بازار لبنیات از کنترل خارج شد/ ماست 48 هزار تومان نسبت به ماه گذشته گران شد!

اقتصاد ایران:

بررسی میدانی قیمت لبنیات در بازار خرده فروشی نشان می دهد که برخی از محصولات از ابتدای مرداد تا ابتدای شهریور با افزایش قیمت مواجه شده اند و در برخی موارد رشد قیمت به حدود 23 درصد رسیده است. در این میان معاون وزیر جهاد کشاورزی تاکید کرد: قیمت محصولات مشمول نرخ مصوب باید رعایت شود و تخلفات قیمتی پیگیری شود.

لبنیات در ماه های اخیر با تغییرات قیمتی متعددی مواجه بوده و این افزایش قیمت تنها محدود به شیر نیست، بلکه شامل پنیر، ماست و سایر لبنیات نیز می شود.

قیمت مصوب چهار محصول پرطرفدار شامل شیر نایلونی، شیر بطری، پنیر UF و ماست به ترتیب 84، 98، 203 و 228 هزار تومان تعیین شد.

اما تنوع لبنیات از نظر وزن، چربی و نوع بسته بندی باعث شده تا قیمت ها در بازار متفاوت باشد. افزایش هزینه های تولید به ویژه قیمت شیر ​​خام یکی از مهم ترین دلایل این تغییرات عنوان شده است. بررسی میدانی خبرنگار ایسنا از خرده فروشی ها در برخی از مناطق تهران نشان می دهد که قیمت برخی از محصولات از ابتدای مرداد تا ابتدای شهریور افزایش و برخی دیگر ثابت مانده است.

پنیر؛ افزایش بیش از 20 درصدی

یکی از بزرگترین تغییرات در بین محصولات مورد بررسی مربوط به پنیر است. قیمت نمونه 210 گرمی پنیر سفید که ابتدای مردادماه حدود 109 هزار تومان ثبت شده بود، در ابتدای شهریورماه به 134 هزار تومان رسید. به این ترتیب مصرف کننده در ابتدای شهریورماه 25 هزار تومان بیشتر از ماه قبل برای خرید این محصول پرداخت کرد که معادل حدود 23 درصد افزایش است.

در گروه ماست نیز افزایش قیمت مشاهده می شود. قیمت نمونه ماست پرچرب 2.7 کیلوگرمی در ابتدای مرداد حدود 409 هزار تومان بود که در ابتدای شهریور به حدود 457 هزار تومان رسیده است. یعنی افزایش بیش از 48 هزار تومانی در فاصله یک ماهه. همچنین قیمت نمونه 1.5 کیلوگرمی ماست کم چرب از 399 هزار تومان در ابتدای مرداد ماه به 418 هزار تومان در ابتدای شهریور رسید که حدود 19 هزار تومان معادل نزدیک به پنج درصد افزایش را نشان می دهد.

لبنیات و قیمت هایی که در قفسه ها ثابت نمی ماند/ با تخلفات قیمتی برخورد می شود

این مقایسه نشان می دهد که افزایش قیمت در بازار لبنیات یکسان نبوده است. در حالی که قیمت پنیر مورد بررسی 23 درصد و دو نمونه ماست بین 5 تا 12 درصد در فاصله یک ماهه افزایش یافته است، قیمت شیر ​​پرچرب یک لیتری، ماست سنتی 900 گرم و خامه 125 گرم در دو دوره بدون تغییر باقی مانده است.

یکی از مهم ترین عوامل موثر بر قیمت محصولات لبنی، قیمت شیر ​​خام است. قیمت هر کیلوگرم شیرخام با 3.2 درصد چربی درب دام در سال جاری 60 هزار و 500 تومان است.

طبق آمار انجمن صنایع لبنی، شیر خام حدود 70 درصد از هزینه تولید محصولات لبنی را تشکیل می دهد. بنابراین تغییر قیمت این ماده اولیه می تواند تاثیر بسزایی در قیمت نهایی شیر، ماست، پنیر و سایر محصولات داشته باشد. علاوه بر شیر خام، هزینه هایی مانند بسته بندی، حمل و نقل، انرژی و دستمزد نیز از دیگر عوامل موثر بر قیمت تمام شده محصولات لبنی هستند.

