خبرگزاری دانشجو نوشت: اعتراضات اخیر فرانسه با کمبود معلم و مشکلات مدرسه آغاز شد، اما به سرعت به خیابان ها و دانشگاه ها سرایت کرد. موجی که با درگیری و دستگیری همراه بوده و اکنون علاوه بر بحران تحصیل، اختلافات اجتماعی و سیاسی را نیز در این کشور به صحنه آورده است.
اعتراضات دانشجویی فرانسه از 21 سپتامبر 2026 در حومه پاریس آغاز شد و در روزهای بعد به شهرهای دیگر گسترش یافت. اگرچه مطالبات اولیه مربوط به وضعیت مدارس بود، اما ورود گروه های مختلف و واکنش سیاسی دولت، دامنه این حرکت را از یک اعتراض صنفی فراتر برده است.
اعتراض از کجا شروع شد؟
این اعتراضات در دبیرستان سنت اگزوپری در شهر کرت در حومه پاریس آغاز شد. کمبود معلم و کادر آموزشی، شلوغی کلاس ها، ساختمان های فرسوده، برنامه های درسی سنگین و نگرانی از آینده آموزش و پرورش از جمله مواردی بود که دانش آموزان مطرح کردند.
روزنامه لوموند در گزارش 29 سپتامبر 2026 خود نوشت که اعتراضات ابتدا در تعدادی از مدارس منطقه پاریس رخ داد و سپس با انتشار تماس ها و تصاویر در شبکه های اجتماعی گسترش یافت. به نوشته این روزنامه، تا آن روز تظاهرات 180 مدرسه در سراسر فرانسه را تحت تأثیر قرار داده بود.
در این بین نگرانی هایی در مورد سیستم پذیرش دانشگاه «پارکورساپ» وجود داشت. سیستمی که متقاضیان برای ورود به آموزش عالی فرانسه از آن استفاده می کنند. برای برخی از دانش آموزان، اعتراض به وضعیت مدارس با نگرانی در مورد فرصت های آینده و کیفیت آموزش مرتبط است.
از مدرسه تا بحران اجتماعی
گسترش اعتراضات در شرایطی رخ داد که دولت فرانسه با فشارهای بودجه ای و اختلاف نظر در مورد هزینه های عمومی مواجه است. با این حال، نمی توان تمام مطالبات معترضان را تنها به بودجه نسبت داد. لوموند گزارش می دهد که مشکلات آموزشی روزمره، از کمبود معلم تا امکانات ناکافی، نقش مستقیمی در شروع جنبش داشته است.
به گزارش لوموند در دوم اکتبر، اعتراضات اول اکتبر به بیش از هزار دبیرستان رسید. وزارت آموزش فرانسه از تاثیر اعتراضات بر 1020 دبیرستان خبر داد و ورودی 222 مدرسه را مسدود کرد. همچنین دانشجویان در حدود 30 دانشگاه بسیج شدند و تعدادی از پردیس ها مسدود شدند.
درگیری و واکنش دولت
با گسترش تجمعات در برخی مناطق سطل های زباله به آتش کشیده شد، اموال عمومی تخریب شد و درگیری با پلیس گزارش شد. در 2 اکتبر، لوموند به نقل از وزارت کشور فرانسه نوشت که در 1 اکتبر 1949، 1949 نفر دستگیر شدند. در همین گزارش وزارت کشور از مجروح شدن 305 مامور پلیس، ژاندارم و آتش نشانی خبر داده است. آمار مربوط به نیروهای امدادی و امنیتی است نه دانش آموزان.
دولت سباستین لو کورنو پس از تشدید ناآرامی ها جلسه اضطراری برگزار کرد و وزیر کشور لوران نونس از اعزام پلیس ضد شورش و ژاندارمری سیار برای بازگرداندن نظم خبر داد. علاوه بر این رویکرد امنیتی، ادوار جفرا وزیر آموزش و پرورش در مورد گفتگو با تشکل های دانش آموزی، اتحادیه های آموزشی و نمایندگان والدین صحبت کرد. لوموند در 2 اکتبر گزارش داد که دولت همچنین آموزش از راه دور را برای مدارسی در نظر گرفته است که به دلیل آسیب یا انسداد قادر به پذیرش دانش آموزان نیستند.
نحوه برخورد پلیس نیز محل اختلاف بوده است. برخی معلمان و نمایندگان تشکل های آموزشی نسبت به تشدید تنش ها در پی مداخله نیروهای امنیتی هشدار داده و بر برخورد با خشونت و حمایت از دانش آموزان و کارکنان مدارس تاکید کرده اند.
