زمانی کفش های پاشنه بلند اوج مد مردانه بودند

کفش های پاشنه بلند امروزه نماد قدرتمندی از زنانگی هستند.

طراحی این کفش ها علاوه بر ایجاد توهم پاهای بلندتر و کفی کوچکتر، نحوه ایستادن و راه رفتن فرد را نیز تغییر می دهد. به گونه ای که کمر قوس می شود و عضلات پا منقبض می شوند تا شکل کلاسیک تصویر زنانه ایجاد شود.

با این حال، این مد برای زنان نیز هزینه داشته است. در یک نظرسنجی در سال 2022 توسط انجمن متخصص پا آمریکا، 71 درصد از زنانی که کفش‌های پاشنه بلند می‌پوشیدند گزارش کردند که این کفش باعث درد و ناراحتی می‌شود. این گروه تقریباً نیمی از زنان شرکت کننده در نظرسنجی را تشکیل می دادند. همچنین تحقیقی در تایلند در سال 2012 نشان داد که پوشیدن کفش هایی با پاشنه بلندتر از حدود 5 سانتی متر با افزایش 60 درصدی احتمال آسیب های ناشی از فشار و کشش مکرر همراه است.

شاید این چندان تعجب آور نباشد، زیرا کفش های پاشنه بلند در ابتدا برای پیاده روی طراحی نشده بودند. مخصوصاً قرار نبود زنان استفاده کننده اصلی آن باشند. در بیشتر تاریخ، کفش های پاشنه بلند یک انتخاب شیک برای مردان بوده است.

کفش پاشنه بلند نماد مردانگی

الیزابت سملهاک، مدیر و سرپرست موزه کفش باتا در تورنتو، کانادا، می گوید اولین نمونه های کفش پاشنه بلند برای سوارکاران در غرب آسیا ساخته شد. بیرون زدگی پاشنه به پا کمک می کرد تا زیاد در رکاب فرو نرود و جای خود را حفظ کند.

اسمل هاوک توضیح می دهد:

شواهدی مبنی بر استفاده از چنین کفش هایی حداقل در قرن دهم در ایران وجود دارد، اما من معتقدم این طرح احتمالاً قدیمی تر از آن است. کفش‌های پاشنه‌دار برای مدت طولانی در اختیار مردان سوارکار باقی ماند تا اینکه به تدریج در قرن هفدهم وارد مد اصلی غربی شد.

در آغاز قرن هفدهم، افزایش روابط تجاری و سیاسی با ایران، مردان اروپای شمالی را بر آن داشت تا کفش های پاشنه دار را به چکمه های سوارکاری خود اضافه کنند. چند دهه بعد، روندی در مد شکل گرفت که عناصری از لباس مردانه را وارد لباس زنانه کرد و این اتفاق باعث شد کفش های پاشنه بلند از مرز جنسیت کفش عبور کنند.

با این حال، شکل پاشنه هایی که مردان و زنان می پوشیدند یکسان نبود. سمالهک می گوید:

پاشنه های مردان بلند اما پهن و مربع بود، در حالی که پاشنه های زنان به تدریج باریک و بلندتر می شد.

دلیل این تفاوت به نوع پاشنه استفاده شده در مد زنانه مربوط می شد. اسمل هاوک توضیح می دهد:

در لباس زنانه، پاشنه پاها را کوچک‌تر نشان می‌داد. موضوعی که با استاندارد جدید زیبایی آن دوره همخوانی داشت. پاشنه پا را زیر دامن بلند می کرد و فقط قسمت کوچکی از کفش زنانه نمایان می شد و پا را کوچکتر نشان می داد.

در پایان قرن هجدهم، پاشنه پا تقریباً به طور کامل از مد مردانه خارج شده بود، به جز مدل های کوتاه که هنوز در چکمه های سواری دیده می شود. از آن زمان به بعد کفش های پاشنه بلند به یکی از ویژگی های انحصاری پوشاک زنانه تبدیل شدند.

مقابله با غلبه کفش های پاشنه بلند

در قرن بیستم، کفش‌های پاشنه بلند چنان با زنانگی و جذابیت زنانه مرتبط بود که به گفته سملهاک، اصطلاح کفش‌های معقول که به معنای کفش‌های تخت است نیز به‌طور غیرمستقیم برای توصیف زنی با لباس ساده و غیر جذاب استفاده می‌شد.

اما در اواخر دهه 1940 و 1950 استانداردهای جدید به تدریج جهت طراحی کفش زنانه را تغییر داد. سمالهک می گوید:

جوانی اهمیت بیشتری پیدا کرد. آپارتمان های باله به بخشی از ظاهر دختر جوان بی گناه تبدیل شد که توسط بازیگرانی مانند آدری هپبورن محبوب شد.

دامن های بسیار کوتاه و کفش های پاشنه کوتاه باعث محبوبیت بیشتر این استایل در جریان جنبش Youthquake در دهه 1960 شد. برای ظاهری که از لباس و استایل دختر بچه‌ها الهام گرفته شده بود، کفش‌های پاشنه بلند بیش از حد بزرگسال به نظر می‌رسید.

سمالهک می گوید:

این رفت و آمد بین کفش های پاشنه اغوا کننده و تخت های جوان پسندانه تا قرن بیست و یکم ادامه یافت.

با این حال، از حدود دهه 1970 اتفاق دیگری افتاد و کفش های پاشنه بلند راه خود را به مد مردانه بازگرداند. یک نمونه معروف کفش های پلت فرم بود که در دوران اوج موسیقی دیسکو بسیار محبوب بودند.

گروهی از مردم روی یک کاناپه پشت صحنه در Whiskey a Go Go در بلوار Sunset در غرب هالیوود، کالیفرنیا، حدوداً در سال 1975 نشسته اند. روی دیوار پشت سر آنها کلمه خروج با فلشی که به پنجره اشاره دارد، وجود دارد. همچنین دارای نشان SS با استفاده از رونز Armanen است که نماد سازمان شبه نظامی نازی Schutzstaffel بود.

البته پاشنه پا هنوز در برخی از کفش های مردانه از جمله چکمه های کابوی و چکمه های موتورسیکلت دیده می شود. اما این پاشنه‌ها تقریباً همیشه همان شکل پهن و مربعی را دارند که مردان اروپایی در قرن هفدهم می‌پوشیدند. سمالحک گفت:

اینها واقعاً کفش‌های پاشنه بلند مردانه هستند، ما معمولاً آنها را اینطور تفسیر نمی‌کنیم.

از طرفی کفش های بلند و باریک هنوز هم نمادی از قدرت و جذابیت زنانه محسوب می شوند. برخی از طراحان مد معاصر چنین کفش هایی را برای به چالش کشیدن این رابطه جنسیتی وارد لباس مردانه کرده اند. از جمله همکاری سال 2021 برند جیمی چو با بیلی پورتر، بازیگر و فعال اجتماعی.

روندهای جدید در مد زنان نیز در سال های اخیر مرزهای جنسیتی را زیر سوال برده است. از دهه 2010، کفش‌های کتانی، شاید کاربردی‌ترین و راحت‌ترین نوع کفش، استایل خیابانی مردانه را به معیاری جهانی و جهانی از جذابیت تبدیل کرده‌اند.