واکنش روحانی به منتقدان؛ حرف من در مورد رفراندوم تحریف شد

اقتصاد ایران:

روحانی به حواشی سخنان خود درباره رفراندوم پاسخ داد

حسن روحانی رئیس جمهور سابق در دیدار با جمعی از سفرا، اساتید و کارشناسان سیاست خارجی به برداشت هایی که از اظهارات قبلی خود درباره رفراندوم مطرح شده بود، واکنش نشان داد و تاکید کرد که منظور وی این نیست که دفاع در برابر تجاوز به همه پرسی گذاشته شده است.

روحانی توضیح داد که بحث اصلی او نیاز به «اهداف ملی» برای برخورداری از حمایت مردم است. وی گفت که در سخنرانی قبلی خود نه از واژه رفراندوم استفاده کرده ام و نه از کلمه رفراندوم. به گفته وی، ایران آغازگر جنگ نبوده و در صورت تجاوز، دفاع از کشور امری بدیهی است.

اهداف ملی نیازمند حمایت مردم است

رئیس جمهور پیشین گفت: منظور او این است که اهداف بلندمدت ملی برای رسیدن به قدرت، ثروت، صلح، وحدت ملی و ارتقای جایگاه ایران نیازمند حمایت گسترده جامعه است.

روحانی همچنین گفت: اظهارات قبلی وی درباره جنگ جاری نبود و برخی از منتقدان با تغییر مضمون سخنان وی این تصور را ایجاد کردند که دفاع در برابر تجاوز مشروط به رفراندوم است.

وی با تاکید بر اینکه موضوع مورد بحث «اهداف ملی» است، تصریح کرد: هر کشوری اهداف بزرگی برای بقا و توسعه خود دارد و بدون حمایت قشر بزرگی از جامعه دستیابی به این اهداف دشوار خواهد بود. از دیدگاه او مردم باید از اهداف بلندمدت کشور آگاه باشند و نظرات آنها در تصمیم گیری های ملی لحاظ شود.

روحانی: وحدت ملی به معنای همین دیدگاه ها نیست

روحانی اختلاف نظر درباره مسائل کشور را امری عادی دانست و تاکید کرد: وحدت ملی نباید با همین دیدگاه ها اشتباه گرفته شود. به گفته وی، هدف باید رسیدن به وحدت ملی باشد نه این که لزوماً همه افراد جامعه دیدگاه یکسانی داشته باشند.

وی در ادامه به نحوه برخورد با مخالفان سیاسی پرداخت و این موضوع را بخشی از موضوع وحدت ملی دانست. روحانی با اشاره به سخنرانی حضرت علی (ع) در جنگ صفین، گفت: لعن و نفرین به طرف مقابل حتی در شرایط جنگی هم مورد تایید نیست.

رئیس جمهور پیشین با اشاره به عبارت «انی اکره لکم آن تکونوا صبابین» تاکید کرد: اختلافات سیاسی حتی در شدیدترین شرایط نمی تواند مجوزی برای توهین، تحریف سخنان یا تحریک دیگران علیه شخص باشد.

وی همچنین با استناد به روایتی از امام صادق (ع) بر صداقت، امانت‌داری، تقوا و حسن خلق تأکید کرد و گفت: رفتار سیاسی نیز باید با چنین معیارهایی هماهنگ باشد. روحانی در همین زمینه تاکید کرد: کسانی که خود را شیعه امام صادق می‌دانند باید درست و مؤدبانه صحبت کنند.

روحانی: هنوز از جنگ خارج نشده ایم

روحانی در بخشی دیگر از سخنان خود به وضعیت کنونی ایران پرداخت و گفت: کشور همچنان در شرایط بحرانی به سر می برد و نباید تصور کرد که موضوع جنگ با پایان برخی از مراحل درگیری پایان یافته است.

به گفته وی، ایران هنوز در میانه بحران است و هنوز از جنگ خارج نشده است.

رئیس جمهور سابق یکی از مسائل مهم پیش روی ایران را چگونگی و زمان گذار از مرحله درگیری نظامی به ترتیبات سیاسی باثبات دانست. وی تاکید کرد: دفاع در برابر متجاوز باید ادامه یابد، اما تصمیم گیری در مورد زمان حرکت از میدان به سمت سیاست نیز باید بر اساس محاسبه منافع ملی باشد.

