افزایش ۵۱ درصدی نرخ بلیط قطار از ابتدای سال

به گزارش بازار، از ابتدای سال جاری تاکنون با مصوبه شورای عالی حمل و نقل، نرخ بلیت قطار در تمامی مسیرهای کشور ۲۱ درصد افزایش یافته است. این خبر کوتاه حقیقت تلخ این روزهای شبکه حمل و نقل ریلی کشور است. قطاری که همیشه وسیله ای امن، بی دردسر و اقتصادی برای اقشار متوسط، دانش آموزان و مسافران عادی محسوب می شد، اکنون به سرعت به گزینه ای گران قیمت تبدیل شده است. افزایش مداوم هزینه ها مسافران را در دوراهی بین قطار، اتوبوس یا خودروهای شخصی قرار داده است. در این گزارش به بررسی موضوع تغییر قیمت بلیت، دلایل این تصمیم و تبعات آن بر هزینه های سفر مردم می پردازیم. با ما همراه باشید.

قیمت بلیت قطار از ابتدای سال تاکنون چقدر افزایش یافته است؟

بررسی روند قیمت گذاری بلیت نشان می دهد که تغییرات قیمت بلیت قطار به یکباره اتفاق نیفتاده و در دو مرحله متوالی اتفاق افتاده است. در مرحله اول که اواخر سال گذشته اتفاق افتاد، 25 درصد افزایش قیمت مجاز و روی قیمت ها اعمال شد. این افزایش قیمت به دلیل تورم سالانه و کمک به هزینه های جاری قطارها در نظر گرفته شد.

اما روند قیمت بلیت به همین جا ختم نشد. با فرا رسیدن سال جدید، موج دوم تغییرات قیمت آغاز شد. شورای عالی هماهنگی حمل و نقل کشور مجوز افزایش ۲۱ درصدی نرخ جدید را در خرداد ماه صادر کرد. وقتی تأثیر این دو مصوبه را با هم محاسبه می کنیم، متوجه می شویم که قیمت بلیت قطار نسبت به زمان مشابه سال گذشته نزدیک به 51 درصد رشد داشته است. البته این 51% تنها نشان دهنده میانگین کل افزایش ها است. در قطارهای لوکس، 5 ستاره و ویژه که خدمات پذیرایی ویژه ارائه می کنند، افزایش قیمت بلیت به دلیل آزادی بیشتر در قیمت گذاری ملموس تر و بیشتر است.

قیمت بلیط قطار جدید چقدر است؟

با اجرای مصوبه جدید در خرداد ماه، ظاهر نرخ ها در سایت های فروش بلیت به طور کلی تغییر کرده است. قیمت بلیط قطار جدید بر اساس نوع قطار (اتوبوس یا کوپه)، تعداد صندلی‌های هر کوپه (4 تخت یا 6 تخت)، مسافت طی شده و شرکت راه‌آهن ارائه‌دهنده خدمات، نوسانات زیادی دارد.

طبق آخرین آمار، کف قیمت بلیط قطار برای مسیرهای کوتاه و خودروهای سواری از 480 هزار تومان شروع می شود و برای سفر با قطارهای لوکس پنج ستاره در خطوط طولانی تر تا 5 میلیون تومان می رسد. برای درک بهتر این تغییرات، نرخ های مصوب برخی از مسیرهای پرتردد کشور را بررسی کرده ایم.

برای مسافرانی که قصد خرید بلیت در مسیر تهران به مشهد را دارند، قیمت بلیت در واگن های اتوبوسی از حدود 760 هزار تومان و در واگن های معمولی 4 تخت و 3 ستاره در محدوده 800 هزار تومان تا یک میلیون و 300 هزار تومان است.

اما اگر فردی بخواهد در همان مسیر طولانی با قطارهای فوق لوکس و 5 ستاره (مثل فدک یا نورالرضا) سفر کند، هزینه خرید بلیط برای هر صندلی حدود 2 میلیون و 990 هزار تومان خواهد بود.

در مسیرهای کاری و دانشجویی مانند قطار رشت به تهران یا برعکس قیمت بلیت ها پس از افزایش 21 درصدی به حدود 770 هزار تومان رسیده است که برای مسافرانی که به صورت هفتگی یا ماهانه در این مسیر تردد می کنند هزینه بسیار سنگینی است.

دلیل افزایش قیمت بلیت قطار چیست؟

بسیاری از مردم و دانشجویان می پرسند چرا قیمت بلیت قطار تا این حد افزایش یافته است؟ فعالان صنعت ریلی و شرکت های مسافربری دلایلی را مطرح می کنند که نشان می دهد این تصمیم یک اقدام ناگهانی نبوده بلکه به دلیل مشکلات انباشته اقتصادی رخ داده است.

ریشه اصلی این گرانی ها را باید در وابستگی شدید قطعات فنی به ارز جستجو کرد. زیرا در حال حاضر بیش از 30 درصد لوازم یدکی و تجهیزات ایمنی قطارها وارداتی است و نوسانات مداوم قیمت ارز در بازار هزینه تعمیرات و نگهداری روزانه واگن ها را برای شرکت ها بسیار افزایش داده است.

