حواله خودرو به بازار + مشخصات ویژه متقاضیان

اقتصاد ایران:

بررسی آگهی ها و کانال های فعال در زمینه خرید و فروش حواله خودرو نشان می دهد که بازار اجاره خودرو بار دیگر رونق گرفته است. در برخی آگهی ها مبالغی از حدود 50 میلیون تومان تا 150 میلیون تومان برای امتیاز یا حواله خودرو مطالبه شده است. البته رقم نهایی به مدل خودرو، فاصله قیمت کارخانه تا بازار، زمان تحویل و شرایط پرداخت بستگی دارد.

در این بین حواله خودروهای عرضه شده در قالب طرح حمایت از خانواده و جوانان جمعیت موسوم به طرح مادران بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. امتیازی که با هدف حمایت از خانواده و افزایش فرزندآوری در بازار خودرو ایجاد شد، اکنون در بخشی از بازار غیررسمی به کالایی با ارزش اقتصادی تبدیل شده است.

بازار خودرو در ایران به خرید و فروش خودرو محدود نمی شود. هر گاه بین قیمت کارخانه و بازار آزاد شکاف قابل توجهی وجود داشته باشد، معمولاً یک بازار فرعی ایجاد می شود تا از این تفاوت قیمت استفاده کند. بازاری که این روزها نشانه های بازگشت خود را در معاملات نقل و انتقال خودرو نشان می دهد.

حواله خودروی مادران چقدر هزینه دارد؟

نقل و انتقال خودرو قیمت ثابتی ندارد و نمی توان برای همه محصولات یک رقم تعیین کرد. بررسی آگهی های منتشر شده نشان می دهد که هر چه فاصله قیمت کارخانه با بازار یک خودرو بیشتر باشد، انگیزه خرید امتیاز آن نیز بیشتر می شود.

در ماه های گذشته تبلیغاتی با مبالغ متفاوت برای خودروهای مختلف منتشر شده است. در معاملات مربوط به خودروهای به صرفه تر، ارقام کمتری بیشتر دیده می شود، اما در بازار فعلی حواله های 50، 80، 100 و حتی 150 میلیون تومانی نیز دیده می شود.

این تفاوت قیمت ها پیام روشنی دارد: واگذاری خودرو دیگر تنها یک امتیاز اداری نیست و به دارایی تبدیل شده است که در بخشی از بازار برای آن قیمت تعیین می شود.

سود از ماشین یا سود از امتیاز؟

مسئله اصلی این است که برخی خودرو را تنها وسیله مصرف نمی دانند. تفاوت قیمت کارخانه با قیمت بازار، ارزش اقتصادی دسترسی به خودرو را افزایش داده است و همین امر باعث شده تا نقطه خرید، قیمت خود را پیدا کند.

ممکن است به فردی که برای طرح فروش خودروساز انتخاب شده است، پیشنهاداتی برای خرید امتیاز خود قبل از تحویل خودرو ارائه شود. به همین دلیل عباراتی مانند حواله خریدار، حواله فروشی مادران، امتیاز حواله و حواله فوری بار دیگر در شبکه های اجتماعی و کانال های تخصصی خودرو بیشتر دیده می شود.

این وضعیت نشان می دهد که بازار حواله پدیده جدیدی نیست و با هر موج جدید فروش خودرو، امکان فعال شدن مجدد آن وجود دارد.

چرا حواله ماشین مادر مشتری دارد؟

پاسخ را باید در شکاف بین قیمت کارخانه و قیمت بازار جستجو کرد. وقتی خودرویی با قیمت کارخانه ای کمتر از نرخ بازار آزاد عرضه می شود، بخشی از آن تفاوت قیمت به صورت ارزش امتیاز خرید ظاهر می شود.

به زبان ساده، خریدار محموله سعی می کند بخشی از سود احتمالی ناشی از تفاوت قیمت را به صاحب امتیاز پرداخت کند و در نهایت خودرو را با هزینه کمتری نسبت به خرید مستقیم آن در بازار آزاد دریافت کند.

