیون و 600 هزار تومان

خانواده پنج نفره: 2 میلیون تومان.

زمان واریز یارانه نقدی چهارم تا نهم مهرماه 1405

بر اساس اعلام سازمان هدفمندسازی یارانه ها، یارانه نقدی مرحله 188 مربوط به مهر ماه 1405 امروز 9 مهرماه از طریق 28 بانک عامل به حساب سرپرستان خانوارهای دهک های چهارم تا نهم واریز می شود.

میزان یارانه نقدی دهک های چهارم تا نهم چقدر است؟

میزان یارانه نقدی خانوارهای دهک چهارم تا نهم بر اساس تعداد افراد خانوار محاسبه می شود. مبلغ پرداختی به ازای هر نفر 300 هزار تومان است و با افزایش تعداد اعضا، کل درآمد خانوار افزایش می یابد.

میزان یارانه نقدی ماهانه خانوارهای واجد شرایط به شرح زیر است:

خانواده مجرد: 300 هزار تومان

خانوار دو نفره: 600 هزار تومان

خانواده سه نفره: 900 هزار تومان

خانواده چهار نفره: یک میلیون و 200 هزار تومان

خانوار پنج نفره: یک میلیون و 500 هزار تومان

گام جدید دولت برای هدفمندی یارانه ها

همزمان با ادامه پرداخت یارانه نقدی، دولت طرح به روز رسانی اطلاعات اقتصادی خانوارها را اجرا می کند. پروژه ای که هدف آن افزایش دقت در شناسایی وضعیت مالی خانوارها و تخصیص حمایت معیشتی به افراد واجد شرایط است.

در این سازوکار، اطلاعات اقتصادی افراد از دستگاه‌های مختلف جمع‌آوری و در یک پایگاه داده جمع‌آوری می‌شود تا وضعیت خانوارها با توجه به شاخص‌هایی مانند درآمد، دارایی، املاک، خودرو و برخی اطلاعات مالی بررسی شود. بر این اساس قرار است با تکیه بر اطلاعات جامع تر، در مورد دریافت حمایت های دولتی تصمیم گیری شود.

این تغییر در شرایطی دنبال می شود که نحوه شناسایی مشمولان یارانه و کالابرگ به ویژه روش تشخیص خانوارهای ثروتمند و نیازمند از موضوعات مهم سیاست های حمایتی دولت است. جمع آوری اطلاعات اقتصادی می تواند به شناسایی دقیق تر وضعیت مالی خانوارها کمک کند. اما نتیجه اجرای این طرح به صحت اطلاعات ثبت شده، به روز رسانی منظم داده ها و امکان اصلاح خطاهای احتمالی بستگی دارد.

اعشار جدید یارانه ها چگونه انجام می شود؟

هیات وزیران دستورالعمل شناسایی و گروه بندی اقتصادی خانوارها را تصویب کرد. بر اساس این دستورالعمل خانوارهای کشور در سه گروه با ظرفیت اقتصادی بالا، متوسط ​​و پایین قرار می گیرند. شناسایی خانوارهای با توان اقتصادی متوسط ​​و پایین بر عهده وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است و شناسایی خانوارهای با توان اقتصادی بالا با همکاری نهادهای مسئول و بر اساس اطلاعات اقتصادی انجام می شود.

در روش جدید، رفاه اقتصادی خانوارها تنها با یک شاخص سنجیده نمی شود، بلکه مجموعه ای از معیارهای مربوط به دارایی، مصرف و وضعیت مالی مورد بررسی قرار می گیرد. مهمترین شاخص های پیش بینی شده در این سیاست عبارتند از:

1. ارزش مستغلات: ارزش روز هر قطعه زمین با کاربری مسکونی در صورتی که بر اساس آخرین ارزش معاملاتی موضوع قانون مالیات های مستقیم بیش از 50 میلیارد تومان باشد، یکی از معیارهای شناسایی خانوارهای متمول است. برای زمین های بلااستفاده و با کاربری غیر مسکونی آستانه بیش از 75 میلیارد تومان است. همچنین ارزش هر واحد مسکونی بیش از 75 میلیارد تومان از دیگر شاخص های این گروه بندی است.

