صنعت سنگ ایران ظرفیت صادرات ۱.۵ تا ۲ میلیارد دلاری دارد

به گزارش بازار، وجی الله جعفری روز سه شنبه 23 مهرماه در مراسم افتتاحیه هجدهمین نمایشگاه بین المللی سنگ های نیم ور محلات با اشاره به ظرفیت ذخایر سنگ های تزئینی کشور افزود: امروز بیش از 3.5 میلیارد تن ذخیره سنگ تزئینی در کشور داریم که داشتن ظرفیت کافی برای کشور می تواند عدد قابل توجهی باشد اما صرفاً برای کشور قابل توجه نیست. مسئله اصلی این است که آیا توانسته ایم بهره وری و استفاده اقتصادی مورد انتظار از این ذخیره را داشته باشیم یا خیر؟

جعفری ادامه داد: در بخش معدن سنگ تزئینی حدود 32 میلیون تن ظرفیت اسمی برای معادنی که پروانه بهره برداری دارند ایجاد شده است اما میزان واقعی استخراج حدود 11 تا 11.5 میلیون تن است. یعنی حدود 30 درصد از ظرفیت موجود استفاده می شود. در زمینه پردازش نیز همین مسئله وجود دارد. واحدهایی که پروانه بهره برداری دارند حدود 225 میلیون متر مربع ظرفیت اسمی ایجاد کرده اند اما میزان تولید واقعی حدود 80 میلیون متر مربع است که حدود 30 درصد ظرفیت موجود را نیز شامل می شود.

معاون امور معادن و صنایع معدنی وزارت صمت با طرح این سوال که چرا از بخش قابل توجهی از ظرفیت صنعت سنگ کشور استفاده نمی شود؟ بخشی از مشکل به زنجیره تولید و مهمتر از آن به بازار و صادرات برمی گردد.

وی با بیان اینکه صنعت سنگ در مقاطعی بازارهای بسیار خوبی داشت، افزود: در مقاطعی سرعت صادرات خوبی داشتیم و صنعت سنگ ایران بازارهای خوبی داشت اما به دلایل مختلف بخشی از این بازارها را از دست دادیم و نتوانستیم از ظرفیت موجود به درستی استفاده کنیم.

جعفری هماهنگی و همدلی در سطح داخلی و بین المللی را یکی از نیازهای اصلی صنعت سنگ دانست و گفت: باید تلاش کنیم تا سنگ ایران در سطح جهانی دارای برند و هویت باشد. زمانی سنگ برخی از مناطق ایران در دنیا شناخته شده بود و نام آن به عنوان یک برند پذیرفته شد، اما امروز بخشی از این جایگاه را از دست داده ایم و باید برای احیای آن برنامه داشته باشیم. یکی از نقاط ضعف ما عدم هماهنگی در سطح جهانی است و باید با برنامه ریزی و همراهی با مجموعه های مختلف جایگاه سنگ ایران را در بازارهای جهانی تقویت کنیم.

معاون امور معادن و صنایع معدنی وزارت صمت با اشاره به اقدامات انجام شده برای نزدیک‌تر کردن دولت و بخش خصوصی گفت: در یکی دو سال گذشته تلاش کرده‌ایم ارتباط دستگاه‌های دولتی و فعالان اقتصادی را نزدیک‌تر کنیم و بر این اساس «ستاد سنگ» تشکیل شد. حوزه سنگ های تزئینی و همکاران وزارت نیز برای کمک و حمایت در کنار این گروه حضور دارند.

جعفری هدف از تشکیل ستاد سنگ و پیگیری طرح جامع سنگ های تزئینی را بیان کرد و گفت: این طرح باید تمامی زنجیره ها از اکتشاف و استخراج تا فرآوری و از همه مهمتر بازار، تجارت و صادرات را از صفر تا صد در بر گیرد. اگر نتوانیم کل زنجیره را با هم ببینیم، باز هم با وضعیتی مواجه خواهیم شد که بخش زیادی از ظرفیت ایجاد شده بلااستفاده می ماند.