به عنوان مثال اگر قیمت خودرو در بازار آزاد چند صد میلیون تومان بیشتر از قیمت کارخانه باشد، بخشی از این شکاف می تواند برای صاحب حواله ارزش آفرینی کند. در چنین شرایطی، پرداخت 50 یا 100 میلیون تومان برای حواله ممکن است همچنان از نظر خریدار جذاب باشد; زیرا مجموع هزینه خرید خودرو و امتیاز حواله می تواند کمتر از قیمت همان خودرو در بازار آزاد باشد.

البته این محاسبه برای همه خودروها یکسان نیست و به عواملی مانند مدل خودرو، قیمت کارخانه، قیمت بازار آزاد و زمان تحویل بستگی دارد.

ورود مادران به بازار حواله چگونه بود؟

طرح حمایت از خانواده و جوانان جمعیت با هدف حمایت از خانواده و افزایش فرزندآوری در بازار خودرو ایجاد شد. مادران واجد شرایط نیز توانستند از ظرفیت خاصی برای خرید خودرو استفاده کنند.

اما شکاف عرضه و تقاضا در بازار خودرو نتوانست این طرح را از تبعات ساختار موجود بازار مصون بدارد. در دوره های مختلف پس از اعلام نتایج فروش خودرو، تعداد آگهی های مربوط به خرید و فروش حواله افزایش یافته است.

در سال های گذشته پس از اعلام نتایج فروش ایران خودرو، گزارش هایی مبنی بر داغ شدن بازار حواله منتشر شد و برای برخی حواله ها مبالغ چند صد میلیون تومانی در آگهی ها دیده می شد. بنابراین، آنچه اکنون در بازار مشاهده می شود، یک پدیده کاملاً جدید نیست. بلکه بازگشت یک بازار قدیمی با محصولات و قیمت های جدید است.

فروش خودرو ممنوع است

در کنار رونق تبلیغات، یک نکته مهم وجود دارد که نباید نادیده گرفته شود. در بخشنامه‌های فروش، انتقال امتیاز و حقوق ناشی از انتخاب در طرح‌های فروش خودرو به اشخاص ثالث ممنوع است.

در بخشنامه های ایران خودرو، انتقال امتیاز و حقوق ناشی از انتخاب در قرعه کشی به اشخاص ثالث حتی به صورت وکالتی به صراحت ممنوع شده است. در برخی بخشنامه های مربوط به طرح حمایت از خانواده و جوانان نیز همین محدودیت تکرار شده و فروش وکالتی حواله ممنوع اعلام شده است.

بنابراین وجود آگهی در فضای مجازی به معنای قانونی بودن معامله نیست. بازار حواله را باید بازاری غیررسمی دانست که در آن مردم برای امتیاز خرید خودرو قیمت تعیین می کنند. اما مفاد قرارداد و بخشنامه خودروساز می تواند انتقال این امتیاز را ممنوع کند.

حواله؛ بازار دلالی خودرو جدید؟

بازار نقل و انتقالات خودرو را می توان یکی از نتایج مستقیم اختلاف قیمت کارخانه و بازار دانست. تا زمانی که خودرو با قیمتی کمتر از قیمت تعادلی بازار فروخته شود، بخشی از تقاضا برای بهره مندی از این تفاوت شکل می گیرد.

در چنین شرایطی قرعه کشی یا اولویت بندی فروش خودرو به جای اینکه صرفا راهی برای دستیابی به مصرف کننده نهایی باشد برای برخی افراد به یک فرصت اقتصادی تبدیل می شود.