2. ارزش خودروها: ارزش کل خودروهای سواری و وانت دو کابین با شماره پلیس شخصی در صورتی که بیش از 75 میلیارد تومان باشد در ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوار لحاظ می شود.

3. میزان مصرف انرژی: خانوارهایی که جزو پنج درصد خانوارهای دارای بیشترین میزان مصرف انرژی هستند با استفاده از اطلاعات وزارت نفت و وزارت نیرو شناسایی می شوند.

4. دارایی ها در بازار سرمایه: قرار گرفتن در بین پنج درصد خانوارهایی که دارای بیشترین ارزش سبد سرمایه گذاری در بازار سرمایه هستند، یکی دیگر از معیارهای رونق بالای اقتصادی است.

5. مانده تسهیلات بانکی: خانوارهایی که جزو دو و نیم درصد خانوارهای دارای بیشترین ارزش موجودی تسهیلات هستند، بر اساس تشخیص بانک مرکزی در این گروه طبقه بندی می شوند.

6. کارت بازرگانی و اقامت طولانی مدت در خارج از کشور: داشتن کارت بازرگانی نیز از معیارهای مستقل این سیاست می باشد. همچنین افرادی که بیش از 182 روز در سال در خارج از کشور حضور داشته باشند بر اساس تشخیص فرماندهی کل نیروی انتظامی مشمول ضوابط مربوط به اقامت طولانی مدت در خارج از کشور خواهند بود.

بر اساس این مصوبه میزان اعتبار هر گروه اقتصادی باید با پیشنهاد وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و تصویب هیات وزیران تعیین شود. بنابراین تغییر روش شناسایی خانوارها به معنای اعلام خودکار مبلغ جدید کالابرگ برای همه گروه ها نیست و میزان اعتبار هر گروه منوط به تصمیمات مربوط به اجرای طرح خواهد بود.

چرا دولت از روش قبلی اعشاری کردن فاصله گرفت؟

در روش قبلی، خانوارها بر اساس اطلاعات اقتصادی در دهک های مختلف قرار گرفتند و جایگاه آنها در مقایسه با سایر خانوارها مشخص شد. با این حال، قرار دادن دو خانوار در یک دهک لزوماً به معنای داشتن وضعیت مالی یکسان نیست. زیرا ممکن است درآمد، میزان دارایی، مالکیت مسکن و خودرو یا سایر شاخص های اقتصادی آنها تفاوت معناداری داشته باشد.

در مدل جدید، دولت در نظر دارد با بررسی همزمان اطلاعات اقتصادی و دارایی های خانوار، ارزیابی دقیق تری از توان مالی آنها به دست آورد. در این چارچوب شاخص هایی مانند ارزش املاک، خودرو، سرمایه گذاری، تسهیلات بانکی و میزان مصرف انرژی در کنار هم بررسی می شود تا بر اساس اطلاعات گسترده تر، خانوارهای ثروتمند و نیازمند شناسایی شوند.

هدف از این تغییر، افزایش دقت در تخصیص منابع حمایتی و کاهش امکان پرداخت حمایت معیشتی به خانوارهای غیر مستثنی شده است. اما میزان موفقیت روش جدید به کیفیت اطلاعات دریافتی از دستگاه ها، نحوه به روز رسانی آنها و دقت در ارزیابی وضعیت واقعی خانوارها بستگی دارد.

از سوی دیگر، پیش بینی امکان ابراز وجود و اعتراض به اطلاعات ثبت شده نیز مهم است. زیرا در صورت وجود مغایرت در داده های اقتصادی، خانوارها باید بتوانند اطلاعات خود را اصلاح و درخواست بررسی مجدد وضعیت اقتصادی خود را ثبت کنند.

آیا می توان به اعشار جدید اعتراض کرد؟

بر اساس دستورالعمل مصوب، خانوارهایی که اطلاعات ثبت شده در مورد وضعیت اقتصادی خود را نادرست می دانند، می توانند از طریق دایرکتوری اقتصادی ایران به اطلاعات مربوطه اعتراض کنند. این مکانیسم برای بررسی مغایرت های احتمالی در اطلاعات مالی و دارایی خانوارها در نظر گرفته شده است.

