علائم خرابی شمع خودرو

استارت نخوردن خودرو همیشه به‌خاطر خوابیدن باتری نیست. گاهی جریان برق به‌خوبی از باتری به شمع‌ها منتقل می‌شود، اما اگر شمع خودرو خراب باشد، جرقه لازم برای احتراق مخلوط سوخت و هوا ایجاد نمی‌شود. در این حالت، خودرو یا روشن نمی‌شود یا با سختی استارت می‌خورد. لازم است بدانید حتی شمع‌های با کیفیت نیز عمر محدودی دارند و پس از پایان این دوره باید نسبت به تعویض آن‌ها اقدام کنید.

اما سوال مهم این است که چگونه می‌توان خرابی شمع را تشخیص داد؟ و آیا روش‌هایی برای پیشگیری از خراب شدن شمع وجود دارد؟ اگر می‌خواهید پاسخ این سوال‌ها را بدانید، تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.

چرا شمع خودرو خراب می‌شود؟

سلامت موتور خودرو تا حد زیادی به عملکرد درست شمع‌ها بستگی دارد و رعایت چند نکته ساده می‌تواند از خرابی زودهنگام آن‌ها جلوگیری کند. البته نباید فراموش کرد که شمع‌ها نیز عمر مشخصی دارند و با گذشت زمان نیاز به تعویض پیدا می‌کنند.

مهم‌ترین عواملی که باعث خرابی شمع خودرو می‌شوند عبارتند از:

• دمای بسیار بالای موتور
• استفاده از سوخت با کیفیت پایین
• نشت روغن روی شمع
• تجمع دوده سیاه روی سطح شمع
• ضربه خوردن یا آسیب فیزیکی شمع
• تنظیم نبودن فاصله بین الکترود و بدنه شمع
• خرابی کابل‌های وایر خودرو

برای درک بهتر هر یک از این عوامل و جلوگیری از مشکلات بیشتر، لازم است بررسی دقیقی روی آن‌ها انجام شود. اگر در مسیر ساوه رانندگی می‌کنید و با مشکل شمع یا استارت خودرو مواجه شدید، می‌توانید با خدمات امداد خودرو ساوه به‌سرعت مشکل را برطرف کنید و بدون نگرانی ادامه مسیر دهید.

افزایش دمای بیش از حد موتور

شمع‌ها برای ایجاد جرقه دارای صفحه‌ای از الکترود هستند که در محدوده دمایی مشخصی عملکرد مطلوب دارند. در صورتی که سیستم خنک‌کننده موتور دچار مشکل شود و دمای محفظه احتراق به شکل غیرعادی بالا برود، شمع‌ها و سایر قطعات داخلی موتور در معرض آسیب قرار می‌گیرند و احتمال خرابی شمع افزایش می‌یابد.

کیفیت پایین سوخت

استفاده از سوخت بی‌کیفیت باعث می‌شود آلاینده‌ها و رسوبات بیشتری در محفظه احتراق باقی بماند. این رسوبات نه تنها روی عملکرد موتور تأثیر منفی دارند، بلکه شمع‌ها نیز به مرور زمان دچار آسیب می‌شوند و کارکردشان کاهش می‌یابد.

نشت روغن روی شمع خودرو

یکی از دلایل مهم خرابی شمع، نشت روغن موتور به داخل محفظه احتراق است. وقتی روغن با سر شمع تماس پیدا کند، سطح آن کثیف می‌شود و توانایی ایجاد جرقه بهینه کاهش می‌یابد. علاوه بر این، روغن‌سوزی خودرو نیز می‌تواند باعث افزایش دمای موتور و آسیب به قطعات داخلی از جمله شمع شود. اگر در زنجان با مشکلاتی از این دست مواجه شدید و خودرو به‌درستی استارت نمی‌خورد، می‌توانید به کمک خدمات امداد خودرو زنجان سریعاً مشکل را بررسی و برطرف کنید، بدون اینکه نیاز باشد خودرو را به تعمیرگاه بکسل کنید.

تجمع دوده سیاه روی شمع

یکی از عوامل رایج خرابی شمع، نشستن دوده یا همان کربن روی سطح آن است. این دوده از احتراق سوخت به‌وجود می‌آید و در صورت عدم تعویض به‌موقع فیلتر هوا و سوخت، یا گرفتگی نازل پاشش سوخت انژکتور، احتمال دارد که این رسوبات به سطح شمع منتقل شوند. همچنین ترکیب نامناسب سوخت و هوا و توقف طولانی خودرو می‌تواند باعث افزایش تجمع دوده روی شمع شود. این مسئله موجب می‌شود که جرقه‌زنی شمع نامنظم شود و عملکرد موتور کاهش پیدا کند.