این موضوع در مورد طرح مادران حساسیت بیشتری دارد. زیرا هدف اولیه آن حمایت از گروه خاصی از خانوارها است. وقتی امتیاز چنین طرحی در بازار غیررسمی قیمت پیدا می کند، این سوال مطرح می شود که آیا سود اقتصادی طرح در نهایت به همان گروه هدف می رسد یا بخشی از آن به واسطه ها و معامله گران منتقل می شود؟

البته صرف مشاهده تبلیغات نمی تواند نشان دهد که همه افراد منتخب قصد فروش امتیاز خود را دارند. بسیاری از برندگان ممکن است در واقع مصرف کنندگان خودرو باشند، اما حجم آگهی های منتشر شده نشان می دهد که در کنار تقاضای مصرف کننده، تقاضای سرمایه و واسطه نیز حول این نقاط شکل گرفته است.

فاصله بین قیمت کارخانه و بازار؛ موتور محرک حواله ها

بازار حواله بدون تفاوت قیمت کارخانه و بازار نمی تواند آنقدر جذاب باشد. با افزایش این فاصله، ارزش اقتصادی امتیاز خرید خودرو نیز افزایش می یابد. به همین دلیل تغییر قیمت خودرو در بازار آزاد می تواند در مدت زمان کوتاهی بر قیمت حواله تاثیر بگذارد.

در روزهای اخیر فعالان بازار حواله از افزایش چشمگیر جذابیت این معاملات صحبت کرده اند. در یکی از گزارش های منتشر شده در فضای مجازی، اختلاف قیمت کارخانه با بازار حدود 37 درصد است و برای برخی خودروها افزایش قابل توجه قیمت نقل و انتقال در ماه های اخیر گزارش شده است.

این ارقام مربوط به ادعاهای منتشر شده توسط فعالان بازار است و لزوماً به این معنا نیست که همه معاملات با قیمت های یکسان انجام می شود. برای تشخیص قیمت واقعی حواله، باید بین قیمت درج شده در آگهی، مبلغ توافقی و قیمت نهایی معامله تفاوت قائل شد.

پولی که قبل از تحویل خودرو منتقل می شود

بازار خودرو هم اکنون با پدیده ای مواجه است که شاید در نگاه اول عجیب به نظر برسد; پرداخت هزینه خودرویی که هنوز تحویل نگرفته و حتی ممکن است امکان انتقال رسمی امتیاز آن وجود نداشته باشد.

این موضوع ریسک معاملات حواله را افزایش می دهد. خریدار علاوه بر ریسک تغییر قیمت خودرو تا زمان تحویل، با خطرات قراردادی و قانونی نیز مواجه است. از طرف دیگر، فروشنده نمی تواند حقی را که بر اساس قرارداد غیررسمی قابل انتقال به دیگری نباشد، واگذار کند.

بنابراین ارقام 50 تا 150 میلیون تومانی ذکر شده برای برخی حواله ها را نباید با معامله رسمی، قطعی و تضمینی اشتباه گرفت.

خلاصه

حواله خودرو مادران بار دیگر به یکی از سوژه های بازار خودرو تبدیل شده است; از حواله های ده ها میلیون تومانی گرفته تا نقاطی که برای برخی محصولات به مبالغ بالاتری می رسد.

عامل اصلی بقای این بازار، خود حواله نیست. بلکه فاصله بین قیمت کارخانه و بازار آزاد است. هر چه این فاصله بیشتر باشد، ارزش اقتصادی دسترسی به خودرو افزایش می‌یابد و بازار غیررسمی حواله‌ها جذاب‌تر می‌شود.

اما ممنوعیت انتقال امتیاز در بخشنامه های فروش، واقعیت مهمی است که در ارزیابی این معاملات باید مورد توجه قرار گیرد. رونق تبلیغات وام خودرو به هیچ وجه به معنای قانونی یا تضمینی بودن این معاملات نیست.

بازگشت بازار حواله نشان از ساختار فعلی بازار خودرو ایران است؛ بازاری که اختلاف قیمت کارخانه و بازار حتی امکان خرید خودرو را به کالایی با قیمت تبدیل کرده است.