معاون امور معادن و صنایع معدنی وزارت صمت با اشاره به وضعیت صادرات سنگ کشور گفت: ظرفیت و هدف گذاری موجود می تواند صادرات یک و نیم تا دو میلیارد دلاری را محقق کند. ظرفیت و مواد اولیه لازم برای افزایش صادرات وجود دارد، مشکل اصلی این بخش بیشتر به بازار و تجارت مربوط می شود. اگر تجارت و بازار سنگ حل نشود، حل سایر قسمت های زنجیره نمی تواند مشکل صنعت را به طور کامل حل کند. نمایشگاه سنگ محلات نیز یکی از ارکان و ابزارهایی است که می تواند به همسویی فعالان، توسعه بازار و برندسازی سنگ ایران کمک کند.

وی در ادامه بر ضرورت اکتشاف هدفمند در بخش سنگ تاکید کرد و افزود: اگر قرار است اکتشاف انجام شود باید به سمت اکتشاف سیستماتیک برویم تا اطلاعات دقیق تری برای بهره برداری داشته باشیم. اصل ذخایر سنگی در کشور وجود دارد و کشف جدید باید به ما کمک کند تا بدانیم مناسب ترین روش برای استخراج هر ذخایر چیست و چگونه با استفاده از فناوری های جدید طراحی بهتری برای استخراج داشته باشیم.

وی با اشاره به ظرفیت های موجود در بخش سنگ ایران گفت: بیش از 3.5 میلیارد تن ذخیره ظرفیت کمی نیست. ایران از نظر ذخایر و پتانسیل سنگی ظرفیت بسیار بالایی دارد و حتی گروه هایی که برای تشکیل فدراسیون جهانی سنگ تلاش می کنند می توانند به برقراری ارتباط بین این ظرفیت و بازارهای جهانی کمک کنند. چون ما پتانسیل و سنگ داریم و طرف مقابل شبکه بازار و ارتباطات جهانی.

معاون امور معادن و صنایع معدنی وزارت معادن و صنایع معدنی صمت تاکید کرد: هر کمکی که وزارتخانه در توان داشته باشد برای این موضوع انجام می شود زیرا یکی از ضعف های اصلی ما عدم هماهنگی کافی در سطح جهانی و در نتیجه از بین رفتن بخشی از ظرفیت های موجود است.

وی بیان کرد: بیش از پنج هزار واحد سنگبری در کشور داریم که ظرفیت قابل توجهی است اما اکثر این واحدها با ظرفیت کامل فعالیت نمی کنند و این موضوع به بازار نیز مربوط می شود. بازار سنگ باید فعالانه ایجاد شود. سنگ مانند برخی از مواد معدنی نیست که زنجیره مصرف خاصی داشته باشد و محصول پس از تولید به صورت طبیعی وارد بازار شود. برای سنگ باید بازار ایجاد شود، پروژه تعریف شود و در حوزه های مختلف مشتری و مصرف شکل بگیرد. برای توسعه صنعت سنگ باید دانش و رویکرد متفاوتی نسبت به سایر کانی ها داشته باشیم. زیرا اگر با همان ظاهر و الگوی سایر کانی ها با سنگ برخورد کنیم به نتیجه مطلوب نمی رسیم.

جعفری در ادامه بر اهمیت منابع طبیعی و محیط زیست و لزوم حفاظت از آنها تاکید کرد و گفت: در حوزه معدن باید شرایط و ضوابطی تعریف شود. اینکه به طور کلی بگوییم «سنگ را برندار» رویکرد صحیحی نیست. زیرا چنین نگاه منفی می تواند کل ماجرا را متوقف کند و در عمل منجر به زندانی شدن ذخایری شود که بتوانیم در زمان مناسب از آنها استفاده کنیم. اصل حفاظت از محیط زیست باید رعایت شود اما شرایط خاصی برای بهره بردار در نظر گرفته شود و در صورت رعایت آن شرایط در منطقه امکان فعالیت نیز فراهم شود. می توانید روش هایی را انتخاب کنید که کمترین آسیب را به محیط زیست وارد کنند.