پایان حملات به معنای دستیابی به امنیت پایدار نیست

روحانی معتقد است گذر از مرحله نظامی به صحنه سیاسی باید در نقطه ای انجام شود که احتمال تهاجم بیشتر کاهش یابد و تمهیدات به دست آمده بتواند منافع ایران را تضمین کند.

وی تاکید کرد که پایان موفقیت آمیز جنگ صرفاً به معنای توقف حملات نیست. زیرا اگر درگیری متوقف شود اما احتمال شروع مجدد جنگ همچنان زیاد باشد، نمی توان گفت که امنیت پایدار حاصل شده است.

رئیس جمهور پیشین همچنین گفت: تصمیم گیری برای ادامه یا توقف درگیری باید با بررسی منافع و زیان آن برای کشور همراه باشد و هدف نهایی، حرکت از «تدارکات میدانی» به «ترتیبات سیاسی باثبات» است.

به گفته روحانی، پس از پایان درگیری نظامی، ایران نیز باید از منطقه جنگی خارج شود، زیرا ادامه ناامنی و بحران می تواند سرمایه گذاری، توسعه اقتصادی و بهبود وضعیت معیشتی مردم را با مشکل مواجه کند.

دیپلماسی و قدرت نظامی در مقابل هم نیستند

روحانی هدف نهایی را دستیابی به عزت کشور، امنیت پایدار، توسعه و رفاه مردم دانست و تاکید کرد: نباید قدرت سیاسی و دیپلماسی را با قدرت نظامی مقایسه کرد.

از دیدگاه وی می توان از دیپلماسی قبل از شکل گیری بحران برای جلوگیری از جنگ، در زمان بحران برای کنترل اوضاع و پس از پایان درگیری برای انتقال از میدان به ترتیبات سیاسی استفاده کرد.

رئیس جمهور سابق در ادامه به تجربه پرونده هسته ای در سال 2002 و شرایط منطقه پس از سقوط بغداد اشاره کرد و گفت: در آن زمان دیپلماسی در جلوگیری از افزایش تهدیدات علیه ایران نقش داشت.

وی همچنین گفت: تجربه جنگ‌های اخیر باعث ایجاد تردید در بخشی از جامعه نسبت به مذاکره شده است، اما این تجربه نباید منجر به کنار گذاشتن یکی از منابع قدرت کشور شود.

روحانی: هیچ یک از پایه های قدرت را نباید رها کنیم

روحانی تاکید کرد که ایران نباید از هیچ یک از پایه های قدرت خود دست بردارد. به گفته وی، اقتدار نظامی همچنان یکی از پایه های اصلی جلوگیری از تحمیل اراده خارجی به ایران است و باید نقاط ضعف آشکار شده در دوران جنگ به ویژه در حوزه فناوری و جنگ مدرن بررسی و برطرف شود.

وی با بیان اینکه در جنگ جدید برتری فناوری، تشخیص زودهنگام تهدیدات، قدرت رادار، برد سلاح و سرعت واکنش از عواملی است که می تواند در نتیجه نبرد نقش تعیین کننده ای داشته باشد، گفت:

روحانی در عین حال تاکید کرد که امنیت ملی نمی تواند تنها بر پایه قدرت تهاجمی و دفاعی باشد.

اقتصاد، دیپلماسی و مردم بخشی از بازدارندگی هستند

رئیس جمهور سابق اقتصاد، دیپلماسی، موقعیت جغرافیایی، پدافند غیرعامل و سرمایه اجتماعی را از دیگر مولفه های بازدارندگی دانست و گفت: جمع آوری این ظرفیت ها باید در نهایت به شکل گیری «بازدارندگی ملی» منجر شود.

روحانی همچنین حضور یکپارچه مردم را بالاتر از توان نظامی، سیاسی و اقتصادی دانست و اعتماد مردم به اطلاعات رسمی، پاسخگویی مسئولان، مشارکت عمومی و اقناع جامعه را از مولفه های قدرت ملی معرفی کرد.

وی تاکید کرد: نارضایتی یا اعتراض مردم به این اقدامات لزوما به معنای همراهی آنها با دشمن خارجی نیست. به گفته روحانی، تجربه جنگ نشان داده است که وقتی کشور مورد حمله قرار می گیرد، مردم برای ایران، استقلال و تمامیت ارضی آن به پا می خیزند و هر چه اعتماد و رضایت عمومی بیشتر شود، توان مقاومت کشور در برابر فشارهای خارجی بیشتر می شود.