همه محصولات لبنی قیمت مصوب ندارند

تمامی لبنیات مشمول قیمت گذاری مستقیم نیستند و فقط برخی از اقلام پرمصرف با مشخصات مشخص دارای نرخ مصوب هستند. شامل شیر بطری یک لیتری کم چرب 98 هزار تومان، پنیر UF 400 گرم 203 هزار تومان و دو کیلوگرم ماست کم چرب 228 هزار تومان. اما تنوع بالای محصولات از نظر وزن، درصد چربی و نوع محصول باعث شده تا قیمت های متفاوتی در بازار وجود داشته باشد.

مقایسه قیمت ها در ابتدای مرداد و شهریور نشان می دهد که برخی از محصولات طی یک ماه افزایش چشمگیری داشته و در برخی موارد این افزایش به حدود 23 درصد رسیده است. فروشندگان نیز از افزایش هفتگی قیمت برخی محصولات خبر می دهند.

در این شرایط این سوال پیش می آید که افزایش قیمت لبنیات خارج از فهرست اقلام مشمول نرخ مصوب بر چه اساسی است و چه سازوکاری برای نظارت بر قیمت آنها وجود دارد؟

اکبر فتحی – معاون برنامه ریزی و امور اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی – در گفت وگو با ایسنا، درباره افزایش قیمت لبنیات و نحوه نظارت بر قیمت این محصولات، اظهار کرد: کالاها از نظر قیمت گذاری تقسیم بندی می شوند; برخی کالاها مشمول قیمت گذاری هستند و قیمت برخی دیگر توسط انجمن و صنف مربوطه تعیین و در نهایت با سازمان حمایت از مصرف کننده و تولید کننده هماهنگ می شود.

وی افزود: در حوزه لبنیات چهار قلم کالا مشمول قیمت گذاری شد که انجمن صنایع فرآورده های لبنی ایران یک قلم به آن اضافه کرد و در مجموع پنج قلم لبنیاتی که به صورت گسترده در سفره خانوارها مصرف می شود مشمول قیمت گذاری هستند. از جمله این محصولات می توان به پنیر UF، ماست و شیر پاکتی اشاره کرد. سایر محصولات نیز با هماهنگی سازمان حمایت از مصرف کننده و تولید کننده از قیمت گذاری انجمن مربوطه پیروی می کنند.

معاون برنامه ریزی و امور اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی درباره عوامل موثر بر قیمت لبنیات گفت: مولفه های تعیین قیمت مشخص است و در لبنیات، قیمت شیر ​​خام نقش عمده ای در تعیین قیمت دارد. قیمت شیر ​​خام به عوامل مختلفی از جمله قیمت نهاده های دامی، هزینه های تولید، حمل و نقل، انرژی و دستمزد بستگی دارد. قیمت گذاری برای شیر خام انجام شده است و طبیعتاً قیمت سایر لبنیات باید از قیمت شیر ​​خام تبعیت کند. پنج کالای مشمول قیمت گذاری باید با قیمت مصوب عرضه شود و اگر در جایی تخلفی صورت گرفت و کالایی بالاتر از قیمت مصوب عرضه شد، نهادهای متولی نظارت بر کالاهای اساسی باید موضوع را پیگیری کنند.

وی با اشاره به سازوکار جدید نظارت بر بازار کالاهای اساسی تصریح کرد: اخیرا نظارت بر کالاها به استانداران واگذار شده و در هر استان ستادی به ریاست استاندار تشکیل شده است. دبیری این قرارگاه بر عهده اداره کل تعزیرات حکومتی استان بوده و وزارت جهاد کشاورزی و سازمان جهاد کشاورزی استان نیز در آن عضویت دارند.

معاون برنامه ریزی و امور اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی در پایان گفت: قیمت ها در این سازوکار رصد و کنترل می شود و در صورت وجود تخلف برخورد قانونی لازم که عمدتاً اقدام تنبیهی است انجام می شود. همچنین نهادهای نظارتی موظفند عرضه پنج قلم کالای مشمول قیمت گذاری را کنترل و در صورت عدم رعایت قیمت های مصوب برخورد قانونی لازم را انجام دهند.