چنانچه اعتراض مربوط به صحت اطلاعات ارائه شده از سوی نهادهای مسئول باشد، موضوع جهت بررسی و اصلاح به مرجع ارائه دهنده اطلاعات ارجاع خواهد شد. موسسه یا مرجع ذیربط نیز موظف است در مهلت مقرر و حداکثر ظرف یک ماه نتیجه بررسی و اصلاح اطلاعات را اعلام کند.

همچنین سازمان امور مالیاتی کشور موظف است امکان تکمیل و اصلاح اطلاعات اقتصادی را از طریق خوداظهاری افراد فراهم کند. به این ترتیب سرپرستان خانوار در صورت مشاهده اطلاعات ناقص یا نادرست می توانند آن را تصحیح کنند.

درخواست تغییر گروه اقتصادی خانوار نیز ضوابط خاصی دارد. طبق ماده 8 دستورالعمل، سرپرست خانوار باید درخواست خود را در دفترچه راهنمای اقتصاد ایران ثبت کند و تاریخ آخرین به روز رسانی اطلاعات در فهرست نباید بیش از یک ماه از تاریخ ثبت درخواست فاصله داشته باشد.

در ادامه این روند مجدداً اطلاعات خانوار درخواست می شود و برای خانوارهایی که متقاضی انتقال به گروهی با توان اقتصادی پایین تر هستند، بررسی های میدانی و همکاری با نهادهای حمایتی و مؤسسات تعیین شده نیز پیش بینی شده است. پس از بررسی اطلاعات و انجام مراحل لازم، نتیجه نهایی از طریق پوشه اقتصادی به اطلاع سرپرستان خانوار خواهد رسید.

نکته حائز اهمیت این است که درخواست تغییر وضعیت اقتصادی هر خانوار طبق تبصره ماده 8 تنها یک بار در سال امکان پذیر است. همچنین بر اساس مصوبه، امتناع از ارائه اطلاعات صحیح و کامل یا احراز نادرستی اطلاعات ارائه شده می تواند بر برخورداری از حمایت های بعدی از جمله بارنامه تأثیر گذاشته و پرداخت آن را طبق مقررات قانونی متوقف کند.

اطلاعات خانوار هر چند وقت یکبار به روز می شود؟

بر اساس جدول ماده 3 دستورالعمل، اطلاعات اقتصادی خانوارها با بازه های زمانی مختلف از نهادهای مسئول دریافت و بررسی می شود. این تفاوت به نوع اطلاعات و مرجع ارائه دهنده آن بستگی دارد و همه داده ها در یک بازه زمانی به روز نمی شوند.

مهمترین دوره های مورد انتظار برای دریافت و بررسی اطلاعات اقتصادی عبارتند از:

گردش حساب اشخاص حقیقی: ارسال اطلاعات سالانه از بانک مرکزی و بررسی گردش حساب در 24 ماه گذشته.

موجودی تسهیلات بانکی: ارسال اطلاعات به صورت ماهانه.

اموال و وسایل نقلیه مشمول ضوابط تعیین شده: ارائه اطلاعات سالانه و طبق قوانین مربوطه.

مصرف برق و گاز: ارسال اطلاعات به صورت فصلی و بررسی سالانه داده ها.

پرتفوی سرمایه گذاری در بازار سرمایه: ارائه اطلاعات فصلی و بررسی سالانه.

میانگین ارزش ارزهای دیجیتال و پلتفرم‌های خرید و فروش طلا: دریافت اطلاعات به صورت ماهانه و بررسی سالانه آنها.

این زمان‌بندی نشان می‌دهد که ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوارها قرار است با استفاده از داده‌های مختلف و در بازه‌های زمانی مشخص انجام شود. در نتیجه، تغییرات در درآمد خانوار یا اطلاعات دارایی ممکن است در فرآیندهای بعدی بررسی وضعیت اقتصادی آنها مؤثر باشد.

به طور کلی با تداوم اجرای دستورالعمل جدید، نحوه شناسایی مشمولان یارانه و کالا بر اساس مجموعه گسترده تری از اطلاعات اقتصادی خواهد بود. اما اینکه هر خانوار از حمایت معیشتی برخوردار باشد یا نه بستگی به نتیجه بررسی اطلاعات، معیارهای اجرایی و تصمیمات مربوط به گروه بندی اقتصادی دارد.