پای جریان های سیاسی به اعتراض باز شد
با گسترش اعتراضات، دولت و برخی مقامات سیاسی حزب چپ “فرانسه تسلیم ناپذیر” را به بهره برداری سیاسی از ناآرامی ها متهم کردند. ژان لوک ملانشون و اعضای حزبش نیز از معترضان حمایت کرده و از رفتار نیروهای امنیتی با آنها انتقاد کرده اند.
با این حال، گزارش میدانی دوم اکتبر لوموند نشان می دهد که معترضان یک گروه همگن نیستند: برخی برای بهبود شرایط آموزشی تجمع کرده اند و برخی دیگر درگیر درگیری شده اند. بنابراین، نسبت دادن کل اعتراضات به یک حزب یا جریان سیاسی، بدون مدرک مستقل، تصویر کاملی از ماجرا ارائه نمی دهد.
فلسطین؛ چرا در برخی مجالس دیده می شود؟
در برخی از تجمعات فرانسه پرچم فلسطین و شعارهای مرتبط با این موضوع نیز دیده شده است. اگرچه اعتراض به وضعیت مدارس عامل اصلی این حرکت بود، اما به تدریج مسائل دیگری که در انتظار جرقه بود، شعله ور شد. مسئله فلسطین نیز از این قاعده مستثنی نبود.
مرکز تاریخ دانشگاه SciencePo در مقاله ای به تاریخ 18 ژوئن 2024 به بررسی منشأ علاقه جوانان فرانسوی به فلسطین پرداخته است. توماس منو، پژوهشگر تاریخ خاورمیانه در این تحلیل به پیوند تاریخی حمایت از فلسطین با جنبش های ضد استعماری، دفاع از حقوق ملت ها و مطالبات مربوط به حقوق کارگران مهاجر در فرانسه اشاره می کند.
در سال های اخیر تصاویری از جنگ غزه و وضعیت غیرنظامیان به سرعت از طریق شبکه های اجتماعی در اختیار جوانان قرار گرفته است. برای برخی از آنها، مسئله فلسطین با مفاهیمی مانند عدالت، حق تعیین سرنوشت و حمایت از غیرنظامیان مرتبط است.
لوموند در گزارشی در 11 مه 2024 در مورد جنبش های دانشجویی طرفدار فلسطین در SciencePo به حضور دانشجویان با سوابق و انگیزه های مختلف نیز اشاره کرد. اما حضور نمادهای فلسطینی در تجمعات اخیر نشان می دهد که افکار عمومی در فرانسه مانند باروت فروشی در قبال جنایات رژیم صهیونیستی در غزه است.
چرا خیابان در فرانسه مهم است؟
اعتراض خیابانی در فرانسه سابقه طولانی دارد. از انقلاب 1789 تا اعتراضات دانشجویی و کارگری اردیبهشت 68 و جنبش جلیقه زردها در سال 2018، خیابان بارها به محلی برای بیان مطالبات اجتماعی و اعتراض به سیاست‌های دولت تبدیل شده است.
اعتراضات اردیبهشت 1347 با مشارکت دانشجویان و اعتصابات گسترده کارگری به یکی از نقاط عطف تاریخ اجتماعی فرانسه تبدیل شد. چند دهه بعد، جنبش جلیقه زردها، که با اعتراض به افزایش مالیات سوخت آغاز شد، شامل مطالبات گسترده تری در مورد هزینه های زندگی و قدرت خرید بود.
این پیشینه نشان می دهد که اعتصابات و تجمعات در فرانسه ابزارهای شناخته شده مشارکت اجتماعی هستند. اما اعتراض مسالمت آمیز با تخریب اموال عمومی و خشونت متفاوت است و در مورد نحوه برخورد با هر کدام اختلاف نظر وجود دارد.
خیابان؛ تلاقی چند خواسته
اعتراضات اخیر در فرانسه از یک موضوع خاص شروع شد، یعنی وضعیت مدارس. اما سپس با نگرانی های اجتماعی و اختلافات سیاسی مرتبط شد. در مجامع علاوه بر مطالبات آموزشی، موضوع فلسطین نیز به عنوان یک موضوع سیاسی و اخلاقی مطرح شده است.
چالش دولت اکنون فقط برقراری نظم در مدارس نیست. پرداختن به مشکلات آموزشی و ایجاد امکان گفت و گو با دانش آموزان و خانواده ها نیز بخشی از مشکلات است. تحولات روزهای آینده نشان خواهد داد که آیا مطالبات اولیه آموزشی در کانون توجه قرار دارد یا اینکه اعتراضات بیشتر تحت تأثیر درگیری های سیاسی است.
گفتگو در مورد این post