بر اساس نتایج طرح آمار هزینه و درآمد خانوار مرکز آمار ایران، متوسط خالص مخارج سالانه یک خانوار روستایی در سال 1404 حدود 220 میلیون تومان بوده که نسبت به سال قبل 52.3 درصد افزایش داشته است. متوسط درآمد اعلامی این خانوارها نیز با رشد 47.5 درصدی به حدود 297 میلیون تومان رسیده است.
طرح آمار هزینه و درآمد خانوار یکی از مهمترین طرح های آماری مرکز آمار ایران است که با هدف برآورد میانگین هزینه و درآمد خانوارهای شهری و روستایی در سطح کشور و استان ها اجرا می شود. در سال 1404 اطلاعات 18 هزار و 768 خانوار شهری و 17 هزار و 856 خانوار روستایی در این طرح جمع آوری شد.
مسکن بیشترین سهم را در هزینه های خانوار دارد
حدود 111 میلیون تومان معادل 28.3 درصد از کل هزینه های سالانه خانوارهای شهری به هزینه های خوراکی و دخانیات و حدود 281 میلیون تومان معادل 71.7 درصد به هزینه های غیرخوراکی اختصاص دارد. در میان هزینه های خوراکی و دخانی، گوشت با سهم 22.9 درصد بیشترین سهم را به خود اختصاص داده و در بخش غیرخوراکی مسکن، سوخت و روشنایی با سهم 58.1 درصد در صدر قرار دارد.
در خانوارهای روستایی سالانه حدود 92 میلیون تومان از هزینه ها به خوراک و دخانیات اختصاص می یابد که معادل 41.7 درصد از کل هزینه ها است. هزینه های غیرخوراکی حدود 129 میلیون تومان معادل 58.3 درصد از کل هزینه های خانوار روستایی است. در این بخش، گوشت با سهم 21.3 درصد بیشترین سهم را در هزینه های خوراک و دخانیات داشته و مسکن، سوخت و روشنایی با سهم 38.4 درصد مهم ترین مولفه های هزینه های غیرخوراکی بوده اند.
تجزیه و تحلیل منابع درآمدی نشان می دهد که در خانوارهای شهری 2/30 درصد درآمد از مشاغل مزدی و حقوقی، 9/15 درصد از مشاغل آزاد کشاورزی و غیرکشاورزی و 9/53 درصد از درآمدهای غیر شغلی حاصل می شود. در خانوارهای روستایی این سهم به ترتیب 7/30 درصد، 1/29 درصد و 2/40 درصد بوده است.
از نظر داشتن مایحتاج عمده زندگی، سهم خانوارهای شهری دارای خودرو شخصی از 9/54 درصد در سال 1403 به 57 درصد در سال 1404 رسیده است، همچنین سهم خانوارهای دارای ماشین لباسشویی از 6/89 به 2/91 درصد و یخچال از 3/69 به 5/71 درصد افزایش یافته است. از سوی دیگر، سهم استفاده از مایکروویو و اجاق هالوژن از 16.1 به 15.2 درصد کاهش یافته است. در مناطق روستایی سهم خانوارهای دارای خودروی شخصی از 38.8 به 41 درصد و سهم خانوارهای دارای ماشین لباسشویی از 65.8 به 67.4 درصد افزایش یافته است. سهم استفاده از مایکروویو و اجاق هالوژن از 3.1 به 2.7 درصد کاهش یافته است.
تهران در مخارج و درآمد شهری پیشتاز شد
در بین استان ها، تهران با میانگین هزینه سالانه حدود 578 میلیون تومان، بیشترین هزینه خانوار شهری را در سال 1404 داشته است. کمترین رقم در این بخش مربوط به سمنان با حدود 223 میلیون تومان بوده است.
از نظر درآمد، تهران با میانگین درآمد سالانه حدود 721 میلیون تومان در راس استان های شهری قرار دارد و سیستان با حدود 283.5 میلیون تومان کمترین میانگین درآمد سالانه یک خانوار شهری را به خود اختصاص داده است. در روستاها بوشهر با میانگین هزینه سالانه حدود 340 میلیون تومان بیشترین هزینه را دارد و سیستان و بلوچستان با حدود 122 میلیون تومان در پایین ترین سطح قرار دارد. بیشترین درآمد خانوارهای روستایی در مازندران با حدود 469 میلیون تومان و کمترین آن در سیستان و بلوچستان با حدود 144 میلیون تومان بوده است.
در سال 1404، گاز طبیعی شبکه عمومی هنوز سوخت اصلی برای گرم کردن خانه ها بود. به طوری که 95.8 درصد خانوارهای شهری و 83.2 درصد خانوارهای روستایی از این نوع سوخت استفاده کرده اند. در مناطق روستایی نیز 6.4 درصد خانوارها از نفت سفید به عنوان سوخت گرمایشی استفاده می کردند.
گفتگو در مورد این post