بازار؛ گره صنعت: محمد مسعود سمیعی نژاد، رئیس هیئت مدیره ایمیدرو در چهارمین همایش تخصصی اکتشاف ذخایر معدنی اظهار داشت: امروزه یکی از راهبردی ترین موضوعات پیش روی بخش معدن، توسعه حفاری مدرن اکتشاف عمیق و گذر از اکتشاف سطحی به استخراج معادن نسل بعدی است. در این زمینه سوال اصلی این است که آیا باید به سمت اکتشافات عمیق برویم یا نه و سوال مهمتر این است که با کدام فناوری و مدل اقتصادی و با چه استراتژی این حرکت را آغاز کنیم.
سامی نژاد افزود: در طول دهه های گذشته بیشتر فعالیت های اکتشافی دنیا بر ذخایری متمرکز بوده است که در سطوح و اعماق نسبتاً پایین قرار داشتند و نشانه های زمین شناسی، ژئوشیمیایی یا ژئوفیزیکی آنها به راحتی قابل شناسایی بود. با این حال، بسیاری از این اهداف آسان و کم عمق در مناطق معدنی بالغ قبلاً شناسایی شده اند.
وی گفت: مرز جدید اکتشاف در جهان به تدریج از سطح زمین به ذخایر پنهان، سرپوشیده و عمیق منتقل شده است. بنابراین نسل بعدی اکتشاف باید بتواند چندین صد متر، یک کیلومتر و در برخی محیط های زمین شناسی حتی چندین کیلومتر زیر سطح زمین را با دقت بیشتری مطالعه و ارزیابی کند. این تغییر تنها به معنای افزایش عمق حفاری نیست، بلکه نشان دهنده تغییر کامل در معماری اکتشافی است.
رئیس هیات عامل ایمیدرو تصریح کرد: برای درک ظرفیت فناوری حفاری کافی است نگاهی به تجربه حفاری فوق عمیق در دنیا بیندازیم. حفاری فوق عمیق کولا در روسیه به عمق بیش از 12 کیلومتر رسید و نشان داد که انسان ها از نظر فنی قادر به رسیدن به اعماقی هستند که زمانی تصور می شد دست نیافتنی نبود. پروژه های حفاری عمیق در آلمان نیز به بیش از 9 کیلومتر رسید.
وی افزود: این پروژه ها عمدتا ماهیت علمی داشتند و طرح های معمولی اکتشاف معدنی محسوب نمی شدند، اما درس مهم آن برای صنعت و معدن کاملاً مشخص است. عمق یک مانع مطلق نیست. بلکه یک موضوع مهندسی، اقتصادی و فناوری است.
سامی نژاد گفت: در صنعت اکتشاف مواد معدنی نیز نمونه های قابل توجهی وجود دارد که در یک نمونه در کانادا اکتشاف در عمق بیش از 3400 متر انجام شد. این ارقام نشان می دهد که کاوش عمیق دیگر یک موضوع نظری نیست. حفاری عمیق دشوارتر و پرهزینه تر است. با افزایش عمق، هزینه و پیچیدگی عملیات نیز افزایش می یابد و شاید مهمتر از همه، هزینه یک تصمیم اشتباه چند برابر می شود. بنابراین، اصل اساسی در کاوش عمیق این است که قبل از کاوش عمیق تر، باید هوشمندانه تر هدف گذاری کنیم.
سامی نژاد تصریح کرد: در ایران بیشتر فعالیت های اکتشافی در بسیاری از مناطق معطوف به شناسایی نهشته های سطحی و کم عمق بوده است. طبیعی است که با گذشت زمان نهشته های زیادی که آثار آنها در سطح زمین قابل مشاهده است شناسایی شده است و امروزه صنعت معدن برای کشف ذخایر جدید باید به عمق زمین حرکت کند.
وی تاکید کرد: آینده اکتشافات معدنی را تنها در سطح زمین نمی توان جست و جو کرد. بخش قابل توجهی از ذخایر نسل آینده در اعماق زمین در مناطقی قرار دارد که ممکن است هیچ نشانه مستقیم و واضحی در سطح نداشته باشند. برای دستیابی به این ذخایر، لازم است نگاه خود را از اکتشافات سطحی و کم عمق به اکتشافات سیستماتیک در عمق تغییر دهیم. این تکامل مستلزم توسعه تجهیزات حفاری عمیق، آموزش نیروی انسانی متخصص، استفاده از فناوری های ژئوفیزیک عمیق، مدل سازی سه بعدی و ایجاد پایگاه های اطلاعاتی اکتشافی یکپارچه است. همچنین همکاری و هم افزایی بین سازمان های دولتی، دانشگاه ها، شرکت های معدنی و بخش خصوصی می تواند نقش مهمی در توسعه این حوزه داشته باشد.
سامی نژاد تصریح کرد: آینده اکتشافات معدنی محدود به آنچه در سطح زمین می بینیم نیست. بخش مهمی از آینده معدن در اعماق زمین نهفته است. کشورهایی که بتوانند فناوری شناسایی و اکتشاف ذخایر عمیق را توسعه دهند، در آینده از مزیت مهمی در تامین مواد معدنی برخوردار خواهند بود. ما باید حفاری عمیق را نه تنها به عنوان افزایش عمق، بلکه به عنوان بخشی از یک سیستم اکتشافی هوشمند، دقیق و مبتنی بر فناوری در نظر بگیریم.
رئیس هیات مدیره ایمیدرو در پایان گفت: امیدوارم با توسعه دانش فنی، سرمایه گذاری در تجهیزات جدید و استفاده از ظرفیت و توان متخصصان کشور، بتوانیم فصل جدیدی را در اکتشاف ذخایر معدنی عمیق ایران آغاز کنیم.
گفتگو در مورد این post