جعفری با اشاره به ظرفیت استخراج معادن زیرزمینی گفت: در زمینه سنگ باید بیشتر به سمت روش های زیرزمینی برویم. زیرا این روش ها علاوه بر کمک به حفظ محیط خارجی، در برخی موارد پس از پایان استخراج، می توانند محیط هایی را ایجاد کنند که بتوان از آن ها به لحاظ اقتصادی و گردشگری استفاده کرد. در بسیاری از نقاط دنیا از فضاهای ایجاد شده پس از استخراج معادن برای گردشگری استفاده می شود و این می تواند ظرفیت اقتصادی جدیدی را برای استان ها ایجاد کند.

جعفری همچنین بر لزوم به روز رسانی فناوری در صنعت سنگ تاکید کرد و گفت: بیش از پنج هزار واحد سنگبری در کشور داریم که برخی از آنها به سمت استفاده از فناوری های نوین حرکت کرده اند. تعداد دقیق واحدهای مجهز به فناوری های روز در آمارهای مختلف متفاوت است، اما آنچه مهم است روند حرکت صنعت به سمت فناوری های نوین است. معرفی فناوری جدید باید منجر به افزایش بهره وری، کاهش هزینه ها و استفاده بهتر از سنگی شود که برای استخراج آن هزینه و تلاش زیادی شده است. بنابراین به روز رسانی تجهیزات و فناوری باید به طور مستمر دنبال شود.

معاون وزیر معادن و صنایع معدنی صمت با اشاره به وضعیت تجهیزات صنعت سنگ گفت: امروزه بیشتر تجهیزات و ماشین آلات مورد نیاز این صنعت در داخل کشور ساخته می شود، هرچند به روز رسانی مستمر تجهیزات و استفاده از فناوری های نوین همچنان باید در دستور کار قرار گیرد. زنجیره سنگ فقط یک ماده معدنی نیست. بخشی از این زنجیره سرمایه گذاری بخشی از تجهیزات و ماشین آلات و بخشی از فناوری است.

وی با اشاره به مصرف داخلی سنگ گفت: بخش مصرف داخلی نیز ظرفیت محدودی دارد. از حدود 80 میلیون مترمربع تولید فرآوری شده بیش از پنج میلیون مترمربع در داخل مصرف می شود، اما این میزان نمی تواند بازار کافی برای ظرفیت تولید حدود 32 میلیون تن سنگ خام ایجاد کند و خلأ موجود باید از طریق توسعه بازارهای صادراتی جبران شود. بخش قابل توجهی از ظرفیت موجود صنعت سنگ هنوز فعال نشده است و حدود 60 درصد ظرفیت در بخش‌های مختلف قابل استفاده است، بنابراین در صورت ایجاد بازار، امکان افزایش تولید و فعالیت واحدهای موجود وجود دارد.

جعفری با اشاره به صادرات خدمات فنی و مهندسی گفت: توسعه صادرات خدمات فنی و مهندسی باید در کنار صادرات محصولات مورد توجه قرار گیرد و این موضوع بخشی از همین زنجیره است که برای حضور موثرتر در بازارهای بین المللی باید دنبال شود. وقتی به بازارهای خارجی می رویم باید بتوانیم مجموعه ای از قابلیت های فنی، مهندسی، تجهیزات و محصولات را ارائه دهیم و در عین حال الزامات و شرایط بازارهای هدف را نیز بشناسیم و رعایت کنیم.

معاون امور معادن و صنایع معدنی وزارت صمت با اشاره به ظرفیت صادراتی صنعت سنگ گفت: این زنجیره معدنی با توجه به ظرفیت های کشور می تواند حداقل یک و نیم تا دو میلیارد دلار صادرات داشته باشد در حالی که صادرات فعلی کمتر از 10 درصد این ظرفیت است. هدف وزارت صنعت، معدن و تجارت این است که با حمایت، هدایت و هماهنگی با گروه های فعال، ارزش افزوده ای را که از ذخایر معدنی کشور ایجاد می شود، محقق کند و در کنار آن، اشتغال پایدار و توسعه صنعتی نیز شکل گیرد.

وی با تاکید بر ضرورت همکاری نهادهای مختلف با بخش خصوصی خاطرنشان کرد: در صورت همدلی و هماهنگی در همه بخش‌ها می‌توان برای صنعت سنگ برنامه مشخصی تدوین کرد و از مرحله اکتشاف و استخراج تا فرآوری، تجارت، صادرات و حضور در بازارهای جهانی پیگیری کرد.