رویترز: آمریکا و ایران برای بازگشایی تنگه هرمز مذاکره می‌کنند

به گزارش بازار، خبرگزاری رویترز به نقل از دو منبع ایرانی، دو مقام منطقه ای و دو دیپلمات غربی در گزارشی اختصاصی نوشت که تنگه هرمز به برگ برنده اصلی و کانون چانه زنی برای پایان دادن به نبرد فرسایشی دو کشور تبدیل شده است.

در این معادله تهران خواستار رفع فوری محاصره اقتصادی و دریایی است که درآمدهای ارزی کشور را تحت فشار شدید قرار داده است و از سوی دیگر واشنگتن بر تامین امنیت دریایی و عبور آزادانه انرژی از این آبراه کلیدی اصرار دارد.

یک مقام ارشد ایرانی در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد با اشاره به جزئیات این طرح تاکید کرد: معقول ترین راه برای خروج از این بن بست، توافق مرحله ای است که در گام اول، ایران مجوز عبور کشتی ها از تنگه هرمز را صادر می کند و در مقابل، آمریکا محاصره اقتصادی را رفع می کند و به تهران اجازه دسترسی به بخشی از مجموعه مسدود شده را می دهد.

با این حال، پذیرش چنین مکانیزمی برای دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، به معنای موافقت مجدد با یک راه حل موقت است. تجربه ای که پس از فروپاشی تفاهم قبلی در ماه ژوئیه، بی اعتمادی عمیقی را بین طرفین ایجاد کرده است.

ترامپ پیشتر اعلام کرده بود که احتمال دستیابی به توافق با ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در 3 نوامبر بیشتر می‌شود، در حالی که یک دیپلمات ارشد اروپایی اعلام کرد که فهرست خواسته‌های مطرح شده از سوی هیئت ایرانی بسیار طولانی و جامع است.

دنیس راس، دیپلمات باسابقه آمریکایی، شانس دستیابی به توافق رسمی قبل از انتخابات را حدود 30 درصد تخمین زد، اما خاطرنشان کرد که هر دو طرف انگیزه های قوی برای توافق قبل از انتخابات دارند، زیرا بازگشایی هرمز با مهار قیمت جهانی نفت و بنزین در داخل ایالات متحده به نفع پایگاه رأی دهندگان جمهوری خواهان خواهد بود و تهران نیز می تواند از نظر اقتصادی بیشترین سود را برای موقعیت اضطراری سیاسی ترامپ داشته باشد.

ترس از واگذاری اهرم های استراتژیک و اصرار بر کنترل مدیریتی هرمز

به گفته کارشناسان، چالش اساسی این است که ابزارهایی که دو طرف را به پای میز مذاکره کشانده است، دستیابی به سازش را همزمان دشوارتر کرده است. واشنگتن ابزار فشار اقتصادی و محاصره بنادر را در اختیار دارد و تهران کنترل شریان انتقال انرژی جهان را به دست گرفته است و هیچ کدام حاضر نیستند قبل از کسب امتیازات ملموس از اهرم خود عقب نشینی کنند.

این مقام ارشد ایرانی نسبت به زیاده خواهی های کاخ سفید هشدار داد و تصریح کرد: در صورت شکست دیپلماسی، دست نیروهای مسلح روی ماشه است و تهران خود را برای از سرگیری یک رویارویی گسترده آماده کرده است.

منابع منطقه ای فاش کردند که تهران برای تسریع در پایان محاصره اقتصادی تمایلی به حذف تقاضای حق عبور (حقوق ترانزیتی) در تنگه هرمز از متن توافقنامه اصلی و قرار دادن آن در پیوست جداگانه دارد، اما به هیچ وجه حاضر به واگذاری نظارت و کنترل مدیریتی خود بر این آبراه استراتژیک نیست.

کشورهای حوزه خلیج فارس در دیدار جداگانه با ترامپ در نیویورک، ضمن رد هرگونه وضع عوارض از سوی ایران یا تبدیل آبراه ها به ابزاری برای باج خواهی، خواستار پایان جنگ و تعیین استراتژی نهایی واشنگتن پس از انتخابات نوامبر شده اند.

ابتثام الکتبی، رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک امارات در این زمینه خاطرنشان کرد: ترامپ هنوز تصویر روشنی از نقشه راه جایگزین برای فشار حداکثری ارائه نکرده است، در حالی که تهران با اهرم های هرمز و باب المندب چشم اندازی کاملا هدفمند را دنبال می کند.

آلن ایر، دیپلمات سابق آمریکایی نیز در ارزیابی خود از وضعیت کنونی خاطرنشان کرد که تشدید حلقه محاصره لزوماً به انعطاف‌پذیری تهران منجر نمی‌شود، بلکه ممکن است تصمیم‌گیرندگان ایرانی را به تشدید تنش سوق دهد، زیرا آنها احساس می‌کنند نرمش بدون ضمانت‌های پایدار به معنای تسلیم کامل خواهد بود.