از سوی دیگر اعمال قوانین جدید وزارت کار باعث شده است که دستمزد کارگران فنی، مهمانداران و کارکنان جایگاه در سال جدید بین 50 تا 58 درصد افزایش یابد که بار مالی زیادی بر هزینه های اداری شرکت ها افزوده است. علاوه بر این، هزینه های مربوط به پکیج های پذیرایی، ملحفه، غذای رستوران قطار و لوازم آرایش کوپه ای به طور مستقیم تحت تأثیر تورم عمومی جامعه قرار گرفته و تهیه آنها روز به روز گرانتر می شود.

فرسودگی ناوگان ریلی و نبود واگن های جدید در شبکه ریلی، نیاز به نوسازی مستمر واگن های قدیمی را به دنبال داشته است. فرآیندی که علاوه بر کاهش بهره وری قطارها، هزینه های جانبی کمرشکنی را برای این صنعت به همراه دارد.

کدام مسیرها مشمول افزایش قیمت بلیت قطار می شوند؟

بر اساس اطلاعات رسمی منتشر شده از سوی شرکت راه آهن، این افزایش ۲۱ درصدی شامل تمامی مسیرهای ریلی کشور می شود. هیچ خط ریلی، استان یا شرکت مسافربری خاصی از این مصوبه مستثنی نیست. این بدان معناست که مسافران در تمامی خطوط کشور چه در مسیرهای پرترافیک تهران به مشهد، اصفهان به مشهد و تبریز به مشهد و چه در خطوط جنوبی و برون شهری مانند تهران به اهواز، زاهدان و بندرعباس، شاهد تغییرات قیمتی خواهند بود.

تفاوت اصلی فقط در شکل نهایی بلیط است. در مسیرهای طولانی که نیاز به قطار درجه یک دارند، افزایش 21 درصدی معادل چند صد هزار تومان است که کاملا محسوس است در حالی که در مسیرهای کوتاه محلی این افزایش ریالی کمتر احساس می شود.

افزایش قیمت بلیت قطار چه تاثیری بر هزینه سفر دارد؟

بخش عمده نگرانی مردم عواقب اجتماعی این گرانی است. زیرا قطار همیشه جایگزین بسیار خوبی برای هواپیما بود و قسمت زیادی از سفرهای زیارتی، تفریحی و دانشجویی توسط آن انجام می شد. با افزایش 51 درصدی قیمت ها نسبت به سال گذشته، هزینه سفر خانوادگی با تغییرات زیادی همراه بوده است. به طوری که اگر یک خانواده 4 نفره بخواهد با بلیط قطار کرج مشهد سفر با واگن های معمولی 4 نفره، هزینه رفت و برگشت آنها حدود 4 تا 5 میلیون تومان خواهد بود. البته این رقم در صورت انتخاب قطارهای لوکس 5 ستاره به بیش از 20 میلیون تومان می رسد و تمامی این محاسبات شامل هزینه اقامت و غذا در شهر مقصد نمی شود.

این جابه‌جایی تعداد تأثیرات مستقیمی بر زندگی روزمره مردم دارد که اولین پیامد آن کاهش سفرهای ضروری و تفریحی است. این بدان معناست که اقشار کم درآمد، کارمندان و دانش آموزان مجبور به محدود کردن و حتی لغو سفر می شوند که بر سلامت روان جامعه تأثیر منفی می گذارد.

از سوی دیگر این اتفاق فشار زیادی را بر حمل و نقل جاده ای وارد می کند چرا که همزمان با قیمت قطار نرخ بلیت اتوبوس نیز 21 درصد افزایش یافته و مسافران ناگزیر به سمت خودروهای شخصی می روند که این امر باعث افزایش ازدحام جاده ها و احتمال بروز حوادث رانندگی می شود. در نهایت، کل این زنجیره با رکود در گردشگری داخلی به پایان می رسد، زیرا با کاهش تعداد مسافران، هتل ها، مسافرخانه ها و بازارهای محلی در شهرهای توریستی و زیارتی با کمبود جدی مشتری مواجه خواهند شد.

آیا قیمت بلیت قطار دوباره افزایش می یابد؟

این موضوع یکی از دغدغه های اصلی مسافران برای آینده است. از یک سو مدیران شرکت های ریلی اعلام می کنند که حتی با افزایش 51 درصدی اخیر به دلیل تورم بالای قطعات و دستمزدها، فعالیت آنها سود خاصی ندارد و در آستانه زیان قرار دارند. آنها معتقدند اگر حمایت های دولتی یا یارانه ارزی به صنعت ریلی تزریق نشود، واگن ها در بلندمدت نمی توانند حرکت کنند.

از سوی دیگر مسئولان شورای عالی حمل و نقل و تنظیم بازار به خوبی می دانند که توان مالی جامعه و سبد خرید دانشجویان و کارمندان دیگر نمی تواند از افزایش جدید در سال جاری حمایت کند. افزایش بیشتر قیمت ها می تواند قطارها را کاملاً خالی از مسافر کند. به همین دلیل انتظار می‌رود سیاست‌گذاران تمام تلاش خود را برای تثبیت نرخ‌های فعلی و تامین قطعات یدکی تا پایان سال جاری انجام دهند تا از شوک اقتصادی جدید به مردم جلوگیری شود. همه چیز بستگی به وضعیت نرخ تورم عمومی و ثبات بازار ارز در ماه های آینده دارد.