روایت روحانی از اهداف محقق نشده دشمنان

روحانی در ادامه آنچه را اثربخشی بازدارندگی ایران در جلوگیری از دستیابی به اهداف دشمنان خواند، تاکید کرد و گفت: فروپاشی نظام، تجزیه ایران، تسلیم دولت و نابودی توان موشکی و هسته ای از اهداف دشمن بوده که به گفته وی تاکنون محقق نشده است.

رئیس جمهور سابق افزود که اکنون مسئله اصلی این است که چگونه مقاومت می تواند به امنیت پایدار منجر شود و احتمال جنگ بعدی را کاهش دهد.

پیشنهاد روحانی برای تغییر نقش تنگه هرمز

روحانی در بخشی دیگر از سخنان خود به تنگه هرمز پرداخت و گفت: تا کنون هرمز بیشتر به عنوان ابزاری برای اعمال فشار در زمان جنگ و بحران مطرح بوده است، اما باید بررسی شود که چگونه می توان این ظرفیت را به مبنایی برای وابستگی متقابل و توسعه ایران تبدیل کرد.

وی تاکید کرد: ثبات تنگه هرمز برای امنیت انرژی، کشتیرانی و اقتصاد بسیاری از کشورها مهم است و باید شرایط به گونه ای باشد که این کشورها نیز از ثبات ایران بهره مند شوند.

به گفته روحانی، هرمز باید از اهرمی در زمان جنگ و بحران به ابزاری برای ایجاد وابستگی متقابل تبدیل شود و از ظرفیت آن برای افزایش سرمایه گذاری، تجارت، فناوری و روابط اقتصادی ایران با کشورهای منطقه، آسیا و اروپا استفاده شود.

وی معتقد است در صورت تحقق چنین تحولی، این موضوع می تواند به یکی از مهمترین دستاوردهای ایران از شرایط فعلی تبدیل شود.

دیپلماسی فقط مذاکره نیست

رئیس جمهور سابق در ادامه با تاکید بر اینکه دیپلماسی را نباید به مذاکره محدود کرد و وظیفه اصلی سیاست خارجی را «مدیریت فضای خارجی کشور» دانست.

وی کاهش تعداد دشمنان، افزایش دوستان، کاهش سطح دشمنی، تقویت روابط با کشورهای همسایه، جذب سرمایه و فناوری و ایجاد بازار برای اقتصاد ایران را از جمله وظایف دیپلماسی برشمرد.

روحانی یکی از چالش های سیاست خارجی ایران را افزایش هزینه ارتباط با کشور برای شرکای خارجی دانست و گفت: یکی از وظایف دیپلماسی باید کاهش این هزینه باشد.

روایت روحانی از مذاکراتش با روسیه و چین

روحانی همچنین به مذاکرات خود با سران روسیه و چین در دوران ریاست جمهوری خود اشاره کرد و گفت: برداشت من از این مذاکرات این بود که چین و روسیه به دنبال توسعه روابط با ایران هستند اما در عین حال می خواهند هزینه این روابط را کاهش دهند.

وی همچنین بر اهمیت جذب سرمایه و فناوری برای دوران پس از جنگ تاکید کرد و گفت: فناوری هم برای اقتصاد و هم برای قدرت دفاعی کشور ضروری است.

رئیس جمهور سابق روابط با همسایگان را یکی از مهمترین سرمایه های ایران دانست و تاکید کرد: باید از این پس برای بهبود روابط سیاسی، اقتصادی، تجاری، گردشگری و مردمی با کشورهای اطراف برنامه ریزی کرد.

به گفته روحانی، هر فاصله ای که در زمان بحران بین ایران و همسایگانش ایجاد شد، باید پس از پایان بحران کاهش یابد.

هدف نهایی از دیدگاه معنوی چیست؟

روحانی در پایان تاکید کرد: قدرت نظامی، دیپلماسی، اقتصاد، جغرافیا و مردم را نباید منابع جداگانه دانست، بلکه مجموعه این مولفه ها باید در کنار هم قدرت ملی ایران را تشکیل دهند.

به گفته رئیس جمهور سابق، مسئله فقط عبور از بحران کنونی نیست. بلکه باید شرایطی فراهم شود که احتمال جنگ بعدی کاهش یابد، کشور از منطقه جنگی خارج شود و نتیجه قدرت ملی در قالب امنیت، توسعه و زندگی بهتر مردم دیده شود.