وارد شدن ضربه به شمع

هرگونه ضربه یا تصادف می‌تواند شمع را دچار آسیب کند، مشابه سایر قطعات موتور.

تنظیم نبودن شکاف بین شمع و الکترود

برای عملکرد درست شمع، فاصله بین الکترود مرکزی و جانبی باید دقیقاً تنظیم شده باشد. اگر این فاصله زیاد یا خیلی کم باشد، جرقه‌زنی به‌درستی انجام نمی‌شود و شمع به مرور خراب می‌شود.

خرابی وایر خودرو

کابل یا وایر وظیفه انتقال جریان برق به شمع را دارد. در صورت خرابی یا آسیب دیدن وایر، شمع نیز ممکن است آسیب ببیند. اگرچه این مشکل نادر است، اما نباید آن را نادیده گرفت.

نشانه‌های خرابی شمع خودرو

تشخیص به‌موقع خرابی شمع باعث می‌شود مشکل سریع‌تر برطرف شود و موتور خودرو دچار آسیب جدی نشود. برخی از مهم‌ترین علائم عبارت‌اند از:

• استارت نخوردن یا مشکل در استارت خودرو
• کاهش محسوس شتاب
• تغییر ناگهانی دور موتور
• افزایش مصرف سوخت
• روشن شدن چراغ چک
• سروصدای غیرعادی در حالت درجا
• خارج شدن دود غلیظ و تیره از اگزوز
• ترک یا شکستگی در بدنه شمع
• تغییر رنگ چینی شمع

اگر در مسیر مشهد با این نشانه‌ها مواجه شدید و خودرو به‌درستی استارت نمی‌خورد، می‌توانید با تماس با خدمات امداد خودرو مشهد مشکل خود را سریعاً بررسی کرده و بدون نیاز به حمل خودرو تا تعمیرگاه، مشکل را برطرف کنید.

استارت نخوردن یا مشکل در استارت خودرو

وقتی خودرو به سختی استارت می‌خورد یا با وجود تلاش‌های متعدد روشن نمی‌شود، نباید فقط به خوابیدن باتری فکر کنید. یکی از دلایل رایج این مشکل، خرابی شمع خودرو است. اگر شمع آسیب دیده باشد، جرقه لازم برای احتراق مخلوط سوخت و هوا ایجاد نمی‌شود. در این شرایط طبیعی است که خودرو روشن نشود یا پس از چند بار استارت زدن به سختی روشن گردد.

افت محسوس شتاب خودرو

زمان‌بندی درست جرقه زنی شمع‌ها نقش مهمی در شتاب‌گیری خودرو دارد. خودروها مجهز به سنسورهای متعددی برای کنترل این فرآیند هستند. در صورت خرابی شمع، نظم زمانی جرقه‌زنی به هم می‌خورد و موتور راندمان خود را از دست می‌دهد. نتیجه این اتفاق کاهش محسوس شتاب خودرو است که تجربه رانندگی را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

نوسانات دور موتور

خرابی شمع باعث بر هم خوردن نسبت سوخت و هوا در موتور می‌شود. این اختلال ممکن است موجب مکش بیش از حد هوا به داخل محفظه احتراق گردد و در نتیجه دور موتور نوسان شدیدی پیدا کند. به همین دلیل، حتی با فشار دادن پدال گاز، موتور ممکن است به درستی واکنش نشان ندهد و سرعت آن دائماً تغییر کند.

افزایش مصرف سوخت

عملکرد ناقص شمع، احتراق موتور را مختل می‌کند و ترکیب سوخت و هوا بهینه انجام نمی‌شود. این مسئله باعث می‌شود موتور برای جبران افت راندمان، سوخت بیشتری مصرف کند. رانندگانی که به میزان مصرف خودرو عادت دارند، متوجه این تغییر خواهند شد. افزایش ناگهانی مصرف سوخت می‌تواند یکی از نشانه‌های هشداردهنده خرابی شمع باشد.

روشن شدن چراغ چک

چراغ چک خودرو معمولاً به‌عنوان هشداری عمومی برای مشکلات موتور روشن می‌شود. احتراق ناقص ناشی از شمع خراب، باعث فعال شدن سنسورهای مختلف موتور می‌شود و سیستم هشدار خودرو را روشن می‌کند. علاوه بر این، تولید آلاینده‌های بیش از حد نیز ممکن است چراغ چک را فعال کند. با دیاگ زدن خودرو می‌توان علت دقیق روشن شدن چراغ را تشخیص داد.

سروصدای غیرعادی در حالت درجا

در هنگام کارکرد موتور در حالت درجا، صداها و ارتعاش‌های غیرعادی موتور بهتر احساس می‌شوند. خرابی شمع معمولاً با سروصدای غیرعادی همراه است که ناشی از احتراق ناقص است. این صداها اغلب با تکان و لرزش موتور نیز همراه هستند و به‌ویژه در حالت درجا واضح‌تر شنیده می‌شوند.

دود غلیظ تیره از اگزوز

اگر شمع به‌درستی جرقه نزند، احتراق کامل صورت نمی‌گیرد. یکی از نشانه‌های این مشکل، خروج دود سیاه و غلیظ از اگزوز است. همچنین ممکن است بوی شدید بنزین همراه با دود احساس شود، زیرا بخشی از سوخت به دلیل احتراق ناقص، واکنش شیمیایی مناسبی انجام نمی‌دهد و مستقیم به اگزوز می‌رود.

آثار ترک و شکستگی در شمع

علائم ظاهری خرابی شمع نیز می‌توانند زمان تعویض آن را مشخص کنند. وجود ترک یا شکستگی در چینی سر شمع معمولاً ناشی از ضربه یا دمای بالای موتور است. شمع‌های با کیفیت بالا ریسک ترک خوردن کمتری دارند، اما حتی آن‌ها نیز با گذشت زمان و استفاده طولانی ممکن است آسیب ببینند.

تغییر رنگ چینی شمع

تغییر رنگ چینی شمع یکی دیگر از نشانه‌های خرابی است. رنگ معمولی چینی شمع سفید یا خاکستری است، اما احتراق ناقص یا نشت روغن به داخل محفظه احتراق باعث می‌شود رنگ شمع به قهوه‌ای یا سیاه تغییر کند. این تغییر رنگ نشان‌دهنده عملکرد نامناسب شمع و نیاز به بررسی یا تعویض است.

بهترین زمان تعویض شمع خودرو

مدت زمان عمر مفید شمع به عوامل مختلفی بستگی دارد: سلامت خودرو، کیفیت سوخت، اصالت شمع و نوع آن. شمع‌های معمولی برای خودروهای صفر حدود ۴۰ تا ۵۰ هزار کیلومتر کار می‌کنند، در حالی که برای خودروهای قدیمی‌تر این مقدار به حدود ۳۰ هزار کیلومتر کاهش می‌یابد.
استفاده از شمع‌های با الکترود پلاتینیوم یا ایریدیوم می‌تواند عمر مفید شمع را افزایش دهد؛ شمع‌های پلاتینیوم معمولاً تا ۶۰ هزار کیلومتر و شمع‌های ایریدیوم تا ۸۰ تا ۱۰۰ هزار کیلومتر قابل استفاده هستند.

مراحل تعویض شمع خودرو

اگر کمی دست به آچار هستید، می‌توانید شخصاً شمع خودرو را تعویض کنید. ابتدا شمع باکیفیت و اصل تهیه کنید. شمع‌ها معمولاً در بالای موتور قرار دارند و دسترسی به آن‌ها ساده است، اما در برخی خودروها محل شمع متفاوت است.
برای باز و بسته کردن شمع، باید از آچار شمع مخصوص استفاده کنید. در حال حاضر (زمستان ۱۴۰۲)، اجرت تعویض شمع و وایر خودرو بین ۹۰ هزار تا ۴۰۰ هزار تومان بسته به نوع خودرو و شمع متغیر است.

کلام پایانی

در این مطلب با دلایل و نشانه‌های خرابی شمع خودرو آشنا شدیم. شمع یکی از قطعات نسبتاً ارزان خودرو است، اما بی‌توجهی به آن می‌تواند باعث آسیب به سایر قطعات موتور و هزینه‌های بیشتر شود. توصیه می‌شود نسبت به علائم خرابی شمع حساس باشید و در صورت مشاهده مشکل، سریعاً نسبت به تعویض یا بررسی آن اقدام کنید.